tag:blogger.com,1999:blog-51605143547444086912012-02-16T03:53:06.827-08:00Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.comBlogger471100tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-57793255844521540232011-05-15T12:32:00.000-07:002011-05-15T12:35:39.745-07:00Ειναι αληθεια πως περασε πολυς καιρος απο τοτε που ανηρτησα το τελευταιο σχολιο μου. Το αφησα αραπονεμενο το Blog μου, θα επανορθωσω όμως.<br />Ευχομαι να ειστε όλοι καλα και ευχαριστω που για το ενδιαφερον σας αδελφοί μου.<br />Χριστος Ανέστη !!!!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-5779325584452154023?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-19473714228565636882010-12-26T02:38:00.000-08:002010-12-26T02:41:00.072-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TRcbnnPAv3I/AAAAAAAAAYw/518TNGAulRA/s1600/63644_183332378346367_100000088198032_681754_4102608_a.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 180px; height: 141px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TRcbnnPAv3I/AAAAAAAAAYw/518TNGAulRA/s400/63644_183332378346367_100000088198032_681754_4102608_a.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5554939032745590642" /></a><br />Ποσες φορες τελευταία ακουγεται αυτός ο … νέος χαρακτηρισμός, κατά της Χριστιανικης Ορθοδοξης πιστης !!!<br /><br />Τόσοι αιώνες πέρασαν και η διδσακαλια του μισους, ηταν αυτή που αντιτιθετο στην διαδασκαλια της Αγαπης που είναι η Ορθοδοξία.<br /><br />Τόσοι αιώνες περασαν, δυο χιλιαδες χρονια, και παντα η Ορθοδοξια ηταν και θα είναι ΑΓΑΠΗ.<br /><br />Σημερα, να που καποιοι «μεταλλασουν εννοιες», προσαπτουν στην Ορθοδοξια, αυτόν τον απεχθη χαρακτηρισμο, και το χειροτερο, ακουγεται απ τα χειλη του Ανωτερου Πολιτικου Αρχοντα του Πρωθυπουργου της Ελλαδος του κου Γ. Παπανδρεου.<br /><br />Κυριε Παπανδρεου, τοτε γιατι Εκκλησιαζεσθε σε Εκκλησιες, κατά τις μεγαλες εορτες της Ορθοδοξίας; Γιατι … «συνεργειτε» στο μισος; Φαρισαϊζετε λοιπον; Κοροϊδευετε ολους εμας και την πιστη μας;<br /><br />Απ την άλλη, χαριν της αυτης μεγαλειοτητος της ψηφου, αγγαλιαζετε «δηθεν» καταπιεσμενους συνανθρωπους, με το να κατηγορειτε … ό,τι ακριβως γνωριζεται πως δεν σας θα ανταποδιδει το πραγματικο μισος, που είναι αυτό που εσεις πρεσβευετε, κατά τα λεγομενα σας.<br /><br />Και εξηγουμαι.<br /><br />Κατακεραυνωνετε μια ολοκληρη κοινωνια, και ξεσηκωνετε τους συνανθρωπους μας εναντιον παντων των Ορθοδοξων, για να κανετε την δουλεια σας (να σας ψηφισει, και τα οσα συμβαινουν σημερα), αδιαφορωντας για τις συνεπειες. Παντελως.<br /><br />Είναι από μερους σας πονηρια και δειλεια το να μας κατηγορειται πως εμεις κυρηττουμε το μισος, ενώ γνωριζετε πως δεν θα σας αντιμετωπισουμε με … μισος, γιατι απλά ξερετε πολύ καλα, πως δεν μισουμε ανθρωπο, αλλα την αμαρτια, αγαπητε κε Γ. Παπανδρεου.<br /><br />Η Ορθοδοξια παντα ηταν αυτή που περιεθαλπτε, που συμπονουσε, που θυσιαζε, για τον ανθρωπο και για το εθνος .<br /><br />Σημερα την κατηγορειτε. Ξεχνατε, κε Πρωθυπουργε, η δεν μαθατε; Θελω να πιστευω το πρωτο.<br /><br />Ξεχνατε την ιστορια μας, την Ελληνικη Ιστορια μας. Τους αγωνες της Ορθοδοξιας και του Ελληνισμου που ηταν άρρηκτα δεμενοι μεταξυ τους, ακομα και σημερα. Ασχετα αν καποιοι πολύ σχολαστικα επι χρονια «μαθαινουν τους Ελληνες να ξεχνουν» !!!<br /><br />Η Ορθοδοξια είναι η απολυτη Αγαπη, και αν καποιες φορες, οι εξ αυτης λανθανουν, και πραττουν εντελως αντιθετα, τοτε και παλι δεν φταιει, φταινε οι ανθρωποι. Φταιω εγω, όχι ο Χριστος, όχι ο Τριαδικος Θεος, γιατι η Ορθοδοξια εναι Θεοσυστατη.<br /><br />Όλα αυτα τα γραφω κε Πρωθυπουργε, με τον ποιο απλο τροπο, χωρις καμια συγγραφικη δεινοτητα για να φανω καποιος γιατι δεν χρειαζεται, δεν θελω να γραψω ιστορια, η να μου μπουν μπραβο καποιοι. Τα γραφω ετσι γιατι είναι οντως απλά τα πραγματα.<br /><br />Εσεις λοιπον εξαρτωμενος απ τους ψηφοφορους σας, πιαστηκατε απ τα λάθη των ανθρωπων και τα κανατε αξιωματα. Για να εξυπηρετησετε ποιον; Τους εναντιους αυτης. Με γεια σας με χαρα σας.<br /><br />Αλλα να ξερετε πως, ποτε δεν θα σας αντιμετωπισουμε ως εχθρο, αλλα ως πλανεμενο, τιμωντας τον Πρωθυπουργο της χωρας μας, αλλα όχι τον Γιωργο Παπανδρεου.<br /><br />Ο Χριστος μου με διδαξε με το δικο Του παραδειγμα, πως τα του καισαρος καισαρι, και Του Θεου τω Θεω, και φυσικα Του εχω εμπιστοσυνη, για αυτό ως πολιτης ειμαι πιστος στο κρατος μου, στην εκαστοτε Κυβερνηση και στην Πατριδα μου, φορολογουμαι και δινω σε αυτην τεσσερα παιδια. Δοξα τω Αγιω Θεω.<br /><br />Καποιος άλλο Αγιος Πατερας, ειπε πως, δεν θα πρεπει να απογοητευομαστε, μονον με τους ηγετες μας, αλλα και με τους εαυτους μας, γιατι αφου τα παντα είναι εκ Θεου, ακομα κι αυτοι εκ Θεου είναι τοποθετημενοι για να μας διοικουν, και είναι τετοιοι αναλογα με το πώς ειμαστε εμεις. Κακοι εμεις; Κακοι και οι ηγετες, καλοι εμεις, καλοι και αυτοι.<br /><br />Αρα ευθυνομαι και εγω κε Παπανδρεου.<br /><br />Όμως εγω δεν μισω, εσεις;<br /><br />Δεν ειμαι ακροδεξιος, ουτε ρατσιστης, ουτε κουμουνιστης, ουτε αναρχικος ουτε, ουτε , ουτε !!! Ουτε ζητω να γινει επανασταση κανενος ειδους, ΜΗ ΓΕΝΟΙΤΟ !!! Δεν συντασσομαι με κανεναν αντιθετο σας πολιτικα και δεν εχω σκοπο τιποτα άλλο, παρα να ομολογησω.<br /><br /> <br /><br />Δηλωνω απλά την πιστη μου, και την ομολογω, αφου δεν ακουσα κανεναν μεχρι τωρα , τοσο καιρο να ασχοληθει με τον χαρακτηρισμο αυτό που μου προσαψατε, γιατι και σε εμενα αναφερθηκατε αφου ειμαι Ορθοδοξος και ιερεας.<br /><br />Ειμαι Χριστιανος Ορθοδοξος και αγαπω ολο τον κοσμο, γιατι απλουστατα αγαπω τον Τριαδικο θεο, αρα δεν διδασκω μισος αλλα ΑΓΑΠΗ !!!<br /><br />Ο Χριστος μου, ο Τριαδικος και Ομουσιος Θεος μου και Πατερας, Γεννηθηκε για να σταυρωθει ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ και να μας σωσει ολους εμας τα παιδια Του, απ την δουλεια και την διδασκαλια του μισους, του διαβολου, πως λοιπον εγω να μην τον ακολουθησω;<br /><br />Ποιος τον Σταυρωσε; Ποιος; Ποιος τον μισησε; Ποιος; Ποιος τον ξανασταυρωνει σημερα; Παντως όχι εγω!!!<br /><br />Νοιωθω πως και επισημα κε Παπανδρεου, ειμαι Ελλην υπο διωγμο, ακομα και απ τον Πρωθυπουργο της χωρας μου, στην χωρα μου, εξ αιτιας της Θρησκειας μου, για ποια κοινωνικη δικαιοσυνη λοιπον μιλατε;<br /><br />Κε Παπανδρεου, ανακαλεστε, θα το χαρουν εκατομμυρια Ελληνες και Ορθοδοξοι ανα τον κοσμο !!!<br /><br /> <br /><br /> <br /><br />Μετα τιμης<br /><br />Ο εσχατος των ιερεων.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-1947371422856563688?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-63561273192775472222010-12-26T01:57:00.000-08:002010-12-26T01:59:09.882-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TRcRxb1v99I/AAAAAAAAAYo/qYe-tmJQpuc/s1600/KIB.-S%25CE%25A9T.-istol.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 285px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TRcRxb1v99I/AAAAAAAAAYo/qYe-tmJQpuc/s400/KIB.-S%25CE%25A9T.-istol.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5554928206369257426" /></a><br />Αδελφοι μου,<br /><br />Σε λιγο, οι περισσοτεροι απο εμας θα παμε σε μια Εκκλησια για να υμνολογησουμε και να υποδεχθουμε τον Ιησου, Τον Αναμενωμενο Σωτηρα των ψυχων ημων.<br /><br />Σκευτηκαμε ομως αν ειμαστε ετοιμοι;<br /><br />Αν καναμε την καρδια μας φατνη για να Τον δεχθει, ή αν ειναι αδεια; <br /><br />Ο Κυριος και σημερα, για αλλη μια φορα θα μας ερωτησει, θες να ελθω και να μπω μεσα στην καρδια σου; Και αν ναι, τοτε, ακου παιδι μου. Εισαι ετοιμος να με ακολουθησεις και στην Σαταυροαναστασιμη μου πορεια; Θα γινεις συνοδοιπορος Μου;<br /><br />Γιατι αδελφοι μου δεν ειναι ... αλλη μια εορτη η σημερινη. Δεν τελειωνει αυτη η μερα, οπως δεν τελειωνει και η ημερα της Αναστασεως.<br /><br />Ειναι μια συνεχης πορεια θυσιαστικης αγαπης, σε εναν δρομο γεματο παγιδες και αγκαθια. Ειμαστε ετοιμοι γι αυτο;<br /><br />Αελφοι μου, ας ξεκινησουμε για την Εκκλησια, αφηνωντας καθε αλλη σκεψη μας στο σπιτι. Ας μην σκεπτομαστε, αν η σουπα εγινε νοστιμη, αν θα αργησουμε να τελειωσουμε , αν κανει κρυο, αν φοραμε ομορφα ρουχα, αν τα ολοκαινουρια παπουτσια μας ειναι στενα και μας πληγωνουν, αν θα δουμε αυτους που μας πικραναν και γεμισουμε θυμο.<br /><br />Ας παμε για να Τον υποδεχθουμε, να Τον καλωσορισουμε.<br /><br />Δεν θελει δωρα και τιμες, θελει την καρδια μας αδεια, θα την γεμισει Εκεινος με την ελευση Του.<br /><br />Ελατε χωρις να σκεπτεστε αν ειναι Αξιος ο ιερεας να μας κοινωνησει. Και για εκεινον ερχεται. Για ολους ερχεται. Αγνοειστε τις παγιδες του εχθρου του αιωνιου.<br /><br /> <br /><br />Αδελφοι μου εσεις που δεν θέλετε ουτε να ακουσετε για Χριστο και αλλα τετοια ... "παραμυθια" αληθεια σκευτηκατε ποτε εστω και απο περιεργεια να ελθετε μια τετοια ημερα στην Εκκλησια; "Οπλιστειτε" απο υπομονη και καλη θεληση να "δειτε" και να " νοιωσετε" εστω και για την εμπειρεια που λενε, το τι συμβαινει σημερα; Κοιταξτε γυρω σας τις εικονες , οχι τους ανθρωπους, ακουστε τους υμνους, αφαιρεστε κάθε αλλη σκεψη, προσπαθειστε να νοιωσετε, κατι θα συμβει, ειμαι σιγουρος γι αυτο !!!<br /><br />Σκευτειτε ειλικρινα και ψαξτε μεσα στην καρδια σας, αν τελικα, φωρτωνουμε στην πλατη του Χριστου τα λαθη των Χριστιανων ωστε να εχουμε προσχημα να Του κλεισουμε την πορτα; Μια σκεψη κανω. Μηπως αδικειτε τον ευατο σας και Εκεινον, μηπως ετσι στερειστε την πραγματικη αληθεια; Την αληθινη γνωση; Την πανεπιστημοσυνη; Την ερευνα;<br /><br />Δεν ειναι ναρκωτικο για την ψυχη μας η για το πληθος ο Χριστος. Δεν ειναι σκοταδισμος και αναχρονισμος. Ειναι το σημερα. Ειναι ο Χριστος μας ο Νυν και ο Αει, ο ΩΝ και ο ΗΝ.<br /><br />Ειναι φαρμακο, ειναι το εξητηριο απ την φυλακη των παθων, ειναι η ψαλιδα που σπαει τα δεσμα της δουλείας μας απ τον σατανα, ειναι το Φως που διαλυει το σκοταδι, ειναι η Ολκας των θελοντων σωθήναι στην φουρτουνιασμενη καθημερινοτητα μας, ειναι η αστειρευτη ελπίδα, ειναι η Ζωη η αιωνιος.<br /><br /> <br /><br />Συγχωρεστε με αδελφοι μου, αν καποιον πικρανα εδω μεσα, αν σε καποιον δεν σταθηκα αξιος της φιλιας του, περιμενοντας περισσοτερα απο την αναξιότητα μου. Αν σκανδαλησα καποιον του ζητω ταπεινα να με συγχωρεσει. Συγχωρεστε με τον αναξιο για να κοινωνησω και εγω των Αχραντων Μυστηριων.<br /><br /> <br /><br />Αδελφοι μου, μεσα απ την καρδια μου, ευχομαι σημερα να επιλεξουμε να επιστρεψουμε στην αγκαλια Του την Πατρικη.<br /><br />Να γευτουμε το Θειο Δωρο Του σαν ναναι η πρωτη φορα, να ξαναγεννηθουμε μαζι Του.<br /><br /> <br /><br />Χριστος γενναται, Αληθως γενναται !!!<br /><br /> <br /><br />Καλα Χριστουγεννα με Χριστο.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-6356127319277547222?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-63153797976922072882010-12-16T12:33:00.000-08:002010-12-16T12:34:40.309-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TQp30XFbfAI/AAAAAAAAAYg/jego-LdZkqs/s1600/epitaphios.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 314px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TQp30XFbfAI/AAAAAAAAAYg/jego-LdZkqs/s400/epitaphios.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5551381232121248770" /></a><br />Ποσες φορες τελευταία ακουγεται αυτός ο … νέος χαρακτηρισμός, κατά της Χριστιανικης Ορθοδοξης πιστης !!!<br />Τόσοι αιώνες πέρασαν και η διδασκαλια του μισους, ηταν αυτή που αντιτιθετο στην διαδασκαλια της Αγαπης που είναι η Ορθοδοξία.<br />Τόσοι αιώνες περασαν, δυο χιλιαδες χρονια, και παντα η Ορθοδοξια ηταν και θα είναι και θα σημαινει παντα και μονο ΑΓΑΠΗ.<br />Σημερα, να που καποιοι «μεταλλασουν εννοιες», προσαπτουν στην Ορθοδοξια, αυτόν τον απεχθη χαρακτηρισμο, και το χειροτερο, ακουγεται απ τα χειλη του Ανωτερου Πολιτικου Αρχοντα του Πρωθυπουργου της Ελλαδος του κου Γ. Παπανδρεου.<br />Κυριε Παπανδρεου, τοτε γιατι Εκκλησιαζεσθε σε Εκκλησιες, κατά τις μεγαλες εορτες της Ορθοδοξίας; Γιατι … «συνεργειτε» στο μισος; Φαρισαϊζετε λοιπον; Κοροϊδευετε ολους εμας και την πιστη μας; <br />Απ την άλλη, χαριν της αυτης μεγαλειοτητος της ψηφου, αγγαλιαζετε «δηθεν» καταπιεσμενους συνανθρωπους, με το να κατηγορειτε … ό,τι ακριβως γνωριζεται πως δεν σας θα ανταποδιδει το πραγματικο μισος, που είναι αυτό που εσεις πρεσβευετε, κατά τα λεγομενα σας.<br />Και εξηγουμαι.<br />Κατακεραυνωνετε μια ολοκληρη κοινωνια, και ξεσηκωνετε τους συνανθρωπους μας εναντιον παντων των Ορθοδοξων, για να κανετε την δουλεια σας (να σας ψηφισει, και τα οσα απανθρωπα συμβαινουν σημερα), αδιαφορωντας για τις συνεπειες. <br />Παντελως.<br />Είναι από μερους σας πονηρια και δειλεια το να μας κατηγορειται πως εμεις κυρηττουμε το μισος, ενώ γνωριζετε πως δεν θα σας αντιμετωπισουμε με … μισος, γιατι απλά ξερετε πολύ καλα, πως δεν μισουμε ανθρωπο, αλλα την αμαρτια, αγαπητε κε Γ. Παπανδρεου.<br />Η Ορθοδοξια παντα ηταν αυτή που περιεθαλπτε, που συμπονουσε, που θυσιαζε, για τον ανθρωπο και για το εθνος .<br />Σημερα την κατηγορειτε. Ξεχνατε, κε Πρωθυπουργε, η δεν μαθατε; Θελω να πιστευω το πρωτο. <br />Ξεχνατε την ιστορια μας, την Ελληνικη Ιστορια μας. Τους αγωνες της Ορθοδοξιας και του Ελληνισμου που ηταν άρρηκτα δεμενοι μεταξυ τους, ακομα και σημερα. Ασχετα αν καποιοι πολύ σχολαστικα επι χρονια «μαθαινουν τους Ελληνες να ξεχνουν» !!!<br />Η Ορθοδοξια είναι η απολυτη Αγαπη, και αν καποιες φορες, οι εξ αυτης λανθανουν, και πραττουν εντελως αντιθετα, τοτε και παλι δεν φταιει, φταινε οι ανθρωποι. Φταιω εγω, όχι ο Χριστος, όχι ο Τριαδικος Θεος, γιατι η Ορθοδοξια εναι Θεοσυστατη.<br />Όλα αυτα τα γραφω κε Πρωθυπουργε, με τον ποιο απλο τροπο, χωρις καμια συγγραφικη δεινοτητα για να φανω καποιος γιατι δεν χρειαζεται, δεν θελω να γραψω ιστορια, η να μου μπουν μπραβο καποιοι. Τα γραφω ετσι γιατι είναι οντως απλά τα πραγματα.<br />Εσεις λοιπον εξαρτώμενος απ τους ψηφοφορους σας, πιαστηκατε απ τα λάθη των ανθρωπων και τα κανατε αξιωματα. Για να εξυπηρετησετε ποιον; Τους εναντιους αυτης. Με γεια σας με χαρα σας.<br />Αλλα να ξερετε πως, ποτε δεν θα σας αντιμετωπισουμε ως εχθρο, αλλα ως πλανεμενο, τιμωντας τον Πρωθυπουργο της χωρας μας, αλλα όχι τον Γιωργο Παπανδρεου. <br />Ο Χριστος μου με διδαξε με το δικο Του παραδειγμα, πως τα του καισαρος καισαρι, και Του Θεου τω Θεω, και φυσικα Του εχω εμπιστοσυνη, για αυτό ως πολιτης ειμαι πιστος στο κρατος μου, στην εκαστοτε Κυβερνηση και στην Πατριδα μου, φορολογουμαι και δινω σε αυτην τεσσερα παιδια. Δοξα τω Αγιω Θεω.<br />Καποιος άλλο Αγιος Πατερας, ειπε πως, δεν θα πρεπει να απογοητευομαστε, μονον με τους ηγετες μας, αλλα και με τους εαυτους μας, γιατι αφου τα παντα είναι εκ Θεου, ακομα κι αυτοι εκ Θεου είναι τοποθετημενοι για να μας διοικουν, και είναι τετοιοι αναλογα με το πώς ειμαστε εμεις. Κακοι εμεις; Κακοι και οι ηγετες, καλοι εμεις, καλοι και αυτοι.<br />Αρα ευθυνομαι και εγω κε Παπανδρεου.<br />Όμως εγω δεν μισω, εσεις; <br />Δεν ειμαι ακροδεξιος, ουτε ρατσιστης, ουτε κουμουνιστης, ουτε αναρχικος ουτε, ουτε , ουτε !!! Ουτε ζητω να γινει επανασταση κανενος ειδους, ΜΗ ΓΕΝΟΙΤΟ !!! Δεν συντασσομαι με κανεναν αντιθετο σας πολιτικα και δεν εχω σκοπο τιποτα άλλο, παρα να ομολογησω.<br />Δηλωνω απλά την πιστη μου, και την ομολογω, αφου δεν ακουσα κανεναν μεχρι τωρα , τοσο καιρο να ασχοληθει με τον χαρακτηρισμο αυτό που μου προσαψατε, γιατι και σε εμενα αναφερθηκατε αφου ειμαι Ορθοδοξος και ιερεας.<br />Ειμαι Χριστιανος Ορθοδοξος και αγαπω ολο τον κοσμο, γιατι απλουστατα αγαπω τον Τριαδικο θεο, αρα δεν διδασκω μισος αλλα ΑΓΑΠΗ !!!<br />Ο Χριστος μου, ο Τριαδικος και Ομουσιος Θεος μου και Πατερας, Γεννηθηκε για να σταυρωθει ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ και να μας σωσει ολους εμας τα παιδια Του, απ την δουλεια και την διδασκαλια του μισους, του διαβολου, πως λοιπον εγω να μην τον ακολουθησω; <br />Ποιος τον Σταυρωσε; Ποιος; Ποιος τον μισησε; Ποιος; Ποιος τον ξανασταυρωνει σημερα; Παντως όχι εγω!!!<br />Νοιωθω πως και επισημα κε Παπανδρεου, ειμαι Ελλην υπο διωγμο, ακομα και απ τον Πρωθυπουργο της χωρας μου, στην χωρα μου, εξ αιτιας της Θρησκειας μου, για ποια κοινωνικη δικαιοσυνη λοιπον μιλατε; <br />Κε Παπανδρεου, ανακαλεστε, θα το χαρουν εκατομμυρια Ελληνες και Ορθοδοξοι ανα τον κοσμο !!!<br /><br /><br />Μετα τιμης <br />Ο εσχατος των ιερεων.<br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-6315379797692207288?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-63986692463056688822010-12-07T14:29:00.000-08:002010-12-07T14:31:38.024-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TP61klOggvI/AAAAAAAAAYI/j44q5MnKb1U/s1600/funny-christmas-pictures-09.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 287px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/TP61klOggvI/AAAAAAAAAYI/j44q5MnKb1U/s400/funny-christmas-pictures-09.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5548071431039910642" /></a><br />Αληθεια τι κενετε; Βιαστειτε !!!<br /><br />Οι ημερες περνουν και θα βρεθειτε απροετοιμαστοι.<br /><br />Βιαστειτε να κλεισετε εισητηριο για το εξωτερικο, η για καποιο χειμερινο θερετρο, οπου η βραδια των Χριστουγεννων θα την περασετε με γλεντι, ρομαντικο δειπνο και που ξερεις ισως μας περισσεψουν και χρηματα για να παιξετε και σε κανενα Καζινο, για να παει καλα και ο χρονος.<br /><br />Αχ ποσο περιμενουμε αυτες τι ημερες να παιξουμε κανα χαρτακι, η ακομα καλυτερα και ζαρακι, δεν το συζηταμε, το σικ θα ειναι να μπορεσουμε να βρεθουμε σε κανενα Καζινο, ντυμενοι με τα καλα μας για να κανουμε και εντυπωση με τις φωτο που θα βγαλουμε, ετσι βρε αδελφε για να παει και καλα ο νεος χρονος, καλο γουρι να εχουμε.<br /><br /> <br /><br />Στολισαμε τα σπιτια μας με ενα δενδρο πολυφωτο και με ακριβα στολιδια της μοδας, με τον Χοντρομπαλα Santa στο πλαϊ για να εχουμε και το ειδωλο των εορτων στο σπιτι μας να μας ... ευλογει. Για να φερει στα παιδια μας τα δωρα. Αυτα που θα τα κανουν ευτυχισμενα, ναι ασφαλεστατα και ετσι ειναι.<br /><br />Αλλα για να σκευτουμε λιγο.<br /><br />Αυτοαναιρουμαι την πατρικη και μητρικη μας ιδιοτητα και την χαρα να χαρισουμε σε μια μεγαλη εορτη οπως αυτη κατι ομορφο στα παιδια μας που να το θυμουνται, παραχωρωντας στο ειδωλο στον υπερτατο θεο του καταναλωτισμου, αυτη την χαρα.<br /><br />Στα παιδια μας φυτεψαμε την πληροφορια, πως, χριστουγεννα ειναι δωρα απ τον αγιοβασιλη (χοντροβασιλη), εκκλησια και Χριστος δεν υπαρχει, παρα μονον σε καποια τραγουδια που και αυτα αντικατασταθηκαν πια με τα της Βανδη, και αλλων αοιδων που δεν μιλουν για επι γης ειρηνη και εν ανθρωποις ευδοκια, αλλα για τον σαρκικο ερωτα.<br /><br />Μπραβο μας.<br /><br />Τα φαγητα τα ξεχασαμε, οσοι ατυχοι μεινουμε στον τοπο μας ( και δεν πηγαμε στο εξωτερικο οι ατυχοι) να φροντισουμε να ξοδεψουμε το μισθο μας (και καλα να εχουμε ενανα) σε ομορφα ρουχα, σε νοστιμωτατα υλικα για ξεχωριστο φαγητο, μετα ποτο μεχρι οσο μπορουμε και ενα πουρο Kohiba κατα προτιμηση παρακαλω, για να κλεισει η βραδια μας.<br /><br />Καλα για τα κοροϊδα που θα ξυπνησουν για να πανε στην Εκκλησια ξημερωματα, δεν το συζηταμε, αναχρονιστικοι. Αστους αυτους να ζουν στο χθες. Τι μας νοιαζει; Καλα να παθουν ... φευγει η ζωη τους και δεν εχουν γευθει τιποτα.<br /><br /> <br /><br />Γιορτες (το Χριστουγεννα ειναι ντροπη να το λεμε, δεν ειναι της εποχης μας), μια ευκαιρια για να αποδειξει ο εχθρος πως η τεχνη του να απασχολει το μυαλο των ανθρωπων σε υπερβολικο βαθμο (και να κουραζονται γι αυτο) με την λεμαργια, της γαστρημαργια και την μεθη. Ακολουθει η χαρτοπαιξια, η πορνεια και πασης φυσεως αλλη ανηθικοτητα.<br /><br />Προληψεις και δυσειδαιμονιες, το ... γουρι, δηλαδη τα τυχερα παιχνιδια που παιζουμε για ... να παει καλα η χρονια μας. Μα ειναι κακο; Αν ειναι; Κακιστο, για σκεφτειται, ποσες φορες μαλωσατε, ποσες φορες δεν ειδατε να σας κλεβουν η να κλεβετε; Ποσες φορες δεν βλασφημησατε; και αλλα πολλα τετοια "ὁμορφα", Ειναι καλο λοιπον; Δεν ειναι σατανικο; Και μετα ... επειδη νηστεψαμε (τρομαρα μας) παμε να κοινωνησουμε ... για το καλο και να βαλουμε Χριστο μεσα μας !!!<br /><br />Το μετα φοβου Θεου πιστεως και αγαπης το ξεχασαμε; Που ειναι αυτο;<br /><br /> <br /><br />Προετοιμαστηκαμε για τα Χριστουγεννα;<br /><br />Νηστεψαμε; Εξομολογηθηκλαμε; Συγχωρεσαμε;<br /><br />Αν ναι Καλα Χριστουγεννα,<br /><br />αν οχι, τοτε ... καλες γιορτες !!!<br /><br /> <br /><br />Μετ'ευχων εγκαρδιων.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-6398669246305668882?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-13294108710977304862010-05-10T13:59:00.000-07:002010-05-10T14:06:44.947-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S-h1KKZrwvI/AAAAAAAAAWQ/3qdku6RnfgA/s1600/MAKRYGIANNHS.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 228px; height: 320px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S-h1KKZrwvI/AAAAAAAAAWQ/3qdku6RnfgA/s400/MAKRYGIANNHS.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5469750564892689138" /></a><br />Το παρόν κείμενο μας το έστειλε ο κ. Μόσχος Λαγκουβάρδος.<br /><br />(Απ΄ το βιβλίο «Στρατηγού Μακρυγιάννη Οράματα και Θάματα», Εκδόσεις Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος. Δημοσιεύεται με την ευγενική άδεια του Εκδότη. Δυστυχώς δεν μπορώ να το γράψω με τόνους και πνεύματα όπως είναι στο βιβλίο! Μ.Ε.Λ.)<br /><br />Εις την δόξα, εις την δόξα, εις την δόξα του Θεού , της αϊα Τριάδος, της Θεοτόκος, του α-Γιάννη του Βαφτιστή και πάντα των αγίων και του αγίου Βασιλείου, να πρεσβέψει εις την παντοδυναμίαν του και εις την βασιλείαν του, να μας λευτερώσει τώρα εις το νέον έτος, να μας λευτερώσει από την κακία μας, από την διοτέλειά μας και από τα πάθη μας και από την επιβουλίαν των ξένων.<br /><br />Η παντοδυναμία σου είσαι πολυέλεος, πολυεύσπλαχνος , η αγαθότη σου είναι άβυσσος της θαλάσσης. Έλεος ζητώ, να μου καθαρίσεις την αμαρτωλή μου ψυχή και τα βρωμερά μου σπλάχνα και να μου δώσεις ταπεινοσύνη, σωφροσύνη και πίστη καθαρά, να δυνηθώ να σε προσκυνήσω και να σε δοξολογήσω και να σε ευνογήσω με καθαρότης και να σε περικαλέσω, ο αμαρτωλός, δια της πρεσβείας της Θεοτόκος και των αγίων, να σώσει την ματοκυλισμένη μου πατρίδα και θρησκείαν και γενικώς τους τίμιους ανθρώπους, όσοι φέρνουν δοξολογίαν είς την παντοδυναμίαν σου και εις την βασιλείαν σου, τρισυπόστατε Θεέ, σωτήρα του παντός, να μας σώσεις, να μας λευτερώσεις από τα κοφτερά δόντια των γουρνόλυκων. Τρέχομεν εις το έλεός σου και εις την εσπλαχνίαν σου και της βασιλείας σου. Το έλεός σου ζητούμεν, οι αμαρτωλοί και οι αδύνατοι, οι ανάξιοι δούλοι σου και σκλάβοι σου. Συχώρησέ με , Κύριέ μου, οποί σε βάρυνα. Πού αλλού να τρέξω; Πού αλλού να τρέξομεν οι ανάξιοι δούλοι σου, πού αλλού οι αδύνατοι να βρούμεν δικιοσύνη, ποιός ποιμένας και πίτροπός σου έχει δικιοσύνη να δικιώσει το δίκιον του κάθε ανθρώπου; Θεέ του ουρανού και της γης και της θάλασσας. Σώσε μας, η παντοδυναμία σου, ότι χαθήκαμεν εδώ και εις την άλλη ζωή. Κύριε, με τί στόμα να σε περικαλέσουμεν, με τί μάτια να σηκώσουμεν να σε τηράξομεν και να περικαλέσουμεν το πανάγαθό σου όνομα και της βασιλείας σου; Κύριε, η παντοδυναμία σου επολέμησες, αγωνίστης, εσπαλχνίστης, η παντοδυναμία σου και η βασιλεία σου, και ανάστησες νεκρούς, πεθαμένους, λιωμένους τόσες αιώνες, και τους πεθαμένους και λιωμένους και ολίγους και αδύνατους και αμαθείς, με δεμένα σκοινιά τα περισσότερα τουφέκια, και με χωρίς αναγκαία του πολέμου, ξιπόλυτοι και γυμνοί και νηστικοί τις περισσότερες φορές, και αντινέργειες των δυνατών, πενήντα χιλιάδες δεν ήμαστεν ποτές εις τον πόλεμον, στεριά και του πελάου, και ν’ αφανιστούν περίτου τετρακόσιες χιλιάδες ψυχές, ντόπιοι και ξένοι Τούρκοι, δύναμη δική μας ήτον, αντρεία δική μας ήταν, αρετή και πατριωτισμός δικός μας ήταν, ότι πατριωτισμόν και αρετή θυσιάζομεν. Και τώρα χερότερον είχαμεν, και τότε μας έσωσες, πανάγαθε Θεέ, μας ανάστησες και μας σώνεις κάθε στιγμήν και κάθε… από την διοτέλειά μας, από την χαμέρπειά μας, από την απιστία μας πωλούμεν, και την παντοδυναμίαν σου και την βασιλείαν σου κατακρένομεν, καταλαλούμεν. Καταπωλήσαμεν μέσα εις τις αγορές και σοκάκια δισκοπότηρα, ότι δεν ματαείχαμεν την ανάγκη τους να μεταλάβομεν, πουλήσαμεν τα πολυτίμητα ευαγγέλια και όλα τα γερά των ναών σου, και ζωντανά και τόπους, και κατακερματίσαμεν και τ’ άγια μοναστήρια και τις εκκλησίες, και τις φκιάσαμεν σπίτια, αχούρια και τα εξής. Ό,τι ανταμεβή ήβρες από τους Οβραίους, οπού ’ταν αλλόθρησκοι και σε σταύρωσαν, ήβρες και από εκείνους οπού κοπίασες και κοπιάζεις και ανάστησες και αναστήνεις, από τους ορθόδοξους χριστιανούς. Με τί πρόσωπον, Κύριέ μου, να παρουσιαστώμεν ομπρός σου, και με τί στόμα και γλώσσα να σε περιλέσουμεν και εις το εξής, οπού κιντυνεύομεν, οι αχάριστοι, οι διοτελείς, οι κακοί τεμπέληδες του κόσμου, οι προδότες και ασεβείς, κάθε γερόν πράμα!<br /><br />Θεοτόκε, μητέρα του παντός, το καύκημα της παρθενίας, το καύκημα της αρετής και τα πάντα της αγαθότης, προστρέχομεν οι αμαρτωλοί, οι αδύνατοι, εις εσπλαχνίαν της αγαθότης σου, να λυπηθείς τους αθώους εκείνους οπού φέρνουν την αμαρτωλή τους προσευχή ’λικρινώς εις τον παντουργόν και εις την βασιλείαν του, εκείνους οπού ’τρεξαν ξιπόλυτοι και γυμνοί, εκείνους οπού άφησαν χήρες και αρφανά, εκείνους οπού ’χυσαν το αίμα τους, κατά τον όρκον τους, ν’ αναστηθεί δια της δυνάμεως του Παντοκράτορα η σκλαβωμένη τους πατρίδα και να λαμπρυθεί ο σταυρός της ορθοδοξίας, και δι’ αυτόν τον όρκον αυτείνοι πέθαναν δι αυτείνη την πατρίδα και θρησκεία, και θυσίασαν και το έχει τους, και πολλών οι γυναίκες τους, τα παιδιά τους, οι συγγενείς τους διακονεύουν και ταλαιπωρούνται ξιπόλυτοι, γυμνοί, νηστικοί στα σοκάκια εκείνης της ματοκυλισμένης πατρίδος οπού ζύμωσαν οι γονέοι τους και οι συγγενείς τους με το αίμα τους, και την γοδέρουν σήμερα και την τρώνε και την προδίνουν οι γουρνόλυκοι με τ’ ακονισμένα δόντια και οι σύντροφοί τους αυτεινών οι τοιούτοι. Θεοτόκο, μήτηρ του παντός, αυτούς τους αθώους να λυπηθείς, αυτούς τους γυμνούς και ταλαίπωρους. Αυτείνοι φέρνουν δοξολογίαν εις τον Θεόν και την βασιλείαν του. Να πρεσβέψεις εις την παντοδυναμίαν του ν’ αναστήσει πίσου τους γερούς του ναούς, τ’ άγια τα μοναστήρια οπού τρώγαν ψωμί οι δυστυχισμένοι, αφού αυτά όπου ζούσαν πολύ αδύνατοι από την ευλογίαν του Θεού και από τους κόπους των πατέρων, των καλογέρων – δεν ήταν καπιτσίνοι δυτικοί, ήταν υπηρέτες των μαναστηριών της ορθοδοξίας. Δεν ήταν τεμπέληδες, δούλευαν και προσκυνούσαν. Και εις τον αγώνα της πατρίδος σ΄ αυτά τα μοναστήρια γενόταν τα μυστικοσυμβούλια, συναζόταν τα ολίγα αναγκαία του πολέμου, και εις τον πόλεμον θυσίαζαν και σκοτωνόταν αυτείνοι οι υπηρέτες των μαναστηριών και των εκκλησιών – τριάντα είναι μόνον με μένα σκοτωμένοι έξω εις τους πολέμους και εις το το Νιόκαστρο, και εις την Αθήνα. Έλιωσαν αυτείνοι οι πατέρες, τώρα εις τα γερατειά τους βασανίζονται πολύ εις τους δρόμους. Θεοτόκο μου, να περικαλέσεις τον αφέντη μας και τον μονογενή σου ν’ αναστήσει πίσου αυτά, και τις άγιες εκκλησίες του, οπού κατακερματίσαμεν εμείς οι αχάριστοι και μας ήβρε η δίκια του οργή και της βασιλείας του, να τον περικαλέσεις, Θεοτόκο μου, να τα αναστήσει πίσου, και να σηκώσει τη δίκια του οργή οπού ’χει σε μας τους αχάριστους και να φέρει πίσου την ευκή του και την ευλογία του και της βασιλείας του, οπού την στερηθήκαμεν από την κακία μας και διοτέλεια μας και εγίναμεν η παλιόψαθα της κοινωνίας, και εγίναμεν καθώς φαινόμαστε ως την σήμερον. Το έλεός του είναι άβυσσος της θαλάσσης, και τους ανόητους εμάς και τους διοτελείς να μας ενώσει και να μας φωτίσει και να μας δώσει εις το εξής πατριωτικά αιστήματα δια την πατρίδα μας και θρησκεία μας, και πίστη καθερά να ’χωμεν εις τον παντουργό μας και εις την βασιλείαν του, να μας σώσει εδώ και εις την παντοτινή ζωή, να δώσει του γερατείου του ρήνη και ομόνοιαν , την ευκή του και την ευλογία του, και εις τους προκρίτους, τους ποιμένες, και γενικώς τον λαόν του, να ’ρθει πίσου η νεκρανάστασή του δια της ευλογίας του. Προστρέχομεν οι αμαρτωλοί, οι ανάξιοι δούλοι σου και οι σκλάβοι σου εις το έλεός σου και εις την εσπλαχνίαν σου και της βασιλείας σου. έλεος ζητούμεν, να μας δώσεις καθαρά σπλάχνα και καθαρά ψυχή, να δυνηθώμεν να σε προσκυνήσουμεν και να σε δοξολογήσουμεν μ’ εξ όλης καρδίας, ευεργέτη και προστάτη αληθινέ.»<br /><br />www.moschoblog.blogspot.com<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-1329410871097730486?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-46778914306243620742010-05-07T08:55:00.001-07:002010-05-07T08:57:04.805-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S-Q4KEWx0fI/AAAAAAAAAWA/l5NA4VPbmvw/s1600/%CE%91%CE%93+%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9F+%CE%98%CE%95%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%9F%CE%A3.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 315px; height: 400px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S-Q4KEWx0fI/AAAAAAAAAWA/l5NA4VPbmvw/s400/%CE%91%CE%93+%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9F+%CE%98%CE%95%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%9F%CE%A3.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5468557593153753586" /></a><br />Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ<br /><br />Ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής καταγόταν από κάποιο φτωχό χωριό της Γαλιλαίας που ονομαζόταν Βηθσαϊδά. Ήταν γιος του ψαρά Ζεβεδαίου και της Σαλώμης που ήταν συγγενής της Παναγίας Μητέρας του Χριστού. Πολύ νωρίς έγινε μαθητής του Ιωάννου Προδρόμου ενώ παράλληλα εργαζόταν και στην τέχνη του ψαρά κοντά στον πατέρα του και τον αδελφό του Ιάκωβο.<br />Κάποια μέρα λοιπόν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος βάδιζε αργά στις όχθες του Ιορδάνου διδάσκοντας τον λαό την μετάνοια και βαπτίζοντας στον Ιορδάνη. Μαζί του ήσαν και δύο από τους μαθητές του, ο αδελφός του Πέτρου, και ο Ιωάννης. Καθώς ξεχωρίζει μέσα στο πλήθος τον Ιησούν Χριστόν παράξενα ακούγονται τα λόγια του: «Ίδε ο αμνός του Θεού».<br />Η καρδιά των δύο μαθητών σκιρτά στο άκουσμα των λόγων αυτών. Μήπως είναι ο Μεσσίας που περιμένουν;...<br />Μόλις τον βλέπουν ν' απομακρύνεται τον ακολουθούν με κάποια προσμονή και ελπίδα. Ο Ιησούς γνωρίζοντας τον πόθο τους να τον πλησιάσουν στρέφεται και τους ρωτά:<br />-Τι ζητείται;<br />-Ραββί, που μένεις; του απαντούν.<br />-Έρχεσθε και ίδετε. Ελάτε να διαπιστώσετε μόνοι σας. Ήλθαν λοιπόν και έμειναν κοντά του όλο εκείνο το ευτυχισμένο απόγευμα...<br />Ύστερα από λίγες μέρες καθώς τακτοποιούσαν και ετοίμαζαν τα δίχτυα ο Ιωάννης με τον πατέρα του και τον αδελφό του Ιάκωβο, βλέπει και πάλι τον Ιησούν να τον πλησιάζη. Η καρδιά του και πάλι σκυρτά στο αντίκρυσμα του θεϊκού εκείνου προσώπου και περιμένει ν' ακούση κάτι πολύ σημαντικό από το στόμα του Διδασκάλου.<br />Πράγματι, ο λόγος του τους καλεί να τον ακολουθήσουν και οι δύο αδελφοί στον ιερό και ύψιστον έργον του. Και αυτοί, χωρίς να υπολογίσουν τα καΐκια και τα δίχτυα, περιουσία και τον πατέρα που θα άφηναν μόνο του στην εργασία, τα εγκαταλείπουν όλα και τον ακολουθούν.<br />Από τη μέρα εκείνη ο σύνδεσμος του Ιωάννου με τον Ιησούν γίνεται βαθύς, άρρηκτος, ισόβιος. Εκείνος ο αγαπημένος διδάσκαλος και αυτός ο αγαπημένος, ο κατ' εξοχήν αγαπημένος μαθητής του. Τον ακολουθεί καθ' όλη τη διάρκεια της δημοσίας ζωής του επί τρία χρόνια. Όταν ο Κύριος ανέβηκε στο όρος Θαβώρ για να μεταμορθωθή, ανέβηκε μαζί και αυτός ο αγαπημένος μαθητής μαζί με τον Πέτρον και τον Ιάκωβον και είδε εκεί την Μεταμόρφωσι του Θεού Λόγου και την φωνή του Θεού Πατρός που έλεγε: «ούτος εστίν ο υιός μου ο αγαπητός εν ώ ηυδόκησα αυτού ακούετε».<br />Επίσης κατά τον Μυστικόν Δείπνον εκάθισε κοντά στον αγαπημένο του Διδάσκαλο και όταν έμαθαν οι μαθηταί ότι κάποιος απ' αυτούς θα τον προδώση, αυτός έπεσε πάνω στο στήθος του Ιησού και τον ερώτησε:<br />- Κύριε, ποιος είναι αυτός που θα σε προδώση;<br />Όταν πάλι έπιασαν τον Χριστόν οι Ιουδαίοι αυτός τον ακολούθησε και μπήκε στην αυλή του Αρχιερέως σαν γνωστός του και κοντά σ' αυτόν μπήκε και ο Πέτρος.<br />Όταν τέλος εσταυρώθη ο Κύριος αυτός ήτο παρών κοντά στον Σταυρό εκείνες τις στιγμές, ενώ όλοι τον είχαν εγκαταλείψει, ο Διδάσκαλος αναθέτει στον αγαπημένο του μαθητή την μητέρα του απευθυνόμενος στοργικά της λέει: «Γύναι, ιδού ο υιός σου», γυρίζοντας κατόπιν προς τον Ιωάννην του λέγει: «Ιδού η μήτηρ σου». Τι άλλο μπορεί να υπάρξη πιο μεγάλη ευτυχία από τον λόγον αυτόν;<br />Από την ώρα εκείνη λοιπόν, επήρε, όπως ήταν άξιο και πρέπον, στο σπίτι του την Μητέρα και Παρθένον, αυτός που ήταν κατά το σώμα και την ψυχήν Παρθένος. Και όταν ανεστήθη ο Κύριος, αυτός αφού πρόλαβε τον Κορυφαίον Πέτρον και αφού έσκυψε πρώτος στον τάφο, είδε τα εντάφια και τον Χριστόν που ποθούσε. Δέχεται απ' Αυτόν το ζωογόνον φύσημα και προβάλλεται της Οικουμένης όλης Απόστολος. Αυτός είδε τον Κύριον όταν ανελήφθη.<br />Αυτός έπειτα εδέχθη την επιφοίτησιν του Παρακλήτου εν είδει πυρίνων γλωσσών μαζί με τους άλλους συμμαθητάς κατά την ημέραν της Πεντηκοστής. Αυτός τέλος και μέχρι την Κοίμησιν της Θεοτόκου έμεινε στα Ιεροσόλυμα, υπηρετώντας αυτήν σ' όλες τις ανάγκες.<br /><br /><br />ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ<br /><br />Ύστερα από την καταστροφήν της Ιερουσαλήμ το 70 μ.Χ. από τον Τίτον, έπεσε ο κλήρος ο Ιωάννης να έλθη στην Μικρά Ασία, που ήταν γεμάτη από είδωλα και ολόκληρη ήταν αφημένη στην ειδωλολατρική πλάνη.<br />Για το πράγμα αυτό λυπήθηκε ο Απόστολος και επειδή σαν άνθρωπος τον έπιασε αγωνία και δεν ήλπισε καθόλου στην ανίκητη δύναμη του Θεού, έπεσε κατά παραχώρησιν Θεού σε πειρασμό, ώστε να συγχωρεθη με τον πειρασμό το ανθρώπινο σφάλμα του. Διότι οι μεγάλοι και τέλειοι άνδρες στην αρετή πρέπει να φυλάγουν την ακρίβεια και στα μικρότερα πράγματα. Προλέγει λοιπόν ο Ιωάννης στον μαθητή του Πρόχορον την τρικυμία και το ναυάγιο που επρόκειτο να υποστούν και ότι μόνον ο Ιωάννης επρόκειτο να πειρασθή στην θάλασσα για σαράντα ημέρες.<br />Αφού λοιπόν έγινε η τρικυμία, όπως το προείπε ο Απόστολος, τα κύματα της θαλάσσης έβγαλαν τον Πρόχορον στην Σελεύκειαν. Εκεί κατασυκοφαντήθηκε ότι είναι μάγος και ότι πήρε χρήματα από το πλοίο που ναυάγησε και τα ξοδεύει. Από την Σελεύκεια επήγε σ' έναν τόπο της Ασίας που λέγεται Μαρμαρεώτης σε διάστημα σαράντα ημερών.<br />Όταν πήγε ευρήκε τον δάσκαλο του Ιωάννη που τον είχε βγάλει εκεί η θάλασσα. Δόξασαν λοιπόν και οι δύο τον Θεόν που τους εγλύτωσε και τον ευχαρίστησαν.<br /><br />ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΟ.<br />ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΛΟΥΤΡΟ.<br /><br />Έπειτα πήγαν και οι δύο στην Έφεσο, όπου συνάντησαν μια γυναίκα με το όνομα Ρωμάνα, που ήταν ξακουστή για την κακία της ως την Ρώμη. Αυτή λοιπόν αφού πήρε τον μέγαν Ιωάννην και τον μαθητήν του Πρόχορον τούς ανάγκασε να δουλεύουν σ' ένα δικό της λουτρό. Επειδή δε ο Ιωάννης, καθώς ήταν άπειρος από τέτοια δουλειά συνέβαινε να κάνει μερικά σφάλματα σε μερικές εργασίες, τούς μεταχειριζόταν εκείνη η κακή γυναίκα με τόση μεγάλη ωμότητα και απανθρωπιά, σαν να τους είχε εξαγορασμένους δούλους. Τον Ιωάννη τον είχε υπηρέτη για να χύνη νερό σ' όσους έκαναν λουτρό.<br />Μέσα σ' εκείνο το λουτρό κατοικούσε και ένας άγριος Δαίμονας που συνήθιζε τρεις φορές κάθε χρόνο να πνίγη ένα νέον ή μια νέα. Επήρε δε την άδεια και άρχισε να κάνη τέτοιον φόνον ο διάβολος, διότι όταν θεμελιωνόταν εκείνο το λουτρό έπεισε ο σιχαμερός εκείνους που έκτιζαν να χώσουν μέσα στα θεμέλια ένα νέον και μια νέα, με σκοπό τάχα να αντιλαλή και να βγάζη μεγάλον ήχον το λουτρό. Απ' αυτό λοιπόν αφού πήρε αφορμή ο ανθρωποκτόνος διάβολος, έπνιγε εκεί συχνά τους ανθρώπους.<br /><br /><br />ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΟΜΝΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΣΚΟΥΡΙΔΟΥ.<br />ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΑΥΤΩΝ<br /><br />Ύστερα από τρεις μήνες λοιπόν, αφ' ότου πήγαν στο λουτρό ο Ιωάννης και ο Πρόχορος, καθώς έμπαινε στο λουτρό για να λουσθή κάποιος Δόμνος, παιδί του Διοσκορίδου του συζύγου της Ρωμάνας, πνίγηκε από τον Δαίμονα. Θρηνούσε λοιπόν η Ρωμάνα απαρηγόρητα για τον θάνατο του Δόμνου.<br />Ο πατέρας του Διοσκουρίδης όταν έμαθε την ξαφνική είδησι τού θανάτου του επέθανε από την υπερβολική λύπη. Παρακαλούσε λοιπόν η Ρωμάνα την ψευτοθεά Άρτεμιν για να αναστήση τον Δόμνον και έκοβε τις σάρκες της. Όμως μάταια τα έκανε όλα αυτά.<br />Ο Ιωάννης λοιπόν ρώτησε τον Πρόχορο για ποια αιτία θρηνεί η Ρωμάνα. Εκείνη όταν τους είδε να συνομιλούν έπιασε και άρχισε να τον συκοφαντή ότι είναι μάγος και τέλος να τον φοβερίζη ότι πρόκειται να τον θανατώση, εάν δεν μεταχειρισθή κάθε μέσον για να αναστήση τον Δόμνον.<br />Αφού λοιπόν αναγκάσθηκε έτσι ο Απόστολος έκανε προσευχήν. Και, ώ του θαύματος! Αμέσως ανεστήθη ο Δόμνος. Αυτό το θαύμα όταν είδε η Ρωμάνα έμεινε εκστατική και άρχισε να αποκαλή τον Ιωάννην Θεόν και υιόν Θεού.<br />Ύστερα αφού εξωμολογήθηκε ειλικρινά τις αμαρτίες της και αφού ζήτησε συγχώρησι για τις κακοπάθειες που προξένησε στον Απόστολο και τον μαθητή του, επέστρεψε στον Χριστό και βαπτίσθηκε. Ύστερα δε από τον Δόμνον ο Ιωάννης ανέστησε και τον πατέρα του τον Διοσκουρίδη και τον εβάπτισε. Επίσης εβάπτισε και τον αναστηθέντα υιόν του και όλους τους άλλους που έτρεξαν εκεί. Έδιωξε δε και τον πονηρό Δαίμονα που κατοικούσε μέσα στο λουτρό.<br /><br /><br />ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΗΣ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ<br /><br />Επειδή οι Εφέσιοι ετελούσαν μεγάλη γιορτή στην ψευτοθεά Άρτεμιν, γι' αυτό ο Απόστολος επήγε κατά τον καιρό της γιορτής και ανέβηκε επάνω σ' εκείνο το μέρος, όπου στεκόταν το είδωλον της Αρτέμιδος. Οι όχλοι όμως βλέποντας τον θύμωσαν πολύ και άρχισαν να τον λιθοβολούν. Όμως οι πέτρες δεν χτύπησαν καθόλου τον Άγιον, αλλά το είδωλον μέχρι που το συνέτριψαν.<br />Εκείνοι όμως οι ανόητοι δεν θέλησαν να έλθουν σε συναίσθησιν, αλλά βλέποντας τον Απόστολον να τους μιλάη για πίστι, πάλι τον λιθοβολούσαν. Οι πέτρες όμως παράδοξα επέστρεφαν και κτυπούσαν τους ίδιους και τους επλήγωναν. Τότε ο θείος Απόστολος έκανε προσευχή στον Θεό και αμέσως έγινε σεισμός και μεγάλος βρασμός της γής και χάθηκαν απ' αυτόν διακόσιοι άνθρωποι. Βλέποντας αυτό οι υπόλοιποι άνθρωποι μόλις και μετά βίας απαλλάχθηκαν από την μέθη και τον σκοτισμό της πλάνης και παρακαλούσαν θερμά τον Απόστολο να ελεηθούν και οι ίδιοι και να αναστηθούν όσοι πέθαναν. Πάλι λοιπόν, αφού προσευχήθηκε ο Απόστολος, αμέσως όλοι αναστήθηκαν. Και επειδή έγινε πάλι βρασμός της γής, γι' αυτό έπεσαν όλοι στα πόδια του Αποστόλου και, αφού πίστεψαν στον Χριστό, βαπτίσθηκαν.<br />Έπειτα πήγε ο θείος Απόστολος σ' ένα τόπον που ωνομαζόταν Τύχη και εκεί θεράπευσε ένα παράλυτο που ήταν κατάκοιτος δώδεκα ολόκληρα χρόνια.<br />Επειδή λοιπόν έκανε ο Απόστολος και άλλα πολλά θαύματα και η φήμη τους έτρεχε παντού, βλέποντας αυτά εκείνος ο Δαίμονας, που έμενε και κατοικούσε στον ναόν της Αρτέμιδος, και γνωρίζοντας ότι και ο ίδιος θα διωχθή απ' εκεί απ' τον Ιωάννη μεταμορφώθηκε σε στρατιώτη, κρατώντας στα χέρια χαρτιά και κλαίγοντας ότι δήθεν έφυγαν απ' τα χέρια του δυο μάγοι άριστοι και εξαιρετικοί που του δόθηκαν από την εξουσία να τους φυλάγη. Εξ' αιτίας αυτού τον έβαλαν σε μεγάλον κίνδυνο με τη φυγή τους. Έδειχνε δε στους ανθρώπους εκεί και ένα δέμα φλωριά και υποσχόταν να το δώση σ' αυτούς εάν βρουν τους μάγους και τους θανατώσουν.<br />Ακούγοντας λοιπόν αυτά πολλοί κινήθηκαν εναντίον του σπιτιού του Διοσκουρίδου φοβερίζοντας ότι θα το κατακαύσουν μαζί μ' αυτόν, αν δεν παραδώση στα χέρια τους, τους μάγους. Ο ευλαβής όμως και ευγνώμων Διοσκουρίδης προτιμούσε καλύτερα να καή παρά να παραδώση τους Αποστόλους, που του φανήκαν ευεργέτες του. Ο δε μέγας Ιωάννης προγνωρίζοντας με την προορατικήν χάριν του Αγίου Πνεύματος, ότι αν παραδοθή σ' αυτούς πρόκειται πάλι να κάνη θαύματα και απ' αυτό να επιστρέψη πολλούς στην ζωή της ευσεβείας παρέδωκε τον εαυτό του ο ίδιος μαζί με τον Πρόχορον στους απίστους.<br />Αφού λοιπόν σύρθηκαν από τους απίστους οι Απόστολοι του Κυρίου, όταν πήγαν στον ναό της Αρτέμιδος, προσευχήθηκαν στον Θεό να γκρεμισθή ο ναός, αλλά κανένας άνθρωπος να μη πάθη κακό. Και, ώ του θαύματος! Αμέσως έγινε αυτό. Τότε ο μέγας Απόστολος διατάζει τον Δαίμονα που κατοικούσε εκεί με αυτά τα λόγια:<br /><br />* - Σε σένα ομιλώ τον ακάθαρτο Δαίμονα.<br />* - Τι θέλεις; Αποκρίθηκε η φωνή.<br />* - Θέλω να ομολογήσης φανερά πόσα χρόνια κατοικείς εδώ και αν είσαι συ που ξεσήκωσες τόσον λαόν εναντίον μας, ξανάπε ο Απόστολος.<br /><br />Πιεζόμενος ο Δαίμονας από την θέλησιν του Αγίου αποκρίθηκε.<br /><br />* - Διακόσια σαράντα εννιά χρόνια κατοικώ σ' αυτόν τον ναό. Πράγματι, εγώ είμαι αυτός που εκίνησα όλους αυτούς εναντίον σας.<br />* - Σου παραγγέλω εν τω ονόματι του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου να μη κατοικήσης πια σ' αυτόν τον τόπον, είπε πάλι ο Απόστολος.<br /><br />Αμέσως λοιπόν έφυγε ο Δαίμονας από την πόλι της Εφέσου. Οι Έλληνες δε βλέποντας αυτά εφοβήθηκαν και οι περισσότεροι απ' αυτούς τρόμαξαν. Απ' το γεγονός αυτό πίστεψαν πολλοί στον Κύριο Ιησού και βαπτίσθηκαν στο Όνομά Του.<br /><br /><br /><br />ΕΞΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ.<br /><br /><br /><br />Επειδή λοιπόν έκανε και άλλα πολλά θαύματα ο Ιωάννης, και γύρισε πολύ πλήθος Ελλήνων στην πίστι του Χριστού και έπειτα επειδή η φήμη τους έφθασε στ' αυτιά του τότε βασιλέως Δομιτιανού που εβασίλευε κατά το 82, ο Δομιτιανός έστειλε και έφερε μπροστά του τον μέγαν Ιωάννην μαζί με τον Πρόχορον.<br /><br />Αφού λοιπόν τους έκανε ερωτήσεις και είδε την σταθερότητα που έδειξαν για την πίστι τους τούς υπέβαλε σε βασανιστήρια. Τους έβαλε να πιούν δηλητήριο και αφού δεν έπαθαν τίποτε τους έριξε σ' ένα πιθάρι μεγάλο με βραστό λάδι. Αφού και απ' εκεί βγήκαν χωρίς να πάθουν το παραμικρό με διαταγή του Δομιτιανού εξορίζονται στην νήσο Πάτμο. Ο Κύριος όμως είχε προλάβει και εφανέρωσε με όραμα στον Ιωάννη για την υπόθεσι αυτή. Δηλαδή ότι πρόκειται να πάθη πολλούς πειρασμούς και ότι θα εξορισθή σ' ένα νησί που έχει μάλιστα πολύ μεγάλη ανάγκη της δικής του παρουσίας.<br /><br />Πλέοντας λοιπόν στην θάλασσα ο Απόστολος μαζί με τους σωματοφύλακες του βασιλέως ανέστησε ένα στρατιώτη που πέθανε στον δρόμο. Αλλά και την τρικυμία που έγινε ύστερα απ' αυτά στην θάλασσα την μετέβαλε σε γαλήνη. Κατά παράκλησιν του στρατιώτη θεράπευσε και ένα από τους σωματοφύλακες που έπασχε από δυσεντερία και κινδύνευε να πεθάνη ύστερα από λίγο. Βλέποντας λοιπόν αυτά οι σωματοφύλακες επίστεψαν όλοι στον Χριστό και βαπτίσθηκαν.<br /><br />Αφού λοιπόν έφθασε ο Ιωάννης στην Πάτμο, ελευθέρωσε τον Απολλωνίδη, το παιδί του Μύρωνος από το μαντικό πνεύμα που κατοικούσε σ' αυτόν και το εξώρισε μακρυά απ' το νησί. Απ' το θαύμα αυτό επίστευσαν στον Χριστό και βαπτίσθηκαν όλοι οι άνθρωποι που ευρίσκοντο στο σπίτι του Μύρωνος. Το ίδιο και ο Απολλωνίδης που ελευθερώθηκε και η θυγατέρα του Χρυσίππη με τους ανθρώπους της. Ύστερα δε βαπτίσθηκε και ο ίδιος ο Ανθύπατος, δηλαδή ο άρχοντας της χώρας της Πάτμου.<br /><br /><br />ΚΥΝΩΨ Ο ΜΑΓΟΣ<br /><br />Ευρίσκετο στην Πάτμο κάποιος μάγος που ωνομαζόταν Κύνωψ, που κατοικούσε σ' έρημο τόπο από αρκετά χρόνια μαζί με τα ακάθαρτα Δαιμόνια. Αυτόν τον μάγον όλοι όσοι κατοικούσαν στο νησί τον θεωρούσαν σαν θεό, για τις φαντασίες και ενέργειες των Δαιμόνων που εγίνοντο απ' αυτόν. Οι δε ιερείς του ψεύτικου θεού Απόλλωνος καθώς είδαν τον Ιωάννη που εδίδασκε με πολλή παρρησία την πίστη στον Χριστό, έτρεξαν στον Κύνωπα και τον παρακάλεσαν γονατιστοί να κινηθή κατά του Ιωάννου, επειδή αυτός ερήμωσε σχεδόν τον ναόν του Απόλλωνος και απεμάκρυνε όλους από τον σεβασμό και την λατρεία των θεών.<br />Ο Κύνωψ λοιπόν όταν άκουσε αυτά υπερηφανεύθη και έκρινε ανάξιο της υπολήψεως του το να πάη μόνος στη χώρα. Αφ' ενός μεν διότι για διάστημα πολλών χρόνων βρισκόταν στην έρημο κλεισμένος. Αφ' ετέρου δε επειδή αυτοί που βρίσκονταν στην χώρα της Πάτμου αυτοί πήγαιναν σ' αυτόν και όχι αυτός προς εκείνους. Γι' αυτό υποσχέθηκε στους ιερείς ότι αυτός θα στείλη έναν πονηρόν Άγγελον στο σπίτι του Μύρωνος που πίστεψε, για να πάρη την ψυχή του Ιωάννου που έμενε εκεί και να την παραδώση σε καταδίκη αιώνια.<br />Έστειλε λοιπόν ο Κύνωψ ένα άρχοντα των πονηρών Δαιμόνων προς τον Ιωάννη, όπως υποσχέθηκε. Ο Δαίμονας δε αφού πήγε στο σπίτι του Μύρωνος, στάθηκε στο μέρος εκείνο όπου ήτο ο Ιωάννης.<br />Μόλις όμως τον γνώρισε ο θείος Απόστολος του λέγει:"<br />- Σου παραγγέλω στο όνομα του Ιησού Χριστού να μη βγης από τον τόπο που στέκεσαι έως ότου μου φανερώσης για ποια αιτία ήλθες σε μένα.<br />Και αμέσως με τον λόγο του Αποστόλου στάθηκε το Δαιμόνιον δεμένο και απήντησε ως εξής πιεζόμενο από την θεία δύναμι:<br />- Οι ιερείς το Απόλλωνος ήλθαν στον Κύνωπα και είπαν πολλά<br />εναντίον σου και τον παρακάλεσαν να έλθη εδώ στην χώρα και<br />να σε θανατώση. Ο Κύνωψ όμως δεν καταδέχθηκε λέγοντας.<br />Είναι πολλά χρόνια που δεν βγήκα από τον τόπο αυτό και τώρα<br />για ένα άνθρωπο μικρόν και ασήμαντο να αφήσω την αγαπητή<br />μου ερημιά και ζωή; Γυρίστε όμως πίσω και αύριο θα στείλω<br />Άγγελον πονηρόν για να πάρη την ψυχή του Ιωάννου και να<br />την φέρη σ' εμένα για να την παραδώσω σε κρίσιν.<br /><br />Και ο Ιωάννης του είπε:<br /><br />* - Εστάλης ποτέ από τον Κύνωπα για να πάρης ψυχή ανθρώπου και την πήγες σ' αυτόν;<br />* - Με έστειλε και θανάτωσα μεν άνθρωπον, αλλά ψυχήν ανθρώπου ποτέ δεν παρέδωσα σε κόλασιν, αποκρίθηκε ο Δαίμονας.<br />* - Για ποιόν λόγο υπακούετε στον Κύνωπα; Ρώτησε ο Ιωάννης.<br />* - Όλη η δύναμη του Σατανά κατοικεί μέσα σ' αυτόν. Και έχει συμφωνίαν αυτός μεν να είναι πάντα μαζί μας εμείς δε πάντα μαζί του. Και ο Κύνωψ ακούει εμάς τους Δαίμονες, εμείς δε οι Δαίμονες ακούμε τον Κύνωπα.<br />* - Άκουσε, πνεύμα πονηρό. Σε διατάζει ο Ιωάννης, ο Απόστολος του Υιού του Θεού, άλλη φορά να μην ενοχλήσης άνθρωπον, ούτε να γυρίσης στον τόπο σου. Αλλά να φύγης έξω απ' αυτό το νησί και να περιπλανάσαι εδώ και εκεί.<br /><br />Και αμέσως το πνεύμα έφυγε μακρυά απ' το νησί.<br /><br />Βλέποντας λοιπόν ο Κύνωψ ότι δεν επέστρεψε σ' αυτόν το πρώτο Δαιμόνιον έστειλε και δεύτερο. Αλλά επειδή και αυτό έπαθε τα ίδια, έστειλε ακόμη και άλλα δύο Δαιμόνια από τα αρχοντικά, για να μπη το ένα στο σπίτι όπου έμενε ο Ιωάννης και το άλλο να σταθή έξω και να ιδή αυτά που γίνονται και να γυρίση να τα φανερώση στον Κύνωπα. Επειδή λοιπόν πήγε το ένα Δαιμόνιο και διώχθηκε έξω απ' το νησί όπως διώχθηκαν και τα δύο πρώτα, εκείνο το Δαιμόνιο που στεκόταν έξω γύρισε και φανέρωσε στον Κύνωπα αυτά που έγιναν. Ωργίσθηκε λοιπόν ο Κύνωψ και πήρε μαζί του όλα τα πλήθη των Δαιμόνων και πήγε στην Χώρα. Ηχολόγησε όλη η Χώρα και ταράχθηκε μόλις είδε τον Κύνωπα και όλοι τον προσκυνούσαν. Πρόφθασε δε τον Ιωάννη ο Κύνωψ, την ώρα που δίδασκε τον λαόν, και κυριεύθηκε από θυμόν πολύν και είπε στον λαό.<br /><br />* - Άνθρωποι ανόητοι και τυφλοί, ακούστε. Αν είναι δίκαιος ο Ιωάννης και όσα λέγει αν είναι αλήθεια θα θεραπεύση και σας και μένα. Αν μπορέση να κάνη εκείνο που θα πω σ' αυτόν τότε και εγώ πιστεύω σ' όλα όσα λέγει.<br /><br />Αφού κράτησε λοιπόν ο Κύνωψ ένα νέον που ήτο εκεί του λέγει:<br /><br />* - Νέε, ζη ο πατέρας σου;<br />* - Ναυάγησε και πνίγηκε στον βυθό της θαλάσσης, απεκρίθηκε ο νέος.<br /><br />Τότε λέγει ο Κύνωψ στον Ιωάννη:<br /><br />* - Να, δείξε πράγματι αν είναι αληθινά τα λόγια σου, και αφού ανεβάσης από το βάθος της θαλάσσης τον πατέρα του νέου αυτού φέρε τον μπροστά σ' όλους μας ζωντανό και υγιή.<br />* - Δεν με έστειλε ο Χριστός για να ανασταίνω νεκρούς, αλλά για να διδάσκω πλανεμένους ανθρώπους.<br /><br />Είπε λοιπόν ο Κύνωψ προς όλον τον λαόν.<br /><br />* - Τώρα λοιπόν να καταλάβετε και να πεισθήτε ότι αυτός είναι πλάνος και σας ξεγελά με μαγικές τέχνες. Κρατήστε τον λοιπόν μέχρι που να φέρω εγώ από την θάλασσα τον πατέρα του νέου και να τον παρουσιάσω ζωντανό.<br /><br />Αφού κρατήθηκε ο Ιωάννης, άπλωσε τα χέρια του ο Κύνωψ και τα κτύπησε. Έγινε λοιπόν στην παραλία μεγάλος κρότος, ώστε όλοι φοβήθηκαν. Τότε ο Κύνωψ εξαφανίσθηκε από τα μάτια όλων των ανθρώπων. Αμέσως δε φώναξαν δυνατά και είπαν: «Μεγάλος είσαι Κύνωψ και εκτός από σένα δεν υπάρχει άλλος». Ξαφνικά λοιπόν βγήκε από την θάλασσα ο Κύνωψ έχοντας μαζί του ένα Δαίμονα που φαινόταν να μοιάζη στο πρόσωπο του πνιγμένου πατέρα του νέου, και όλοι εθαύμασαν.<br /><br />Έπειτα λέγει προς τον νέον:<br /><br />* - Αυτός είναι ο πατέρας σου;<br />* - Ναι, κύριε, απήντησε ο νέος.<br /><br />Και έτσι όλοι προσκύνησαν τον Κύνωπα και ήθελαν να θανατώσουν τον Ιωάννη. Ο Κύνωψ όμως δεν άφησε να τον θανατώσουν λέγοντας: «Όταν δήτε μεγαλύτερα θαύματα απ' αυτά τότε να τιμωρηθή όπως του αξίζει».<br /><br />Αφού κάλεσε λοιπόν πάλι άλλον άνθρωπον του είπε:<br /><br />* - Είχες υιόν;<br />* - Ναι, κύριε, είχα και κάποιος τον εφθόνησε και τον θανάτωσε, απεκρίθη εκείνος.<br />* - Θα αναστηθή ο υιός σου, του είπε ο Κύνωψ.<br /><br />Και αμέσως κάλεσε με το άνομα και τον φονιά και τον φονευθέντα. Πράγματι και οι δυο μαζί παρουσιάσθηκαν μπροστά. Είπε λοιπόν ο Κύριος στον άνθρωπο:<br /><br />* - Αυτός είναι ο υιός σου; Και αυτός είναι εκείνος που τον εφόνευσε;<br />* - Ναι, Κύριε, απεκρίθη ο άνθρωπος.<br /><br />Τότε καυχώμενος ο Κύνωψ είπε στον Ιωάννη.<br /><br />* - Τι θαυμάζεις, Ιωάννη;<br />* - Εγώ δεν θαυμάζω καθόλου γι' αυτά.<br />* - Όταν δης μεγαλύτερα θαύματα απ' αυτά τότε θα θαυμάσης, είπε ο Κύνωψ.<br />* - Τα θαύματά σου γρήγορα θα διαλυθούν, απήντησε ο Ιωάννης.<br /><br />Όταν άκουσε αυτόν τον λόγο ο όχλος αμέσως ώρμησε και άρχισε να κτυπά άγρια τον Ιωάννη και ολίγον έλειψε να τον αφήση νεκρόν. Επειδή δε ενόμισε ο Κύνωψ ότι πέθανε ο Ιωάννης είπε προς τον λαόν. Αφήστε τον άταφον για να τον φάγουν τα όρνια. Μόλις πληροφορήθηκαν λοιπόν όλοι ότι πέθανε ο Ιωάννης, έφυγαν απ' εκεί με χαρά και επαίνους για τον Κύνωπα.<br /><br /><br />ΕΞΑΦΑΝΙΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΝΩΠΟΣ.<br /><br />Ύστερα απ' αυτά, όταν άκουσε ο Κύνωψ ότι ο Ιωάννης ζη και διδάσκει τον λαό σ' ένα τόπο που ονομάζεται Λίθου Βολή, κάλεσε τον Δαίμονα εκείνον που χρησιμοποίησε για τις νεκρομαντείες. Αφού πήγε λοιπόν στον Ιωάννη του είπε:<br /><br />* - Εγώ επειδή ήθελα να σου προξενήσω περισσότερη ντροπή και καταδίκη γι' αυτό ως τώρα σε άφησα να ζης. Αλλά έλα τώρα να πάμε στον γιαλό κι εκεί θα δης την δύναμί μου και θα ντροπιασθής.<br /><br />Τον ακολουθούσαν δε και οι τρεις Δαίμονες εκείνοι που νομίσθηκαν ότι αναστήθηκαν εκ νεκρών.<br />Αφού λοιπόν κτύπησε τα χέρια του κι έκανε κρότον, έγινε άφαντος από τα μάτια των ανθρώπων αφού βυθίστηκε ξαφνικά στον βυθόν της θαλάσσης. Οι όχλοι πάλι φώναζαν: «Είσαι μεγάλος, Κύνωψ, και δεν υπάρχει άλλος όπως συ». Ο Ιωάννης λοιπόν διέταξε τους Δαίμονες, που εστέκοντο μαζί με τον Κύνωπα σε σχήμα ανθρώπων, να μην κινηθούν απ' την θέσι τους. Και αμέσως προσευχήθηκε στον Θεό να μην φανή πλέον ζωντανός ο Κύνωψ.<br />Όταν λοιπόν βυθίστηκε ο Κύνωψ έγινε μεγάλος θόρυβος στη θάλασσα. Το νερό δε της θαλάσσης στράφηκε στο μέρος που βυθίστηκε ο Κύνωψ και δεν μπόρεσε πλέον ο άθλιος να βγή από την θάλασσα. Οι Δαίμονες δε που ήσαν με το σχήμα των ανθρώπων που αναστήθηκαν διώχθηκαν απ' τον Ιωάννη εν τω ονόματι του Ιησού Χριστού μακρυά από την Πάτμο και έγιναν άφαντοι.<br />Επειδή λοιπόν ο λαός στάθηκε τρία ημερόνυχτα περιμένοντας να βγη ο Κύνωψ απ' την θάλασσα, από την νηστεία και τις φωνές που έβγαζαν και από τη ζέστη του ηλίου ξαπλώθηκαν στη γη άφωνοι οι περισσότεροι απ' αυτούς ώστε και τρία παιδιά πέθαναν. Εξ' αιτίας αυτού τους λυπήθηκε ο μέγας Ιωάννης όλους αυτούς και τα μεν παιδιά που πέθαναν τα ανέστησε, τους δε παραλυμένους ανθρώπους τους δυνάμωσε. Και αφού είπε σ' αυτούς πολλά για την πίστι τους έπεισε όλους να πιστέψουν στον Χριστό και να βαπτισθούν, αφού ο άθλιος Κύνωψ καταποντίσθηκε πια στην θάλασσα, όπως παλαιά ο Φαραώ.<br /><br /><br />ΠΕΡΙ ΠΡΟΚΛΙΑΝΗΣ ΚΑΙ ΣΩΣΙΠΑΤΡΟΥ.<br /><br />Κάποια γυναίκα που λεγόταν Προκλιανή κατελήφθη από έρωτα πονηρόν για τον υιόν της που λεγόταν Σωσίπατρος (αλλοίμονον!μέχρι που φθάνει η κακία του σαρκικού έρωτα!). Επειδή δε δεν πέτυχε την βρωμερή της επιθυμία κατηγόρησε τον γιο της στον Άρχοντα του νησιού ότι την εβίασε.<br />Ενώ λοιπόν επρόκειτο να τιμωρηθή ο Σωσίπατρος άδικα από τον Άρχοντα, τον εβοήθησε ο Ιωάννης, επειδή δεν ήταν ένοχος, ως εξής: Ξεράθηκε αμέσως το δεξί χέρι τόσο του Άρχοντος όσο και της αισχρής Προκλιανής, αφού προηγουμένως σείσθηκε η γη μ' ένα μεγάλο ήχο και τρίξιμο.<br />Όταν λοιπόν έπαθαν αυτήν την τόσο μεγάλη θεϊκή τιμωρία, πίστεψαν και οι δυο στον Χριστό και βαπτίσθηκαν. Και έτσι τα χέρια τους γιατρεύθηκαν και η γη σταμάτησε να κλονίζεται.<br /><br /><br /><br />ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ.<br /><br /><br /><br />Όταν εβασίλευε ο βασιλιάς Τραϊανός ύστερα από τον Νερουάν κατά το έτος 98, εστάλησαν βασιλικά γράμματα στην Πάτμο που καλούσαν τον θείο Ιωάννη από την εξορία. Ήθελε λοιπόν ο Ιωάννης ν' αναχωρήση από την από την Πάτμο και να πάη στην Έφεσο. Οι Χριστιανοί όμως της Πάτμου θρηνούσαν και έκλαιγαν για τον απόχωρισμό του. Και τι δεν έκαναν για να μη χάσουν τέτοιον καλό Ποιμένα. Επειδή όμως δεν μπορούσαν να τον εμποδίσουν γι' αυτό πρόβαλαν ένα διπλό ζήτημα στον μέγα Απόστολον<br /><br />Δηλαδή να αφήση σ' αυτούς αντί για τον εαυτό του τους λόγους του και να γράψη σε βιβλίο το Μυστήριον όλης της Οικονομίας του Χριστού για μας.<br /><br />Ο Ιωάννης λοιπόν, επειδή υπάκουσε στην δίκαιη επιθυμία τους αφ' ενός, αφ' ετέρου δε παρεκινήθη από την άνωθεν θεία Πρόνοια, ενήστεψε τρεις μέρες έχοντας και τους άλλους Χριστιανούς να νηστεύουν και να τον βοηθούν με την προσευχήν. Ανέβηκε έπειτα στο βουνό που ήταν εκεί με τον μαθητή του Πρόχορον και ανέβασε όλη του τη σκέψι στον Θεό. Και, ώ του Θαύματος! Αμέσως ακούγονται βροντές και αστραπές φοβερές και σαλεύεται όλο το βουνό, ώστε ο μαθητής του Πρόχορος πέφτει από τον φόβο του με το πρόσωπο στην γη και γίνεται σαν νεκρός.<br /><br />Ο Ιωάννης όμως δεν φοβάται, αλλά στέκεται όρθιος. Επειδή η τέλεια αγάπη που είχε στον Θεό έδιωχνε τον φόβο απ' την καρδιά του όπως ο ίδιος είπε «η τέλεια αγάπη έξω βάλλει τον φόβον» (Α΄Ιωάν. δ΄18). Άκουσε λοιπόν μια βροντερή φωνή που έλεγε αυτά «εν αρχή ήν ο Λόγος, και ο Λόγος ήν προς τον Θεόν και Θεός ήν ο Λόγος» (Ιωάν.α΄1). Αυτήν την φωνή την φανέρωσε ο Ιωάννης στον μαθητή του Πρόχορο, αφού προηγουμένως τον σήκωσε απ' το χέρι και έδιωξε απ' αυτόν λίγο τον φόβο.<br /><br />Αφού τέλειωσε λοιπόν όλο το θείον Ευαγγέλιο και το έγραψε με το χέρι του Προχόρου, το παρέδωσε στους Χριστιανούς που το ζήτησαν. Απ' εκεί διαδόθηκε σ' όλα τα πέρατα του κόσμου.<br /><br /><br />Ο ΝΕΟΣ ΛΗΣΤΗΣ.<br /><br />Αφού έφυγε από το νησί Πάτμο ο μέγας Απόστολος πήγε σ' ένα τόπο που λεγόταν Αγροικία. Και εκεί αφού γιάτρεψε ένα τυφλόν επήγε σε μια γειτονική πόλι. Εκεί ευρήκε ένα νέον ευγενικό στην ψυχή και ωραίον στο πρόσωπο και τον ωδήγησε στον Χριστό. Έπειτα αφού τον παρεκίνησε να είναι ενάρετος και αφού τον παρέδωκε στα χέρια του Επισκόπου της πόλεως, σαν σε μάρτυρα του Χριστού, για να φροντίζη γι' αυτόν, έφυγε για την Έφεσο. Αφού λοιπόν τακτοποίησε καλά τα εκκλησιαστικά πράγματα εκεί και κατήρησε όλο το ποίμνιον του Χριστού με την διδασκαλία του, και αφού επισκέφθηκε τις άλλες πόλεις που ήσαν κοντά και χειροτόνησε σ' αυτούς Επισκόπους, τότε πάλι επανήλθε στην πόλι που είπαμε προηγουμένως.<br />Όταν ζήτησε τον νέον εκείνον που παρέδωσε στον Επίσκοπο, έμαθε ότι έγινε αρχηγός των κλεφτών, διότι επήρε άσχημο δρόμο από τις διασκεδάσεις και τις κακές συναναστροφές των συνομηλίκων του νέων, (διότι είναι εύκολος και κατηφορικός ο δρόμος της κακίας). Λυπήθηκε, λοιπόν πολύ ο Απόστολος του Κυρίου για το κατάντημα του νέου εκείνου.<br />Ξεκίνησε λοιπόν και πήγε μόνος στον τόπο των κλεφτών και παραδόθηκε σ' αυτούς θεληματικά και μέσω αυτών ωδηγήθηκε και βρήκε τον νέο. Όταν τον συνήντησε, επειδή προσπάθησε εκείνος να φύγη (διότι κατάλαβε ότι είναι ο ευεργέτης του Ιωάννης) τον προσείλκυσε ο Απόστολος κοντά του με τα γλυκά και θελκτικά του λόγια.<br />Κατώρθωσε να τον πάρη μαζί του με τη Χάρι του Κυρίου και επέστρεψε στην πόλι. Και τόσο τον έκανε να προκόψη στην αρετή με τις συμβουλές του που έσταζαν μέλι και τις ιερές νουθεσίες, ώστε έγινε παράδειγμα αρετής και μετανοίας πολύ λαμπρό και στους άλλους ανθρώπους.<br /><br /><br />ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΦΕΣΟΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΣΤΑΣΙΣ.<br /><br />Αφού επανήλθε πάλι στην Έφεσο ο επιστήθιος του Χριστού μαθητής, εκεί επέρασε την υπόλοιπη ζωή του. Ήτο πενήντα εξ ετών όταν έφυγε από τα Ιεροσόλυμα για το κήρυγμα. Επέρασε δε εννέα χρόνια κηρύττοντας έως ότου εξωρίσθηκε. Στην εξορία στην Πάτμο πέρασε δεκαπέντε χρόνια. Ύστερα δε από την εξορία έζησε άλλα εικοσιέξ χρόνια. Ώστε όλα τα έτη της ζωής του που πέρασε ήσαν εκατόν πέντε και επτά μήνες.<br />Ετσι έζησε ο Απόστολος του Κυρίου και αγωνίσθηκε για την ευσέβεια μέχρις αίματος. Έκανε πάρα πολλά θαύματα και επέστρεψε αμέτρητα πλήθη απίστων από διάφορα έθνη στην πίστι του Χριστού. Πέρασε αρκετόν χρόνον της ζωής του στο σπίτι του Δόμνου, που ο ίδιος τον ανέστησε μαζί με τους επτά μαθητές του, και τέλος έφυγε μαζί μ' αυτούς από το σπίτι.<br />Αφού έφθασε σ' ένα τόπο στους μεν μαθητές του παρήγγειλε να καθίσουν εκεί, αυτός δε αφού προχώρησε μπροστά σε μικρή απόστασι, προσευχήθηκε. Ήταν δε ώρα πρωϊνή.<br />Έπειτα, αφού επέστρεψε, πρόσταξε τους μαθητές του να σκάψουν τη γη σε σχήμα σταυρού, τόσο μόνον, όσο ήτο το μέτρον του σώματός του. Αφού ξαπλώθηκε λοιπόν μέσα σ' εκείνον τον σκαμμένον τόπον, αποχαιρέτησε τους μαθητές του που έκλαιγαν πικρά και είπε: «Σύρετε το χώμα της γης που είναι μητέρα μου και με αυτό σκεπάστε με». Εκείνοι αφού τον ασπάσθηκαν και τον αποχαιρέτησαν, σκέπασαν το σώμα του μέχρι τα γόνατα. Έπειτα πάλι αφού τον ασπάσθηκαν τον σκέπασαν μέχρι τον λαιμό. Και πάλι αφού για τρίτη φορά τον ασπάσθηκαν έβαλαν πάνω στο ιερό του πρόσωπο ένα μανδήλι. Και έτσι κλαίγοντας πικρά σκέπασαν όλο το σώμα του. Τότε ανέτειλε και ο ήλιος.<br />Αφού έκλαψαν οι μαθηταί, γιατί έμειναν ορφανοί από τον δάσκαλό τους, εγύρισαν στην πόλι διηγούμενοι τα σχετικά με τον Απόστολον. Οι άλλοι αδελφοί όταν τα άκουσαν αυτά επήγαν στον τάφο και αφού έσκαψαν δεν βρήκαν τίποτε. Τότε λοιπόν επέστρεψαν κλαίγοντας θερμώς για τη στέρησι τέτοιου ποιμένος.<br /><br />Η μνήμη του εορτάζεται στις 26 Σεπτεμβρίου.<br /><br />ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ<br />Ήχος β΄<br /><br />Απόστολε, Χριστώ τω Θεώ ηγαπημένε, επιτάχυνον, ρύσαι λαόν αναπολόγητον δέχεταί σε προσπίπτοντα, ο επιπεσόνα τω στήθει καταδεξάμενος όν ικέτευε Θεολόγε, και επίμονον νέφος εθνών διασκεδάσαι, αιτούμενος ημίν ειρήνην, και το μέγα έλεος.<br /><br /><br /><br />ΚΟΝΤΑΚΙΟΝ<br />Ήχος β΄Αυτόμελον<br /><br />Τα μεγαλεία σου, Παρθένε, τις διηγήσεται; βρύεις γαρ θαύματα και πηγάζεις ιάματα και πρεσβεύεις υπέρ των ψυχών ημών, ως Θεολόγος και φίλος Χριστού.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-4677891430624362074?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-45070121501245350072010-04-20T14:32:00.000-07:002010-04-20T14:37:50.734-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S84ehm-JGUI/AAAAAAAAAV4/CzKnFByzo7M/s1600/%CE%9F+%CE%9C%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%9F%CE%A3.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 274px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S84ehm-JGUI/AAAAAAAAAV4/CzKnFByzo7M/s400/%CE%9F+%CE%9C%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%9F%CE%A3.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5462336960792697154" /></a><br />Το κείμενον, που ακολουθεί, αποτελεί το πρώτον μέρος συνεντεύξεως του κ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ, δοθείσης εις τον τοπικόν τηλεοπτικόν σταθμόν "ΛΥΧΝΟΣ" την Κυριακήν, 16ην Απριλίου 2000. Συνομιλητής του είναι ο υπεύθυνος του σταθμού κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ, εμφαινόμενος εις το κείμενον υπό τα αρχικά Π.Α.<br /><br />Π.Α. Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Ως γνωστόν το γλωσσικό ζήτημα απετέλεσε ένα μεγάλο εγχώριο εμφύλιο στον αιώνα μας για τη χώρα μας. Ήδη από τον περασμένο αιώνα εξεκίνησε το ρεύμα των δημοτικιστών και το γλωσσικό ζήτημα σε πολλές περιπτώσεις έφθασε να αποτελή ένα μείζον ζήτημα για την χώρα και το πνευματικό κόσμο της. Η Εκκλησία συμμετείχε κι' αυτή σ' αυτή τη διαπάλη. Όμως κράτησε το γλωσσικό της ιδίωμα: Το εκκλησιαστικό ιδίωμά της, την εκκλησιαστική γλώσσα, η οποία διασώζεται, κυρίως και κατ' εξοχήν, στη λατρεία της Εκκλησίας. Πολλές φορές όμως, και κυρίως εσχάτως πιο έντονα, διατυπώνεται η εικασία, κυρίως επιμόνως η πρόθεση, να αλλάξη κάτι στη λατρεία, ώστε τα πράγματα να γίνουν πιο κατανοητά. Να υπάρξη δηλαδή μια μεταγλώττιση, μια μεταφορά στην δημοτική κάποιων κειμένων λειτουργικών, ώστε ο λαός να καταλαβαίνη καλλίτερα και -ενδεχομένως- να συμμετέχη ενεργότερα. Ένα ζήτημα, το οποίο απασχολεί τον θεολογικό κόσμο της χώρας και τους τελευταίους μήνες με αφορμή διάφορα άρθρα, δημοσιεύσεις σε θεολογικά και άλλα επιστημονικά περιοδικά. Το ζήτημα, λοιπόν, αυτό σήμερα θα διερευνήσουμε με πολύτιμο αρωγό τον κ. Ιωάννη Γιαννόπουλο, γνωστό δικηγόρο της πόλεώς μας, συγγραφέα και έγκριτο νομικό, με τον οποίον έχουμε και άλλες φορές εδώ στον ΛΥΧΝΟ συνομιλήσει για πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα. Κύριε Γιαννόπουλε σας ευχαριστώ θερμότατα για την παρουσία σας εδώ στον "ΛΥΧΝΟ" σήμερα. Να πω, γιατί είσθε εδώ για το ζήτημα αυτό: είσθε άνθρωπος, που νοιάζεται ιδιαίτερα για την γλώσσα ήδη από τα νεανικά του χρόνια. Θα έλεγα ότι η έγνοια σας είναι η γλώσσα η ελληνική, όπως λέγει και ο ποιητής.<br /><br />Ι.Γ. Ευστόχως το διεπιστώσατε αυτό κ. Ανδριόπουλε. Δεν είμαι βέβαια μόνον εγώ εκείνος, ο οποίος ενδιαφέρεται για την γλώσσα, είναι και πολλοί άλλοι, νομίζω δε ότι η επιλογή αυτού του θέματος συνδέεται αρρήκτως με αυτό το πρόβλημα. Πράγματι προ καιρού έχει αρχίσει ένας προβληματισμός, μια οσημέραι εντεινομένη πίεσις σχετικά με τον "εκσυγχρονισμό" της λειτουργικής γλώσσης. Εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο της γενικωτέρας προσαρμογής της Ορθοδοξίας στο πνεύμα της εποχής, μιας προσαρμογής, που -ασφαλώς- δεν είναι άσχετη με τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας και με την επιχειρουμένη, αν όχι και επιβληθείσα, παγκοσμιοποίηση.<br /><br />Το διανοητικό αυτό κύμα κινείται προς δύο άξονας. Ο ένας είναι η δήθεν ανάγκη γενικωτέρου εκσυγχρονισμού της Εκκλησίας στις δομές της και σε μερικά στοιχεία της διδασκαλίας της, αφού, καθώς λένε, δεν συμβιβάζονται με την εξαλλασσομένη ροή του κοινωνικού γίγνεσθαι και έχουν ξεπερασθή από την ζωή.<br /><br />Ο δε άλλος εντοπίζεται στην ανάγκη απλουστεύσεως ή μεταγλωττίσεως των λειτουργικών κειμένων στην λεγομένη "νεοελληνική".<br /><br />Βέβαια, εγώ θα ασχοληθώ σήμερα με το δεύτερο. Θα αναπτύξουμε το θέμα και από τις δύο πλευρές. Και από της πλευράς των θιασωτών της μελετωμένης και προτεινομένης αλλαγής και από της πλευράς εκείνων, οι οποίοι έχουν αντίρρηση.<br /><br />Π.Α. Πολύ ωραία εθέσατε τον όρο εκσυγχρονισμός. Είναι ένας όρος, ο οποίος ακούεται πολύ συχνά, και στην πολιτική πια, αλλά ακούεται και στην Εκκλησία. Ο όρος εκσυγχρονισμός, που δεν έχει καθορισθή το περιεχόμενό του, τόσο στην πολιτική, όσο και στην Εκκλησία προοιωνίζει κάποιες αλλαγές. Αυτές οι αλλαγές, όμως, δεν είναι ως προς την ουσία των πραγμάτων, αλλά αφορούν το περιτύλιγμα, θα ελέγαμε την μορφή, και θα ήθελα λίγο να μας προσδιορίσετε τις αιτιάσεις αυτών, οι οποίοι προτείνουν αυτά τα πράγματα.<br /><br />Ι.Γ. Λοιπόν. Τί υποστηρίζουν οι θιασώτες της αλλαγής, (οι νεογλωσσαμύντορες τους λέγω εγώ). Πρώτον, ότι η μεταγλώττισις θα διευκολύνη την κατανόηση των λειτουργικών κειμένων από τους Νεοέλληνες. Αυτό -λένε- είναι ανάγκη να γίνη. Διότι μετά την δια νόμου και δια ροπάλου καθιέρωση και εισαγωγή της λεγομένης νεοελληνικής και την αποκοπή των Ελλήνων από την λογία παράδοση, είναι αναγκαίο να γίνη, διότι η εκκλησιαστική γλώσσα -λένε- είναι ακατανόητη, κυρίως από τους νέους. Σε λίγο, θα μοιάζη με ξένη γλώσσα. Αυτό είναι το πρώτο στοιχείο. Δεύτερο στοιχείο, δηλ. δεύτερος ισχυρισμός, είναι ότι, αν αφήσουμε τα πράγματα, όπως έχουν τώρα, σε λίγο η Εκκλησία θα καταντήση μουσειακό καθίδρυμα.<br /><br />Τρίτος ισχυρισμός είναι ότι η μεταγλώττισις (και έχει κάπως θεολογικώτερο χαρακτήρα αυτό) ανταποκρίνεται στον χαρακτήρα της λατρείας και ιδίως της ευχαριστιακής λειτουργίας, ως λογικής λατρείας, υπό την έννοιαν της κατανοητής λατρείας, που λέγουν αυτοί.<br /><br />Και, τέταρτον, ότι θα διευκολύνη την ομαδική συμμετοχή.<br /><br />Αυτές εν γενικότητι και εν άκρα περιλήψει είναι οι βασικές απόψεις των θιασωτών της επιχειρουμένης αλλαγής.<br /><br />Π.Α. Άρα, λοιπόν, εντοπίζουμε το γεγονός στο ότι ο ελληνικός λαός έχει ένα πρόβλημα με την γλώσσα του, δηλ. το γλωσσικό αισθητήριο είναι ιδιαίτερα αμβλυμένο...<br /><br />Ι.Γ. Λένε αυτοί ότι έχει ο ευσεβής λαός πρόβλημα.<br /><br />Π.Α. Και άρα πρέπει να επέλθη αλλαγή, ώστε να υπάρξη καλλίτερη διανοητική προσέγγιση και συμμετοχή. Να συνεχίσουμε λοιπόν.<br /><br />Ι.Γ. Λενε ότι ελάχιστοι σήμερα κατανοούν τις ευχές και οι περισσότεροι χασμώνται κατά την ώρα της θείας λειτουργίας.<br /><br />Εν πρώτοις, πρέπει να τονισθή ότι επί του παρόντος η προσπάθεια των νεωτεριστών εντοπίζεται στην μεταγλώττιση των ευχών της αναφοράς και των πεζών αναγνωσμάτων και όχι των ύμνων και των τροπαρίων, παρά το γεγονός ότι τα τροπάρια και ιδίως τα εκ τούτων μακρόσυρτα και σχοινοτενή είναι εκείνα, που δεν κατανοούνται από τον κόσμο.<br /><br />Οι ύμνοι, και μάλιστα οι λογιώτεροι εξ αυτών, που οι περισσότεροι έχουν συντεθή μετά τον 7ον αιώνα, μ.Χ., είναι οπωσδήποτε δυσνόητοι από τους πιστούς, όταν μάλιστα ο ψάλτης δεν έχει το χάρισμα της ευφωνίας, όπως σεις, και η μελωδία συμπνίγει το νόημα.<br /><br />Π.Α. Ενώ, αντιθέτως, τα κείμενα, τα οποία θέλουν να μεταγλωττισθούν είναι πάρα πολύ απλά, είναι τα απλούστερα.<br /><br />Ι.Γ. Εδώ διαπιστώνουμε μια πελωρία αντίφαση αυτής της επιχειρηματολογίας. Διότι πράγματι εκείνα τα στοιχεία της λειτουργίας, που θέλουν να μεταγλωττίσουν, είναι τα απλούστερα, που πιστεύω ότι δεν υπάρχει κανείς, ο οποίος να μη τα κατανοή αυτή τη στιγμή.<br /><br />Εγώ δεν θέλω να αμφισβητήσω την καλή πίστη και πρόθεση ωρισμένων -τουλάχιστον- εκσυγχρονιστών (όχι όλων) και επίσης δεν αρνούμαι ότι υπάρχει και κάποιο πρόβλημα κατανοήσεως, ιδίως του αποστολικού κειμένου.<br /><br />Διαδηλώνω όμως με κατηγορηματικότητα την αντίθεσή μου σ' αυτή τη γραμμή σκέψεως.<br /><br />Εν πρώτοις, πρέπει να τονισθεί ότι η λειτουργική γλώσσα, ως προϊόν της απλουστέρας κοινής ελληνιστικής, (δεν είναι η ελληνιστική του Πολυβίου, είναι η ελληνιστική των Ευαγγελίων, είναι στην απλουστέρα μορφή της η κοινή ελληνιστική), δεν ήταν πάντα κατανοητή από τον ελληνικό λαό, ούτε και αυτή. Πολύ περισσότερο, όταν ο λαός αυτός έζησε μακρές περιόδους απαιδευσίας κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας.<br /><br />Όμως, ποτέ δεν έθεσε θέμα γλωσσικής αλλαγής των ιερών κειμένων. Αυτό δεν εμπόδισε τους Έλληνες της εποχής εκείνης να συμμετέχουν στην βασιλεία του Θεού, που πρόγευσή της είναι η ευχαριστιακή λειτουργία, που έχει και εσχατολογικό χαρακτήρα. Ούτε τους εμπόδισε να συμμετέχουν στον αγιασμό των μυστηρίων της ή -εν πάση περιπτώσει- δεν εμπόδισε την σωτηρία τους.<br /><br />Εάν η λειτουργική γλώσσα, όπως λένε, ήταν ένα απολίθωμα (έτσι ισχυρίζονται), ερωτώ:<br /><br />Πώς σε εποχές πλήρους αγραμματοσύνης του ελληνικού λαού η Εκκλησία έβγαλε τόσους μάρτυρες, τόσους αναμφισβητήτου αγιότητος ασκητάς και, πώς τα μοναστήρια, ιδίως την εποχή εκείνη, ήσαν κυψέλες αγιότητος; Εάν ο λόγος του Θεού δεν ενοικούσε εν αυτοίς πλουσίως, πώς θα έφθαναν στον φωτισμό και την θέωση; Μπορούν να μας απαντήσουν οι περισπούδαστοι;<br /><br />Π.Α. Γνωρίζουμε πολύ καλά κ. Γιαννόπουλε, και πολύ ωραία το θέτετε αυτό, ότι πάρα πολλοί ασκητές και πάρα πολλοί άγιοι ήσαν αγράμματοι.<br /><br />Ι.Γ. Επ' αυτού θα σας πω ότι ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, ο οποίος στον μεσοπόλεμο επεσκέφθη το Άγιον Όρος, κυρίως επειδή ήταν διαπρεπής κριτικός επί θεμάτων Τέχνης, είχε επισκεφθή το Άγιον Όρος και είχε γράψει ένα βιβλίο ωραιότατο (γύρω στο 1928, αν δεν κάνω λάθος) και γράφει εκεί ότι: πρέπει να σημειωθή ότι οι αγιώτεροι ασκηταί δεν έχουν τελειώσει ούτε το δημοτικό σχολείο, ούτε μερικές τάξεις του δημοτικού.<br /><br />Π.Α. Μέγας Αντώνιος. Τελείως αγράμματος. Πολύ ωραία. Εν παρενθέσει να πούμε αυτό το πράγμα, διότι σήμερα ο κόσμος, με την εξέλιξη που υπάρχει και την ανάπτυξη των τεχνών και των επιστημών, πολύ συχνά θαμπώνεται από κάποιον ιερέα, ο οποίος συμβαίνει να έχη επιστημονικές γνώσεις -και αυτό είναι πάρα πολύ καλό και απαραίτητο- αλλά δεν είναι το πρώτιστον αυτό. Το πρώτιστον είναι ακριβώς η αγιότητα και η αναζήτηση της αγιότητος, διότι αυτή είναι που σώζει. Άρα, λοιπόν, πολύ ωραία το θέτετε το ζήτημα. Μη μας πιάνη μια υστερία, με αυτό που συμβαίνει σε πολλά μοναστήρια, λέμε ότι όλοι οι μοναχοί είναι εγγράμματοι και πτυχιούχοι. Διότι, κατά την δεκαετία του '60 και πριν όλοι ήσαν αγράμματοι, αλλά δεν σημαίνει ότι το μοναστήρι δεν λειτουργούσε.<br /><br />Ι.Γ. Ή ότι απέκτησε μεγαλύτερη εκκλησιαστικότητα τώρα το Άγιον Όρος. Το δεύτερο είναι ότι το πρόβλημα δεν είναι η μεταγλώττισις, αλλά η ερμηνεία του νοήματος των κειμένων. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Η κατανόησις της θείας λειτουργίας είναι θέμα μεταγλωττίσεως των λέξεων, ή ερμηνείας του νοήματος; Εάν δηλαδή, μετατρέψωμεν το "εκ του πατρός εκπορευόμενον" σε: "εκείνο που εκπορεύεται από τον πατέρα", τι περισσότερο θα εννοήση ο άγευστος θεολογικής παιδείας πιστός ή, πώς το "εκπορεύεται" μπορεί να μετατραπή στην λεγομένη νεοελληνική, χωρίς η λέξη, το ρήμα, να χάση την θεολογική σημασία του;<br /><br />Όταν γνωρίζωμε -και εδώ θα έλθωμε σ' ένα άλλο, παραπλήσιο, θέμα-, τι κακοποίηση από τις μεταφράσεις έπαθαν τα αρχαία κείμενα, ώστε πολλές φορές να χρειάζεται, να ανατρέξωμε στο πρωτότυπο, για να εννοήσωμε την μετάφραση, πώς δεν θα κακοποιηθούν τα ιερά κείμενα, που -επί πλέον- η γλώσσα τους εγκλείει νοήματα θεόπνευστα και διαχρονικές δογματικές αλήθειες;<br /><br />Εξ άλλου, είναι γνωστόν ότι τα κλασσικά κείμενα μεταφρασμένα έχασαν όλη την ομορφιά της μορφής τους, έχασαν όλη την εσώτερη μαγεία τους και είναι ο Κορνήλιος Καστοριάδης εκείνος, ο οποίος επετέθη προ καιρού με δριμύτατες εκφράσεις εναντίον ενός πρωτομάστορα της πλαδαρής νεοελληνικής και της εισαγωγής στα σχολεία των κειμένων των αρχαίων ρητόρων μεταφρασμένων, γιατί πλέον δεν έλεγαν τίποτε. Ο Καστοριάδης, παρακαλώ.<br /><br />Π.Α. Επειδή αναφέρεσθε στο θέμα της ερμηνείας και είναι πάρα πολύ σημαντικό και πρέπει να επιμείνωμε σ' αυτό, πρέπει να πούμε, ως παράδειγμα, το αποστολικό ανάγνωσμα. Το αποστολικό ανάγνωσμα και κυρίως οι επιστολές του Αποστόλου Παύλου, είναι δύσκολες, όχι ως προς την κατανόηση των λέξεων, αλλά ως προς τα νοήματα. Και αν μεταφρασθή στην νεοελληνική, πάλι ο πιστός θα έχη πάρα πολλά κενά. Άρα λοιπόν το πρόβλημα είναι θέμα ερμηνείας θεολογικής πια σε μερικά πράγματα. Ο "Απόστολος" δεν είναι το Ευαγγέλιο, το οποίον είναι μια διήγηση ενδεχομένως. Αλλά και πάλι, όταν έχωμε Ευαγγέλιο, το οποίον αφορά σε λόγους του Κυρίου, σε διδασκαλία, πώς θα κατανοηθή;<br /><br />Ι.Γ. Όπως είναι το κατά Ιωάννην. Διότι οι συνοπτικοί αναφέρονται κυρίως εις ιστορικά γεγονότα, τα οποία λίγο - πολύ, είναι γνωστά. Το θεολογικώτερο όμως όλων, το "κατά Ιωάννην", έχει και αυτό βαθύτατες θεολογικές αλήθειες, που δεν ξέρω, αν μπορούν, να μεταγλωττισθούν. Το "εν Αρχή ην ο Λόγος", πώς μπορεί να μεταγλωττισθή, χωρίς να χάση την θεολογική σημασία του;<br /><br />Αυτά, ας μας τα πουν οι περισπουδαστοι.<br /><br />Υπάρχει και μια Τρίτη παράμετρος. Υποστηρίζουν -και έχουν δίκηο- ότι με την μεταγλώττιση θα αποϊερωθή η θεία λειτουργία και τα ιερά κείμενα. Πράγματι, μέσα στο ναό, κατά την ώρα της θείας λειτουργίας, επιτελείται κάτι το υψηλό και επίσημο. Δεν θα χαθή αυτή η επισημότης όταν εκλείψη η επίσημη γλώσσα, εις την οποίαν εκφράζεται;<br /><br />Π.Α. Είναι πολύ σημαντικό αυτό.<br /><br />Ι.Γ. Ο δικός μας μακαριστός Γερβάσιος Παρασκευόπουλος είχε μετρήσει τις λέξεις της αγίας αναφοράς και του καθαγιασμού και είναι 109. Και λέγει ότι έχουν καθαγιασθή με την δια μέσου των αιώνων ομοιόμορφη χρήση τους. Και λέγω εγώ ότι έχουν βιωματικά εγχαραχθή μέσα στην θρησκευτική συνείδηση των πιστών. Και όχι μόνον οι λέξεις της αναφοράς αλλά και τα άλλα κείμενα, όπως ο "εξάψαλμος". Εδώ, ενθυμούμαι, ότι, όταν εις την μάχη του Σαραβαλίου και του Γηροκομείου, το 1821, ο Ανδρέας Ζαΐμης είχε καταφύγει στην μονή του Ομπλού, ο Κολοκοτρώνης τον ωνείδιζε με τις λεξεις: "Κυρ' Ανδρέα, κυρ' Ζαΐμη τοις ελάφοις όρη τα υψηλά και πέτρα τοις λαγωοίς καταφυγή". Ο μικράς μορφώσεως Κολοκοτρώνης εγνώριζε τον εξάψαλμον και δεν επερίμενε τους περισπούδαστους να του τον μεταγλωττίσουν. Όπως τον κατανοούν, βέβαια, και όλοι οι πιστοί, μορφωμένοι ή αμόρφωτοι.<br /><br />Π.Α. Άρα λοιπόν, να το εξηγήσουμε αυτό κ. Γιαννόπουλε. Χρειάζεται, εν πρώτοις, αυτή η ζύμωση με τα κείμενα, η οποία δεν υπάρχει. Τι γίνεται σήμερα: Έχουμε να κάμουμε με μια χαλαρή -ως επί το πλείστον- θρησκευτικότητα και ο περισσότερος κόσμος πηγαίνει στην Εκκλησία λίγες φορές τον χρόνο. Άρα, δεν μπορεί σ' αυτές τις λίγες, έως ελάχιστες, φορές που πηγαίνει στην Εκκλησία να κατανοήση, το τι γίνεται εκεί.<br /><br />Ι.Γ. Αυτούς δεν θα τους ωφελήση ούτε η μετάφραση.<br /><br />Π.Α. Δεν θα τους ωφελήση ούτε η μετάφραση. Πάρα πολύ ωραία το λέτε. Οπότε, έχουμε να κάμουμε με μια προσέγγιση, όπως συνηθίζουμε να λέμε, βιωματική, η οποία εκπηγάζει από μια σκληρή εκπαίδευση.<br /><br />Ι.Γ. Αυτομόρφωση θα έλεγα...<br /><br />Π.Α. Πολύ ωραία. Είναι η μόρφωση η εν Χριστώ, η οποία γίνεται μέσα στην Εκκλησία...<br />Π.Α. Μου έλεγε ένας ταπεινός καλόγερος, παλαιότερα, και μου είχε κάμει εντύπωση αυτό, "για σκέψου, εμείς τι κάνουμε οι καλόγεροι; Τίποτε. Αν εξαιρέσουμε τις δουλειές, που είναι οι βιοτικές, ας πούμε, τι κάνουμε; Μπαινοβγαίνουμε στην εκκλησία. Αυτή η δουλειά γίνεται συνέχεια. Μέσα στην εκκλησία λέμε - ξαναλέμε, κ.λπ. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί ασκητές και μεγάλοι άγιοι έλεγαν ότι "λίγες φορές κατώρθωσα να καταλάβω βιωματικά, αυτό που έλεγα με τα χείλη τόσα χρόνια".<br /><br />Ι.Γ. Το λεει ένας: Στα πενήντα χρόνια κατώρθωσα να καταλάβω το "Κύριε ελέησον". Αυτό το απλούστατο, το συνηθισμένο, το τυποποιημένο "Κύριε ελέησον". Στα πενήντα χρόνια!<br /><br />Τέταρτον, εδώ είναι σπουδαίο αυτό το σημείον, η γλώσσα δεν είναι μόνον όργανο επικοινωνίας είναι φορεύς των αξιών του λαού. Είναι, δηλαδή, φορεύς πολιτισμού. Η πτώχευση της γλώσσης παρακολουθείται πάντοτε -και σχεδόν νομοτελειακά- από την έκπτωση του πολιτιστικού επιπέδου ενός λαού.<br /><br />Η σημερινή κατάσταση στη χώρα μας κάτι έχει να μας διδάξη σχετικώς. Διότι, πράγματι, παρατηρείται μία πρωτοφανής στην ιστορία της Ελλάδος αγλωσσία των νέων, η οποία συνοδεύεται από παράλληλη χυδαιολογία και εξαχρείωση. Και εδώ θα επικαλεσθώ τις απόψεις ενός αξίου της προσηγορίας συγχρόνου φιλολόγου, του κ. Σχοινά, ο οποίος λέγει: "Η ελληνική γλώσσα της εποχής της ενσάρκου οικονομίας επελέγη από την θεία Πρόνοια, για να αποτελέση το όχημα της διαδόσεως του Ευαγγελίου και διατυπώσεως της θεολογίας της Εκκλησίας. Αυτό, δεν είναι τυχαίο. Η ελληνική γλώσσα εκρίθη από την θεία βουλή, ως πλέον κατάλληλη για να εκφράση με τον πλούτο των εννοιών, με τις ιδέες, με την κυριολεξία της, με την πυκνότητά της και με την πειθαρχημένη δομή της, το χριστιανικό πνεύμα".<br /><br />Και ο πατήρ Γεώργιος Φλωρόφσκυ λέγει ότι ο Ελληνισμός, ως νέος Ισραήλ, επελέγη και ευλογήθηκε από τον Θεό.<br /><br />Π.Α. Και μάλιστα, ο πατήρ Γεώργιος Φλωρόφσκυ εισάγει και τον όρο "Χριστιανικός Ελληνισμός". Άρα, λοιπόν, έχομε να κάμουμε, όχι με μία ιερή γλώσσα...<br /><br />Ι.Γ. Μόλις θα το έλεγα. Εδώ, ίσως θα προβληθή η ένστασις: ώστε, λοιπόν, η γλώσσα αυτή είναι ιερή και είναι δόγμα ακλόνητο και αναλλοίωτο; Όχι βεβαίως. Η μετάφρασις δεν απαγορεύεται. Μπορεί να γίνη και γίνεται ήδη, παρά την χλιαρή συνταγματική απαγόρευση του άρθρου 3 παρ. 3 του Συντάγματος, που απαγορεύει την εις άλλον γλωσσικόν τύπον απόδοσιν της Αγίας Γραφής. Όμως έχει γίνει ήδη από την ελληνική βιβλική εταιρεία. Δεν λέμε, λοιπόν, ότι είναι γλώσσα ιερή. Υπήρχε στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, στον πρώτο αιώνα, μία αποψη, δεν την λέγω αίρεση, των "τριγλωσσιτών", αν ενθυμούμαι καλώς, οι οποίοι έλεγαν ότι τρεις ευλογημένες γλώσσες είναι αυτές, στις οποίες ο Πιλάτος έγραψε επί του Σταυρού την αιτίαν της καταδίκης του Κυρίου, γράμμασιν ελληνικοίς, εβραϊκοίς και ρωμαϊκοίς. Αυτό, βεβαίως, δεν ισχύει.<br /><br />Π.Α. Απόδειξη είναι ότι η Ορθοδοξία, όπου κάμνει ιεραποστολή, χρησιμοποιεί την γλώσσα των γηγενών.<br /><br />Ι.Γ. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι, αν επιτρέπεται, να γίνη μετάφραση. Το ζήτημα είναι, αν πρέπει να γίνη στο πεδίο της θείας λειτουργίας, αν πρέπει δηλαδή ο ιερεύς ή ο διάκονος να διαβάζουν μεταφρασμένα το Ευαγγέλιο και τις εκφωνήσεις. Και πέραν τούτου: Ποιος θα κάμη την μεταγλώττιση; Αν θα φέρη κάποιο αποτέλεσμα. Και ποιό θα είναι αυτό; Εδώ είναι λοιπόν το πρόβλημα. Διότι τα κείμενα αυτά της Αγίας Γραφής (δεν πρέπει ποτέ να το λησμονούμε αυτό) είναι θεόπνευστα. Θεόπνευστα είναι τα κείμενα και των άλλων ιερών ακολουθιών και της υμνολογίας. Εν πάση περιπτώσει εγράφησαν από ανθρώπους πλήρεις πνεύματος Αγίου και πίστεως, όπως ήταν ο Βαρνάβας, από ανθρώπους, δηλαδή, θεοφόρους, της νήψεως και της προσευχής.<br /><br />Ερωτώ: Είναι ή όχι θεόπνευστος ο Ακάθιστος Ύμνος; Ας μου απαντήσουν.<br /><br />Π.Α. Και είναι και αγνώστου ποιητου.<br /><br />Ι.Γ. Αμφιλεγομένου ποιητού. Εκείνοι, που θα τα μεταγλωττίσουν και, όπως λέγουν, θα τα βάλουν στο μουσείο της ιστορίας, (κάποιος υψηλότατα ιστάμενος είπε ότι θα τα βάλουμε με ευλάβεια στο μουσείο της ιστορίας, το 90% απ' αυτά), είναι θεόπνευστοι; Με ποιο κύρος και ποια γενική αποδοχή θα το κάμουν; Είναι άνθρωποι της νήψεως; Άγονται πνεύματι; Ή κατά τα ρεύματα της εποχής και τις ψυχαναλυτικές θεωρίες, που σήμερα ισχύουν και αύριο ανατρέπονται; Είναι άνθρωποι -ερωτώ- της άνωθεν σοφίας ή της μωρανθείσης σοφίας; Όλα αυτά τα ερωτήματα θέλουν απαντήσεις βεβαίως. Και ποιος να τα απαντήσει; Εκείνο που θέλω εγώ να πω (και το τονίζω με έμφαση) είναι ότι ο Ελληνισμός ζη στο δικό του πνευματικό κλίμα. Έχει πίσω του μια παράδοση χιλιάδων ετών και έχει χρέος και εντολή να τα διαφυλάξη. Δεν είμαστε Αλβανοί ή Κογκολέζοι. Εκεί, ας τα μεταφράσουν και ας κάμουν ό,τι θέλουν. Επί του παρόντος σταματώ εδώ.<br /><br />Π.Α. Είσθε καταλυτικός. Λοιπόν, υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από ένα τέτοιο εγχείρημα. Ένα απ' αυτά είναι, ας πούμε, και η μουσική επένδυση των ύμνων ή των αναγνωσμάτων. Είναι γνωστό ότι ο Παπαδιαμάντης είχε δώσει από τον περασμένο αιώνα ένα μεγάλο αγώνα για το θέμα της παραδοσιακής εμμελούς απαγγελίας, δηλαδή ότι ο 'Απόστολος και το Ευαγγέλιο πρέπει να απαγγέλλωνται εμμελώς. Είχε δώσει μάχες για αυτό το πράγμα, και έτσι είναι. Υπάρχει ακόμη μια άλλη μόδα, εισαχθείσα από πολλούς ιερείς δυστυχώς να διαβάζουν με μια ξηρά ανάγνωση (σαν να διαβάζη κανείς εφημερίδα). Έτσι, προφανώς, θα πρέπει να διαβασθή και η μεταγλώττιση, σε ξηρό τρόπο απαγγελίας.<br /><br />Έχομε εδώ μία πάρα πολύ σοφή και θεολογικώτατη, θα έλεγα, γνώμη του μητροπολίτου Περγάμου κ. Ιωάννου, ο οποίος λέγει ότι ο τρόπος αυτής της εκφωνητικής απαγγελίας είναι δοξολογικός. Έτσι λοιπόν, ο σκοπός δεν είναι, οι λέξεις να συλλαμβάνωνται και να καταλαμβάνωνται από την ανθρώπινη λογική, αλλά είναι να περιλάβουν αυτές οι λέξεις τον ανθρώπινο λόγο. Άρα λοιπόν με την μελωδία, η οποία δεν είναι εξεζητημένη, είναι μια μελωδία παραδοσιακού τύπου και έχομε αρκετές ηχογραφήσεις, ευτυχώς, παλαιοτέρων ιερέων, οι οποίοι μας έχουν διασώσει αυτό το ήθος (ο Σεβ. Μητροπολίτης μας π.χ. είναι, ας πούμε, μια τέτοια περίπτωση, υποδειγματικής εμμελούς απαγγελίας), άρα, λοιπόν, δεν μας ενδιαφέρει η κατάληψη η διανοητική, αλλά η απόδοση του εκκλησιαστικού ήθους.<br /><br />Ι.Γ. Συμφωνώ απόλυτα και θα πούμε αργότερα μερικά πράγματα επ' αυτού.<br /><br />Θα πω μόνον, διότι είναι άλλος ένας ισχυρισμός των νεωτεριστών. Ισχυρίζονται ότι πρέπει να γίνη η μεταγλώττιση κυρίως χάριν των νέων. Καλή -λέγουν- είναι η παράδοση, αλλά σε λίγο οι ναοί θα ερημώσουν. Απορώ, πώς δεν έχουν αντιληφθή οι περισπούδαστοι -και μάλιστα οι εκ τούτων ιερωμένοι- ότι άλλα πράγματα είναι εκείνα που διώχνουν τους νέους από την εκκλησία, γι' αυτό, άλλωστε, ο κ. Χριστόδουλος τους εζήτησε και συγγνώμη<br /><br />Ομιλούν, επίσης, δια την ανάγκην της καθολικής λαϊκής συμμετοχής, πράγμα που δεν είναι άσχημο, αν και είναι οθνείας προελεύσεως. Και, πάντως, δεν συνεπάγεται την αποδόμηση της γλώσσης.<br /><br />Π.Α. Πολύ ωραία το είπατε.<br /><br />Ι.Γ. Ο ευσεβής λαός (θα παρακαλέσω εδώ να το προσέξωμε λίγο) και τώρα συμμετέχει, όταν υπάρχη γνησιότης και κλίμα κατανύξεως. Καί δεν χρειάζεται να κάμουμε "Κύριε ελέησε" το "Κύριε ελέησον", για να το καταλάβη. Ο λαός ψάλλει με συγκίνηση το "ο Θεός μεθ' ημών", το "Κύριε των δυνάμεων μεθ' ημών γενού", το "φώς ιλαρόν", το "τη Υπερμάχω", το "σώσον Κύριε τον λαόν Σου", (που η εν τούτω εκκοσμικευμένη Εκκλησία μας έφιασε δύο μοντέλα, ανάλογα με τις ιδεολογικές πεποιθήσεις των ακροατών), το "πάντων προστατεύεις Αγαθή" και τόσα άλλα, που είναι βιωματικά χαραγμένα στην θρησκευτική συνείδηση του ελληνικού λαού, πολύ πριν εμφανισθούν οι γλωσσικοί εκθεμελιωταί. Και συγκινούν τον λαό γνήσια και διαχρονικά, πράγμα που δεν το επέτυχαν τα ευσεβιστικά τραγουδάκια, σαν αυτά, που θέλουν να μας εισαγάγουν οι νεωτερισταί.<br /><br />Π.Α. Των Προτεσταντών...<br /><br />Ι.Γ. Και μερικών μιμητών των εδώ εις την Ελλάδα. Για μένα, μια μεταγλωττισμένη λειτουργία ισοδυναμεί με νέα λειτουργία. Ας γράψουν λοιπόν νέες ακολουθίες, αντί να μας σερβίρουν αυτά τα μεταγλωττισμένα γλωσσικά εμέσματα. Έτσι όμως, θα καταστραφή προπετώς μια μακραίων ομοιομορφία και ενάτης, αυστηρή -δωρική θα έλεγα- πειθαρχία γλώσσης και ήθους και θα μεταπηδήσουμε (να το προσέξουμε αυτό) στα βατικάνεια και προτεσταντικά πρότυπα.<br /><br />Εδώ, θα μου επιτρέψετε να αναφέρω μια βαθυστόχαστη γνώμη ενός φιλοσόφου και φωτισμένου κληρικού, του πατρός Λουδοβίκου, ο οποίος λέγει τα εξής βαθυστόχαστα: "Η εκκλησιαστική μας αυτοσυνειδησία είναι συνάρτηση της οντολογικής πυκνότητος του αρχαίου λόγου, παρά μιας γνωστικής, αναλυτικής, ενάργειας". Και επικαλείται μια φράση του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, που λέγει: "Αυτά που συμβαίνουν στην θεία λειτουργία, μεταποιούν εις βάθος τους μετέχοντας, ακόμη και αν κάποιος εξ αυτών εστί των άγαν νηπίων και ου γιγνώσκει τα γινόμενα". Και προσθέτει ο πατήρ Λουδοβίκος...<br /><br />Π.Α. Μεταμόρφωσις...<br /><br />Ι.Γ. Πλήρης, αγιοπνευματική βεβαίως μεταμόρφωσις, όχι μεταμόρφωσις γνωστική. Προσθέτει λοιπόν ότι δεν είναι αγνωστικισμός αυτό. Απλώς η προσέγγιση του λειτουργικού λόγου δεν μπορεί να είναι γνωσιολογική, τέτοια είναι στη Δύση, αλλά οντολογική, συνεργεία της θείας χάριτος. Γι' αυτό, λέγει, οι αυτοσχέδιες προσευχές των οργανώσεων δεν ωδήγησαν σε βαθύτερη εκκλησιαστικότητα. Λέγω, λοιπόν, εγώ: Αυτά θέλουν οι περισπουδαστοι να μιμηθούμε;<br /><br />Γιατί μου είπαν (και έχει ενδιαφέρον αυτό) ότι κάποιος είπε ότι το "φιλόχριστος στρατός" δεν το καταλαβαίνει ο κόσμος. Αν αυτό είναι αλήθεια, και αν αφορά το νόημα της λέξεως και όχι την ουσία, είναι καταπληκτικό. Δηλαδή το "φίλαθλος" δεν το καταλαβαίνει ο κόσμος; Οι αμόρφωτες γυναίκες δεν καταλαβαίνουν το "ανύμφευτε"; Και, πως θα το κάμουμε τό "ανύμφευτε"; Ανύπαντρη; Και δεν θα τους πάρη ο κόσμος με τις πέτρες;<br /><br />Π.Α. Ή, το "χαίρε", πώς θα το πη;<br /><br />Ι.Γ. "Γεια - χαρά", ξέρω κι' εγώ;<br /><br />Π.Α. Όλα αυτά που μας είπατε είναι πάρα πολύ σημαντικά και έχω την γνώμη του πατρός Μωϋσέως, του αγιορείτου, ο οποίος, εν πλήρει ταπεινώσει, σε μια επιστολή του στην "Σύναξη" λεει: εγώ, που ως καλόγηρος ασχολούμαι με τα πράγματα αυτά, μπορώ να πω ότι με το λογικό μου καταλαβαίνω όλους τους ύμνους και όλη την υμνολογική και πατερική Γραμματεία. Και είναι έτσι. Διότι υπάρχουν κείμενα, που είναι πάρα πολύ δύσκολα...<br /><br />Ι.Γ. Της Κασσιανής, του Κοσμά του Μαϊουμά.<br /><br />Π.Α. Αυτό, ξέρετε, ίσως είναι το πιο εύκολο. Μιλούμε για τους ιαμβικούς Κανόνες. Μιλούμε για τους ομηρικούς ύμνους του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, που μπορεί να μην είναι εν χρήσει στην λατρεία, αλλ' είναι κείμενα της παραδόσεώς μας.<br /><br />Άρα, λοιπόν, δεν μπορούμε να έχωμε την αξίωση αυτή. Το άλλο είναι, αυτό που λέγει ο άγιος Μάξιμος, η μεταποίησις, η μεταμόρφωσις του ανθρώπου. Ο χώρος του ναού συμβολίζει τον ουρανό. Είναι ο χώρος, όπου ενώνεται η γη με τον ουρανό, τα επίγεια με τα ουράνια.<br /><br />Άρα, λοιπόν, εκεί που μπαίνει ο πιστός, να υπάρχη πραγματικά ένα άλλο κλίμα και πραγματικά η αίσθηση του ιερού διάχυτη και η αίσθηση της πνευματικότητας, όπως είπατε, και της κατανύξεως. Δεν μπορεί να μπαίνη σε ένα χώρο, όπου θα ακούη τα ίδια πράγματα, που ακούει στο περίπτερο της γειτονιάς.<br /><br />Ι.Γ. Ακριβώς. Ή στην καφετέρια, από την οποία θα προέρχεται, για να πάη στην εκκλησία, αν γίνεται η λειτουργία στο ύπαιθρον. Γιατί λένε και τέτοια.<br /><br />Π.Α. Υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα, σεις το ξέρετε καλά. Ποιο θα είναι το γλωσσικό αισθητήριο αυτών πού θα μεταγλωττίσουν. Ποιες θα είναι, φερ' ειπείν, οι λέξεις της δημοτικής, τις οποίες θα χρησιμοποιήσουν;<br /><br />Ι.Γ. Θα υπάρξη πολυτυπία. Ο καθένας θα μεταφράζη, όπως θα του αρέση. Ανάλογα με τον λογοτεχνικό οίστρο του και με τις γλωσσικές του προτιμήσεις. Χάνεται, όπως είπα, η μακραίων ομοιομορφία.<br /><br />Π.Α. Μέσα στην Τουρκοκρατία, την οποία εμνημονεύσατε, οι Κολλυβάδες κυρίως Πατέρες, αλλά και άλλοι συγγραφείς επέτυχαν έναν μεγάλο άθλο: να μεταφέρουν εις "απλήν, όπως έλεγαν, κοινήν φράσιν" πολλούς πατερικούς λόγους, κείμενα, τα οποία εβοήθησαν πολύ το υπόδουλο Γένος. Αλλά και αυτό το γλωσσικό μόρφωμα απέπνεε πνευματικότητα.<br /><br />Ι.Γ. Γιατί εγράφετο από τον άγιο Νικόδημο, τον Αγιορείτη, εγράφετο από τον Ηλία τον Μηνιάτη, εγράφετο από προσωπικότητες θεωμένες προσωπικότητες. Δεν εγράφετο από ανθρώπους της καθημερινότητας.<br /><br />Π.Α. Μάλιστα. Πριν προχωρήσουμε, έχω κάποιες ερωτήσεις εδώ. Τηλεθεαταί στέλλουν τα συγχαρητήριά των για την εκπομπή. Κάποιος τηλεθεατής λέγει: Τα κείμενα να μείνουν, ως έχουν. Άλλος, λέγει, ότι ακόμη και οι ομογενείς στην Αμερική αντιδρούν έντονα στην μεταγλώττιση.<br /><br />Ι.Γ. Δεν το ξέρω, αλλά χαίρω που το ακούω.<br /><br />Π.Α. Είναι γεγονός αυτό και όχι μόνον στην Αμερική, αλλά και σε όλη την Ορθοδοξία.<br /><br />Ι.Γ. Την οικουμενική (όχι οικουμενιστική) Ορθοδοξία.<br /><br />Π.Α. Πρέπει να πούμε εδώ κάτι, το οποίον ίσως δεν το ξέρουν πολλοί τηλεθεατές. Ότι οι Εκκλησίες των σλαβικών χωρών, που πήραν την Ορθοδοξία από το Βυζάντιον, έχουν διατηρήσει κάποια ελληνικά μέσα στη λατρεία τους, φερ' ειπείν, αν πάη κανείς στη Ρωσία ή στη Ρουμανία, θα ακούση τον Δεσπότη και Αρχιερέα να τον λένε στα ελληνικά· θα ακούση το "Άξιος" στις χειροτονίες θα ακούση λέξεις ελληνικές, οι οποίες έχουν μείνει μέσα στην λατρεία. <br />Ι.Γ. Μα, γιατί πάμε μακρυά; Ρώσοι είναι εκείνοι, πού ζητούν από εμάς τους Έλληνες να διατηρήσουμε την γλωσσική μας παράδοση. Του Ρώσου γέροντος Σωφρονίου: τι λέγει περί της λειτουργικής γλώσσης; Ένα μικρό κομματάκι θα διαβάσω: "Η επί τοσούτον χρόνον χρησιμοποιηθείσα και καθαγιασθείσα γλώσσα της θείας λειτουργίας, ήτις δύναται να χαρακτηρισθή και ως κατηγόρημα της ορθοδόξου λατρείας, είναι αδύνατον να αντικατασταθή άνευ ουσιώδους βλάβης της θείας λατρείας". Οι Ρώσοι μας τα λένε. Καταλάβατε; Οι μαθηταί είναι καλλίτεροι από τους διδασκάλους.<br /><br />Π.Α. Τώρα, επειδή αναφερθήκατε στον γέροντα Σωφρόνιο, όσοι τηλεθεατές γνωρίζουν τα πονήματα, τα βιβλία του γέροντος Σωφρονίου, θα δουν εκεί ότι το γλωσσικό του ιδίωμα είναι εξόχως εκκλησιαστικό· γράφει, δηλαδή, τα κείμενά του και δεν τα γράφει στην απλή δημοτική (τα μετέφρασε ο πατήρ Ζαχαρίας καθ' υπόδειξιν του πατρός Σωφρονίου, ώστε να διατηρηθή μέσα στα κείμενά του η πνευματικότητα της ελληνικής γλώσσης).<br /><br />Ι.Γ. Αυτό είναι το σπουδαιότερο όλων. Η πνευματικότης. Το πνευματικόν μήνυμα που αποπνέουν τα κείμενα.<br /><br />Π.Α. Κάποιος τηλεθεατής λέγει: Να μεταφρασθή ο "Απόστολος". Έχει πολλή καθαρεύουσα.<br /><br />Ι.Γ: Να πω τα τέσσερα - πέντε σημεία, τα οποία θα επενεργήσουν καταστροφικώς, εάν επικρατήσουν οι απόψεις των ανανεωτών, και έρχομαι αμέσως σ' αυτό, για να απαντήσουμε και στον αγαπητό τηλεθεατή. Λοιπόν, η αλλαγή. Τι κινδύνους εγκυμονεί. Εγκυμονεί τον κίνδυνο, να προκαλέση σύγχυση στο εκκλησίασμα. Λένε: αυτό μη σας ανησυχή. Θα ξεπερασθή δια της παρόδου του χρόνου, όταν θα επέλθη ο εθισμός του λαού. Αντιθέτως. Φοβούμαι ότι θα έχωμε νέο σχίσμα σαν το παλαιοημερολογιτικό. Εκείνοι, που τώρα παραπονούνται ότι δεν έρχονται στην Εκκλησία, διότι δεν εννοούν την γλώσσα, ΔΕΝ ΘΑ ΕΛΘΟΥΝ ούτε και εάν η γλώσσα μεταβληθή.<br /><br />Π.Α. Αυτό είναι πολύ ωραία παρατήρηση.<br /><br />Ι.Γ. Δεύτερον. Θα χαθή η ιεροπρέπεια και η κατάνυξη, που είναι το βάθρο της εκκλησιαστικότητος. Τι λένε οι περισπούδαστοι; Η κατάνυξη -λέγουν- ενδεικνύει συναισθηματική ανωριμότητα. Λένε, δηλαδή, όλον τον ελληνικό λαό συναισθηματικώς ανώριμο. Αυτοί οι λογοκρατούμενοι.<br /><br />Π.Α. Όλους τους Ορθοδόξους.<br /><br />Ι.Γ. Όλη την Ορθοδοξία. Διότι, τι είναι η Ορθοδοξία. Μέσα σ' ένα κλίμα κατανύξεως, όταν είναι πραγματική Ορθοδοξία.<br /><br />Π.Α. Όχι ρηχής συναισθηματικότητος. Η κατάνυξη είναι κατάσταση, η οποία είναι αίτημα του πιστού.<br /><br />Ι.Γ. Βεβαίως. Άν ο πιστός δεν κατανυγή, σώζεται; Τι είναι αυτά που μας λένε; Πρωτάκουστα πράγματα. Τρίτον, θα θραυσθή η ιεροπρέπεια της λειτουργικής γλώσσης. Και, το σπουδαιότερο. Τέταρτον, θα εκπροτεσταντισθή ο εκκλησιαστικός βίος. Εάν μάλιστα συντελεσθούν και οι άλλες προτεινόμενες μεταβολές (προτείνουν και άλλα πράγματα, με τα οποία εγώ δεν ησχολήθην, είναι εκτός του θέματός μου), θα αλλοιωθή η ορθόδοξη πνευματικότης, θα εκκοσμικευθή η Εκκλησία και θα ακούμε τραγουδάκια και γλυκερές, κοσμικές χριστουγεννιάτικες συναυλίες; αντί για πνευματοφόρα τροπάρια. Όχι μόνον η Εκκλησία δεν θα προσελκύση τους νέους, αλλά θα χάση και τους παλαιούς, όπως τους έχασε και στην Δύση, όπου κλείνουν οι ναοί και οι πάστορες παραδίδουν τα κλειδιά στον δήμαρχο.<br /><br />Π.Α. Αυτό είναι μια πάρα πολύ σημαντική παρατήρηση κύριε Γιαννόπουλε και θέλω να τονίσωμε ότι με την β' βατικάνεια σύνοδο, που έγιναν τεράστιες αλλαγές, δεν επήλθε η ποθούμενη λαϊκή συμμετοχή. Αντιθέτως...<br /><br />Ι.Γ. Βεβαίως. Και τώρα ανακρούουν πρύμναν.<br /><br />Π.Α. Και γι' αυτό το λόγο υπάρχει στην Ευρώπη, όπως ξέρουμε πολύ καλά, μία εκζήτηση της ορθοδόξου πνευματικότητος ή, σε άλλες περιπτώσεις, μια προσφυγή στις ανατολικές θρησκείες, όπου υπάρχει ένα είδος μυστικισμού, στον οποίον όμως προσβλέπουν αυτοί, οι οποίοι έχουν απογοητευθή από την αποϊεροποιημένη Καθολική Εκκλησία.<br /><br />Ι.Γ. Αποϊεροποίησις είναι η εκκοσμίκευσις. Έρχομαι τώρα στον "Απόστολο". Όπως είπα, έχομε μία δυσχέρεια, ιδίως στην κατανόηση του αποστολικού κειμένου. Ήδη από την αποστολική εποχή ο Απόστολος Πέτρος έγραφε προκειμένου περί των επιστολών του Αποστόλου Παύλου ότι: "εστί και δυσνόητά τινα", τα οποία παρανοούν προς ιδίαν απώλειαν μερικοί της εποχής εκείνης. Πολύ περισσότερο βέβαια τώρα. Ποια είναι η λύσις. Η λύσις είναι η συστηματική ερμηνεία των κειμένων προς χάριν των πιστών. Ένα νέο "Κυριακοδρόμιο" έχει χρέος να εκπονήση η Εκκλησία και έπρεπε προ πολλού να το έχη κάμει. Και στο σημείον αυτό έχει αμελήσει το χρέος της. Την εποχή την προεπαναστατική ο Νικηφόρος Θεοτόκης είχε γράψει το Κυριακοδρόμιον, ενώ στην εποχή μας η Εκκλησία, η οποία κινδυνεύει να ακούση, αυτό που είπε ο Κύριος στην Μάρθα, έχει αμελήσει στο σημείον αυτό το χρέος της. Όπως έχει αμελήσει το χρέος της, διότι δεν έχει φιάξει σεμινάρια, ινστιτούτα συστηματικής διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, κυρίως προς χρήσιν των μελλόντων κληρικών, αλλά και όλων των άλλων και των ψαλτών. Πώς θα διαβάση αύριο το αποστολικό κείμενο ο ιεροψάλτης, όταν δεν ξέρη αρχαία ελληνικά;<br /><br />Π.Α. Αυτό είναι μία πολύ σπουδαία παρατήρηση. Θέλω να το τονίσωμε, διότι και εγώ είμαι, καλώς ή κακώς, αναμεμιγμένος στο θέμα της λατρείας και βλέπω ότι οι νέοι, οι οποίοι πάνε να σπουδάσουν βυζαντινή μουσική, έχουν πρόβλημα στη γλώσσα. Δηλαδή δεν μπορούν να τονίσουν σωστά και πολλές φορές κάνουν λάθη γλωσσικά...<br /><br />Ι.Γ. Άκουγα ένα Διάκο, ο οποίος δεν μπορούσε να ξεχωρίση τις δευτερεύουσες από τις κύριες προτάσεις.<br /><br />Π.Α. Και βέβαια να μη φθάσωμε κύριε Γιαννόπουλε να πούμε τις λεπτομέρειες, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές, π.χ: τα εγκλιτικά, ποια είναι άτονα, ποια τονίζονται, πως πρέπει να προφέρεται η γλώσσα. Επειδή δε ανεφέρατε την πρότασή σας, προσθέτω ότι άκουσα τον Αρχιεπίσκοπο -αν δεν απατώμαι- να λέγη ότι στην Αθήνα τουλάχιστον θα συσταθούν κάποια σεμινάρια διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσης. Αυτό είναι ευχής έργον. Και πρέπει, αν συμφωνήτε, οι ενορίες οι όποίες επιτελούν κάποιο έργο πολύπλευρο, είτε κοινωνικό είτε παιδευτικό για τη νεολαία, το πρώτιστο -για μένα- το οποίον θα πρέπει να κάμουν είναι να εντάξουν την διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας μέσα από τα κείμενα της Εκκλησίας.<br /><br />Ι.Γ. Αυτό, ίσως, είναι όχι το πρώτιστον, αλλά το μοναδικό κατ' εμέ.<br /><br />Π.Α. Θα ήθελα μία παρατήρησή σας σ' αυτό πού θα ήθελα να τονίσω. Ότι η λειτουργική γλώσσα είναι η ελληνική γλώσσα στη διαχρονία.<br /><br />Ι.Γ. Ακριβώς. Συμφωνώ απολύτως και το προσυπογράφω.<br /><br />Π.Α. Όλες οι μορφές της ελληνικής γλώσσας είναι μέσα στη λατρεία. Ό,τι θέλει ο καθένας το βρίσκει.<br /><br />Ι.Γ. Συμπυκνωμένες πράγματι εκεί. Διότι βέβαια δεν μοιάζει απόλυτα η γλώσσα του Ωριγένους ή του Κυρίλλου Αλεξανδρείας με την γλώσσα του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ούτε η λειτουργία του Ιωάννου του Χρυσοστόμου (και από απόψεως εκτάσεως) μοιάζει με την λειτουργία του Μ. Βασιλείου, που έχει σχοινοτενέστατες ευχές, τις οποίες κάποιος τις έλεγε και βαττολογία, εν ω μέτρω είναι σχοινοτενείς και πολύωρες. Θέλω δηλαδή να πω, αυτό το οποίον λέτε, ότι είναι η ελληνική γλώσσα στην διαχρονία της. Απόλυτα σωστός ο χαρακτηρισμός.<br /><br />Ήθελα να πω και το εξής: Δεν ξέρω, αν εδόθη απάντησις εις το ερώτημα του τηλεθεατού, εν σχέσει προς το αποστολικό κείμενο. Πράγματι, είπαμε, υπάρχει ένα πρόβλημα. Εκεί η Εκκλησία πρέπει να επέμβη δραστηρίως.<br /><br />Π.Α. Να τονίσουμε το εξής. Το πρόβλημα της ερμηνείας στον "Απόστολο" έγκειται ακριβώς, όχι στην μετάφραση, αλλά στην ερμηνεία. Ο Απόστολος Παύλος δε έχει αναχωνεύσει κατά τρόπο εκπληκτικό την Παράδοση της Παλαιάς Διαθήκης, της οποίας είμεθα όλοι εν πολλοίς άγευστοι. Και εκεί, όταν ο Απόστολος Παύλος ομιλεί για τις προτυπώσεις του Χριστού ή της Εκκλησίας, δεν καταλαβαίνει κανείς τίποτε.<br /><br />Ι.Γ. Μα, και η υμνολογία μας δεν είναι γεμάτη προτυπώσεις παλαιοδιαθηκικές, οι καταβασίες δεν είναι όλες προτυπώσεις; Ο Μέγας Κανών τι είναι; Η ιερολογία του γάμου, σας λέγω, που θέλουν να την μεταφράσουν και ήδη έχουν φιάσει κάτι "παρδαλές" ακολουθίες, που ευτυχώς, μέχρι στιγμής, δεν ενεκρίθησαν.<br /><br />Π.Α. Επειδή το είπατε αυτό, και όντως υπάρχει ένα θέμα με την ακολουθία του γάμου, αυτή η νέα ακολουθία του γάμου θέλει να βγάλει όλα τα παλαιοδιαθηκικά στοιχεία και είναι ένα ζήτημα αυτό. Η Παλαιά Διαθήκη είτε το θέλομε είτε όχι είναι η παράδοσή μας. Είναι η εκκλησιαστική και θεολογική παράδοση της οποίας συνέχεια είναι η Καινή Διαθήκη.<br /><br />Ι.Γ. Άλλο το θέμα να γίνουν ωρισμένες περικοπές, οι οποίες θα πρέπει βέβαια να μελετηθούν επισταμένως, και άλλο το θέμα να αλλάξουν και να καταργηθούν αυτά τα πράγματα, διότι έτσι καταργείται η πεμπτουσία της ορθοδόξου παραδόσεως,της οποίας την μεταβολήν τιμωρεί με αναθεματισμόν η εβδόμη Οικουμενική Σύνοδος με την 8ην πράξιν της. Όλα αυτά -λέγει- είναι παραδόσεις και όποιος τις μεταβάλλει "ανάθεμα έστω". Ας το έχουν υπ' όψη τους. Διότι, νομίζω ότι λησμονείται αυτό το πράγμα. Ότι υπόκεινται στην ποινή του αναθεματισμού από Οικουμενικήν Σύνοδον. Διότι η 7η Οικουμενική Σύνοδος είναι προ του Σχίσματος. Τιμωρούνται με αναθεματισμό όχι πλέον αυτοί, οι οποίοι μεταβάλλουν τα δόγματα, αλλά αυτοί που μεταβάλλουν την Παράδοση της Εκκλησίας. Είναι η δεν είναι παράδοσις αυτά τα πράγματα; Ας γίνουμε Προτεστάντες, να πετάξουμε την παράδοσή μας, να τελειώνη η ιστορία.<br /><br />Π.Α. Και επειδή αναφερθήκατε στην 7η Οικουμενική Σύνοδο, να πούμε το εξής. Το ένα κακό φέρνει το άλλο. Άν προχωρούσαμε σε μία μεταγλώττιση των κειμένων της θείας λειτουργίας ή οιωνδήποτε άλλων υμνολογικών κειμένων, μετά θα ελέγαμε ότι και οι εικόνες είναι άχρηστες.<br /><br />Ι.Γ. Το λένε και αυτό. Λένε για τα Τέμπλα. Διότι δεν ήτο αυτό στο θέμα μου, είπα ότι εισηγούνται και άλλα πράγματα. Εάν κάποτε συμβούν όλα αυτά, εγώ πιστεύω ότι, ο,τιδήποτε άλλο ημπορεί να υπάρξη, πλην Ορθοδοξίας.<br /><br />Ήθελα, εδώ, να προσθέσω τα εξής: ότι ενδιαφέρει πολύ το ουσιαστικό, το φωτισμένο και φωτίζον κήρυγμα από ανθρώπους αγιογραφικώς και πατερικώς κατηρτισμένους και προβληματισμένους. Το ρηχό, το κοινότυπο, το ατεκμηρίωτο κήρυγμα, πρέπει οριστικώς να εκλείψη από την Εκκλησία. Η εποχή της αφελείας και της προχειρολογίας έχει παρέλθει. Ας το αντιληφθούν ωρισμένοι αυτό το πράγμα και ας φροντίσουν, να προσαρμοσθούν προς τις ανάγκες της εποχής και τις απαιτήσεις των πιστών. Έχουν χρέος να το κάμουν.<br /><br />Π.Α. Βέβαια, έχοντας ως υπόδειγμα το γνήσιο ορθόδοξο, χριστιανικό ήθος.<br /><br />Ι.Γ. Τώρα έχομε και κάτι άλλο. Ωρισμένοι κληρικοί άρχισαν αυτενεργούντες πλέον να μεταγλωττίζουν ωρισμένες ευχές, όπως οι ευχές της γονυκλισίας (έμαθα για κάποιον Επίσκοπο) ή, άλλοι, διαβάζουν ερμηνεία της Ευαγγελικής περικοπής. Οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή πρέπει να γίνη δι' αποφάσεως, εγώ θα έλεγα, της Συνόδου της Ιεραρχίας. Όχι μόνον της Ιεράς Συνόδου. Δεν μπορεί ο κάθε Επίσκοπος ή εφημέριος, προοδευτικός ή μη, (να το πούμε και αυτό, διότι υπεισέρχονται και τέτοια κριτήρια) να κάνη ό,τι του αρέσει. Τώρα, μία ενδεχομένη συντόμευση της θείας λειτουργίας και η περικοπή επαναλήψεων, για να μην κουράζεται το εκκλησίασμα, θα μπορούσε να μελετηθή, Οπωσδήποτε όμως, όχι ΜΕΤΑΓΛΩΤΤΙΣΙΣ, το τονίζω.<br /><br />Π.Α. Κύριε Γιαννόπουλε, συγγνώμη. Και αυτό νομίζω ότι είναι ένα ψευδοθέμα. Δεν είναι καν θέμα. Ο περισσότερος κόσμος στην λειτουργία πάει αργά, οπότε δεν τίθεται θέμα ότι κουράζεται. Αυτό, που πρέπει να ιδή η Εκκλησία, είναι η τέλεση της θείας λειτουργίας κατά τρόπον παραδοσιακόν, δηλαδή χωρίς υπερβολικές επιδείξεις του ψάλτου ή του ιερέως, μέσα εις το πνεύμα της κατανύξεως, αλλά και της μεγαλοπρεπείας, διότι η λατρεία μας έχει το στοιχείον της μεγαλοπρεπείας και δεν πρέπει αυτό να το αγνοούμε. Έχομε εδώ κάποιες παρατηρήσεις: "Υπάρχουν και βοσκοί αμόρφωτοι, οι οποίοι καταλαβαίνουν τα κείμενα".<br /><br />Ι.Γ. Το είπαμε ήδη. Να πω και κάτι άλλο. Μακάρι να ήσαν ακόμη ολιγογράμματοι οι κληρικοί και οι μοναχοί μας και να ήξεραν ολιγώτερη ψυχιατρική και ψυχανάλυση.<br /><br />Π.Α. Τηλεθεατής λέγει: "να αλλάξη η εβραϊκή γλώσσα στα κείμενα". Αλλά, δεν υπάρχει εβραϊκή γλώσσα. Υπάρχουν κάποιοι εβραϊσμοί, όπως παραδίδονται από την Παλαιά Διαθήκη.<br /><br />Άλλος, λέγει: "υπάρχουν μακροσκελείς ακολουθίες, οι οποίες πρέπει να σμικρυνθούν, διότι κουράζουν τον κόσμο".<br /><br />Ι.Γ. Το αν είναι μακροσκελείς ή όχι είναι, πάντως, υποκειμενικό.<br /><br />Π.Α. Υπάρχει και ένα άλλο στοιχείο, το οποίον πρέπει να τονίσωμε. Πρέπει να εννοήσουμε ότι στην Εκκλησία πρέπει να καταβάλουμε κόπο. Η υπόθεσις της Εκκλησίας είναι υπόθεσις μιας -έστω- στοιχειώδους ασκήσεως.<br /><br />Ι.Γ. Ήθελα, εν κατακλείδι, να προσθέσω το εξής: Θυμάμαι μία φράση του Άγγλου ποιητού TS. Eliot. "Η μόνη οδός με την οποία μπορούμε να αποκτήσουμε σοφία, είναι η οδός της ταπεινότητας". Ερωτώ: Υπάρχει αυτό το στοιχείο σ' εκείνους που εισηγούνται την μεταγλώττιση ή σ' εκείνους που θα την κάμουν; Απλώς ερωτώ.<br /><br />Π.Α. Σας ευχαριστώ θερμότατα κ. Γιαννόπουλε για την σημερινή παρουσία σας εδώ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-4507012150124535007?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-31260912664779269102010-03-18T11:33:00.001-07:002010-03-18T11:35:03.054-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S6JyOezsNnI/AAAAAAAAAVw/FL66vObX0Fw/s1600-h/bible_3.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 300px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S6JyOezsNnI/AAAAAAAAAVw/FL66vObX0Fw/s400/bible_3.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5450044092185327218" /></a><br /><br />Του εν αγιοις Πατρος ημων Αγ. Ιωάννου του Δαμασκηνου.<br />πηγη: Αντιαιρετικον Εγκολπιον.<br />….. Θα έπρεπε βέβαια εμείς, συναισθανόμενοι πάντοτε την αναξιότητά μας, να σιωπούμε και να εξομολογούμαστε στο Θεό τις αμαρτίες μας, αλλά όταν όλα στον καιρό τους είναι καλά, επει¬δή όμως βλέπω την Εκκλησία, την οποία ο Θεός έκτισε επάνω στο θεμέλιο των αποστόλων και των προφητών με ακρογωνιαίο λίθο το Χριστό τον Υιό του, να βάλλεται, σαν σε θαλάσσια φουρτούνα που υψώνεται με αλλεπάλληλα κύματα, και να ανα¬κατώνεται και να αναταράσσεται από τη βίαιη πνοή των πονη¬ρών πνευμάτων, και το χιτώνα του Χριστού, τον υφασμένο με τη χάρη του Θεού, αυτόν που οι απόγονοι των ασεβών θέλουν με αυθάδεια να κομματιάσουν, τον βλέπω να σχίζεται, και το σώμα του, δηλαδή τον λαό του Θεού και τη θεοπαράδοτη από παλιά διδασκαλία της Εκκλησίας να κατακερματίζεται σε διά¬φορες δοξασίες, γι' αυτό θεώρησα πως δεν είναι σωστό να σιω¬πώ και να δέσω τη γλώσσα μου, φέροντας στη σκέψη μου την απόφαση που απειλεί λέγοντας• αν υποχωρήσεις, δεν θα έχεις την επιδοκιμασία μου1, και αν δεις το φονικό μαχαίρι να πλησιάζει και δεν ειδοποιήσεις τον αδελφό σου, θα ζητήσω το αίμα του από σένα2. Επειδή λοιπόν με τάρασσε αφόρητος φό¬βος, αποφάσισα να μιλήσω, χωρίς να υπολογίσω μπροστά στην αλήθεια το μεγαλείο των βασιλέων γιατί άκουσα τον θεοπάτορα Δαβίδ να λέει, μιλούσα μπροστά σε βασιλείς και δεν ντρεπόμουνα3, και μάλιστα κεντριζόμουνα από αυτό ακόμα πιο πολύ να μιλήσω. Γιατί είναι φοβερό πράγμα ο λόγος του βασι¬λιά που καταδυναστεύει τους υπηκόους, και είναι ανέκαθεν λί¬γοι εκείνοι που περιφρόνησαν τα βασιλικά διατάγματα, όσοι δηλαδή γνωρίζουν ότι ο επίγειος βασιλιάς εξουσιάζεται από το Θεό και ότι οι νόμοι είναι ισχυρότεροι των βασιλέων. <br />2 Πριν από όλα, αφού στερέωσα στο λογισμό, σαν σε κάποια καρίνα ή θεμέλιο, τη διαφύλαξη της εκκλησιαστικής παραδό¬σεως, με την οποία είναι φυσικό να εξασφαλίζεται η σωτηρία, άνοιξα τη βαλβίδα του λόγου και σαν άλογο καλά χαλιναγωγη¬μένο το παρακίνησα να ξεκινήσει από την αφετηρία. Γιατί πραγματικά νόμισα πως είναι πάρα πολύ φοβερό η Εκκλησία που λάμπει με τόσα προτερήματα και είναι στολισμένη με τις θεοδίδακτες παραδόσεις των ευσεβέστατων πατέρων να επι¬στρέφει στα φτωχά πράγματα, επειδή φοβάται εκεί που δεν υπάρχει φόβος, και, σαν να μη έχει γνωρίσει τον αληθινό Θεό, να παίρνει τον κατήφορο της ειδωλολατρίας και να εγκαταλεί¬πει την τελειότητα για ασήμαντες αφορμές, σαν να έχει ένα μι¬κρό ψεγάδι σ' ένα ωραιότατο πρόσωπο που με την αδιόρατη παρεμβολή του καταστρέφει το σύνολο της ομορφιάς. Γιατί το μικρό δεν είναι μικρό, όταν προξενεί μεγάλο κακό, όπως δεν εί¬ναι μικρό ψεγάδι το να ανατραπεί η θεοδίδακτη παράδοση της Εκκλησίας, πράγμα που καταδίκασαν οι προηγούμενοι οδηγοί μας, των οποίων είναι χρέος μας, αφού εξετάσουμε καλά την πολιτεία τους, να μιμούμαστε την πίστη τους4. <br />3 Παρακαλώ λοιπόν θερμά πρώτα τον παντοκράτορα Κύριο, μπροστά στον οποίο όλα είναι γυμνά και ολοφάνερα, προς τον οποίο απευθύνεται ο λόγος μου και ο οποίος γνωρίζει στην πε¬ρίπτωση αυτή την καθαρότητα της ταπεινής μου γνώμης και την ειλικρίνεια του σκοπού μου, να μου δώσει λόγο με το άνοιγμα του στόματός μου, και αφού πάρει στα χέρια του τα χα¬λινάρια του νου μου να τον αποσπάσει προς τον εαυτό του, για να τραβήξω το δρόμο μπροστά και ίσια, χωρίς να παρεκκλίνω προς εκείνα που νομίζονται καλά ή όσα είναι γνωστά ως ολότε¬λα εσφαλμένα. Έπειτα παρακαλώ όλο το λαό του Θεού, το έθνος το άγιο, το βασίλειο ιεράτευμα, μαζί με τον καλό ποιμένα του λογικού ποιμνίου του Χριστού, ο οποίος απεικονίζει στον εαυτό του την ιεραρχία του Χριστού, να δεχθούν με αγαθή διά¬θεση το λόγο μου, χωρίς να δίνουν σημασία στην ελάχιστη αξία του, ή να αναζητούν ευστροφία λόγων, γιατί σ' αυτά δεν είμαι ειδήμων ο φτωχός εγώ, αλλά να ζητούν τη δύναμη των νοημάτων (γιατί η βασιλεία των ουρανών δεν είναι θέμα λό¬γων, αλλά δυνάμεως5)• άλλωστε σκοπός μου δεν είναι να νική¬σω, αλλά να απλώσω χέρι στην αλήθεια που πολεμείται, χέρι δυνάμεως που το απλώνει η αγαθή διάθεση. Αφού λοιπόν επι-καλέσθηκα ως βοηθόν την ενυπόστατη αλήθεια, θα αρχίσω από εδώ το λόγο μου. <br />Γνωρίζω εκείνον που αδιάψευστα είπε ο Κύριος ο Θεός είναι ένας Κύριος6, και τον Κύριο το Θεό σου θα προσκυνάς και μόνο αυτόν θα λατρεύεις7, και δε θα υπάρχουν για σένα άλλοι θεοί8, και δε θα κατασκευάσεις κανένα γλυπτό ομοίω¬μα, από όσα υπάρχουν επάνω στον ουρανό και κάτω στη γή9, και να είναι ντροπιασμένοι όλοι όσοι προσκυνούν τα αγάλμα¬τα10 και να εξαφανισθούν οι θεοί, που δεν δημιούργησαν τον ουρανό και τη γή11 και όλα όσα κατά τον ίδιο τρόπο τα παλιά χρόνια είπε ο Θεός στους πατέρες και στους προφήτες και στις τελευταίες μέρες είπε σε μας με το μονογενή του Υιό, με τον οποίο δημιούργησε και το σύμπαν12. Γνωρίζω εκείνον που είπε˙ αυτή είναι η αιώνια ζωή, να γνωρίζουν εσένα, τον μόνο αληθινό Θεό και τον Ιησού Χριστό που έστειλες13. Πιστεύω σε ένα Θεό, μια αρχή των όλων, άναρχο, άκτιστο, άφθαρτο και αθάνατο, αιώνιο και αΐδιο, ακατάληπτο, ασώματο, αόρατο, απε¬ρίγραπτο, ασχημάτιστο, μια ουσία υπερούσια, υπέρθεη θεότη¬τα, σε τρεις υποστάσεις, σε Πατέρα και Υιό και άγιο Πνεύμα, και αυτόν μόνο λατρεύω και σ αυτόν μόνο προσφέρω τη λα¬τρευτική προσκύνηση. Ένα Θεό προσκυνώ, μια θεότητα, αλλά λατρεύω και τρεις υποστάσεις, Θεό Πατέρα και Θεό Υιό σαρκωμένο και Θεό άγιο Πνεύμα, ένα Θεό. <br />4 Δεν προσκυνώ την κτίση αντί για τον κτίστη, αλλά προ¬σκυνώ τον κτίστη που κτίσθηκε κατά την ανθρώπινη φύση και κατέβηκε στην κτίση χωρίς να μειωθεί και να αλλοιωθεί, για να δοξάσει τη δική μου φύση και να με κάνει κοινωνό της θείας φύσεως14. Μαζί με το βασιλιά και Θεό προσκυνώ και την αλουργίδα του σώματος15, όχι σαν ένδυμα ούτε σαν τέταρτο πρόσωπο (μακριά μια τέτοια βλασφημία), αλλά ως ομόθεη που διετέλεσε και έγινε, όπως και αυτό το ίδιο που την έχρισε, αμε¬τάβλητη. Γιατί δεν έγινε θεότητα η φύση της σάρκας, αλλά όπως ακριβώς ο Λόγος έγινε σάρκα χωρίς να υποστεί τροπο¬ποίηση και παρέμεινε ο,τι ήταν και πριν, έτσι και η σάρκα έγι¬νε Λόγος χωρίς να χάσει αυτό ακριβώς που είναι, ταυτιζόμενη βέβαια με το Λόγο κατά την υπόσταση. Γι' αυτό παίρνω το θάρρος και εικονίζω τον αόρατο Θεό, όχι ως αόρατο, αλλά ως ορατόν που έγινε για μας προσλαμβάνοντας σάρκα και αίμα. Δεν εικονίζω την αόρατη θεότητα, αλλά εικονίζω τη σάρκα του Θεού που έγινε ορατή. Γιατί, αν είναι αδύνατο να εικονίσεις την ψυχή, πόσο μάλλον το Θεό που έδωσε στην ψυχή την άυλη ιδιότητα; <br />Αλλά λένε είπε ο Θεός μέσω του νομοθέτη Μωϋσή• τον Κύριο το Θεό σου να προσκυνάς και αυτόν μόνο να λατρεύ¬εις16 και να μη κατασκευάσεις κανένα ομοίωμα από αυτά που υπάρχουν στον ουρανό και στη γή17. <br />5 Αδελφοί, πραγματικά πλανιώνται όσοι δε γνωρίζουν τις Γραφές, ότι δηλαδή το γράμμα νεκρώνει, ένώ το πνεύμα ζωο¬ποιεί18, όσοι δεν ερευνούν το πνεύμα που κρύβεται κάτω από το γράμμα. Προς αυτούς θα άξιζε να πω εκείνος που σας δίδα¬ξε αυτό, ας σας διδάξει και το επόμενο. Μάθε λοιπόν ότι κάπως έτσι τα ερμηνεύει ο νομοθέτης στο Δευτερονόμιο λέγοντας και μίλησε ο Κύριος σε μας μέσα από τη φωτιά˙ ακούσατε τη φωνή των λόγων, αλλά δεν είδατε ομοίωμα, παρά μόνο φωνή19. Και λίγο παρακάτω˙ και φυλάξετε καλά τις ψυχές σας, επειδή δεν είδατε ομοίωμα την ημέρα που σας μίλησε ο Κύριος στο όρος Χωρήβ μέσα από τη φωτιά, για να μη παρανομήσετε και κατα¬σκευάσετε για τον εαυτό σας κανένα γλυπτό ομοίωμα, κανενός είδους εικόνα, κανένα ομοίωμα αρσενικού ή θηλυκού, κανένα ομοίωμα ζώου από αυτά που υπάρχουν πάνω στη γη, κανένα ομοίωμα φτερωτού αρπακτικού20 και τα λοιπά, και ύστερα από μερικά˙ ούτε ποτέ, κοιτάζοντας τον ουρανό και βλέποντας τον ήλιο και το φεγγάρι και τα αστέρια και όλη την ομορφιά του ουρανού, να παρασυρθείς και να τα προσκυνήσεις αυτά και να τα λατρεύσεις21. <br />6 Βλέπεις πως ένας είναι ο σκοπός, να μη λατρεύσουν την κτίση αντί για τον κτίστη, ούτε να της προσφέρουν λατρευτική προσκύνηση, παρά μόνο στο δημιουργό. Γι αυτό παντού συν¬δυάζει τη λατρεία με τη προσκύνηση. Λέει λοιπόν πάλι˙ δε θα υπάρχουν για σένα θεοί άλλοι εκτός από μένα. Δε θα κάνεις για τον εαυτό σου κανένα γλυπτό ούτε κανένα ομοίωμα, δεν θα τα προσκυνάς αυτά, ούτε θα τα λατρεύεις, γιατί εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σας22, και πάλι να γκρεμίσετε τους βωμούς τους και να θρυμματίστε τις στήλες τους και τα ιερά άλση τους23 να τα ξεριζώσετε και τα αγάλματα των θεών τους να τα κάψετε στη φωτιά γιατί δε θα προσκυνήσετε άλλο θεό24. Και λίγο παρακάτω˙ και θεούς χυτούς δε θα κάνεις για τον εαυτό σου25. <br />7 Βλέπεις ότι εξαιτίας της ειδωλολατρίας απαγορεύει την ει¬κονογραφία και ότι είναι αδύνατο να εικονίζεται ο άποσος και απερίγραπτος και αόρατος Θεός. Διότι δεν έχετε δει την όψη του26, λέει, όπως είπε και ο Παύλος όταν στάθηκε στη μέση του Αρείου Πάγου αφού λοιπόν είμαστε γενιά του Θεού, δεν πρέπει να νομίζουμε ότι η θεότητα είναι όμοια με χρυσάφι ή με ασήμι ή με πέτρα, με χάραγμα της τέχνης και της φαντασίας του άνθρωπου27. <br />8 Επομένως αυτά είχαν νομοθετηθεί για τους Ιουδαίους που εύκολα γλιστρούσαν προς την ειδωλολατρία εμείς όμως, για να μιλήσουμε θεολογικά, στους οποίους δόθηκε η δυνατότητα να αποφύγουμε την πλάνη της δεισιδαιμονίας και να πλησιάσουμε καθαρά το Θεό, να γνωρίσουμε καλά την αλήθεια και να λα-τρεύουμε μόνο το Θεό, να αποκτήσουμε την τελειότητα της θε¬ογνωσίας και, αφού ξεφύγουμε από τη νηπιακή κατάσταση, να φτάσουμε να γίνουμε τέλειοι άνδρες28, δε βρισκόμαστε πια κάτω από την κηδεμονία παιδαγωγού29, αφού πήραμε από το Θεό τη διακριτική ικανότητα και γνωρίζουμε τι είναι αυτό που εικονίζεται και τι είναι αυτό που δεν μπορεί να περιγραφεί με εικόνα. Γιατί λέει˙ δεν έχετε δει την όψη του30. Πόσο μεγάλη είναι η σοφία του νομοθέτη! Πως να εικονισθεί το αόρατο; πως να παρασταθεί το απερίγραπτο; πως να ζωγραφισθεί αυτό που δεν έχει ποσότητα, όγκο και όρια; πως να αποδοθεί ο χαρακτή¬ρας αυτού που δεν έχει μορφή; πως να παρασταθεί με χρώματα το ασώματο; <br />Τι είναι λοιπόν αυτό που αποκαλύπτεται με αινιγματικό τρόπο; Είναι φανερό πως λέει• Όταν βλέπεις ο ασώματος να γίνεται άνθρωπος για σένα, τότε μπορείς να κάνεις την εικόνα της ανθρώπινης μορφής όταν ο αόρατος γίνεται ορατός κατά τη σάρκα, τότε να απεικονίσεις το ομοίωμα αυτού που φανερώ¬θηκε˙ όταν ο ασώματος και ασχημάτιστος και άποσος και άπει¬ρος και πέρα από κάθε μέγεθος με την υπεροχή της φύσεως του, αυτός που, ενώ υπάρχει με μορφή Θεού31, παίρνοντας μορφή δούλου, με αυτή τη μορφή περιορίζεται σε όρια ποσού και μέτρου και αποκτά χαρακτηριστικά σώματος, τότε σχεδίαζε τον σε πίνακες και βάλε τον να τον βλέπουν, αυτόν που καταδέ¬χτηκε να γίνει ορατός. Ζωγράφιζε την ανέκφραστη συγκατάβα¬ση του, τη γέννηση του από την Παρθένο, τη βάπτιση του στον Ιορδάνη, τη μεταμόρφωση του στο Θαβώρ, τα πάθη του που παρέχουν απάθεια, τα θαύματα, τα σύμβολα της θείας φύσεως του, τα οποία πραγματοποιούνται με θεϊκή ενέργεια μέσα από την ενέργεια της σάρκας, το σωτήριο σταυρό, την ταφή, την ανάσταση, την ανάληψη στους ουρανούς. Όλα να τα ιστορείς με λόγο και με χρώματα. Μη φοβάσαι, μη διστάζεις˙ γνωρίζω τη διαφορά που υπάρ¬χει ανάμεσα στη μια προσκύνηση από την άλλη. Κάποτε ο Αβραάμ προσκύνησε τους υιούς του Εμμώρ32, όταν αγόρασε τη διπλή σπηλιά για να τη χρησιμοποιήσει ως τάφο, άνδρες ασε¬βείς που είχαν άγνοια του αληθινού Θεού. Ο Ιακώβ προσκύνη¬σε τον αδελφό του Ησαύ33 και τον Φαραώ34, άνδρα Αιγύπτιο, αλλά προσκύνησε ακόμα και την άκρη του μπαστουνιού του Ιωσήφ35 όμως προσκύνησαν, αλλά δεν λάτρευσαν. Προσκύνη-σαν και ο Ιησούς του Ναυή36 και ο Δανιήλ37 άγγελο του Θεού, αλλά δεν τον λάτρευσαν. Γιατί άλλο πράγμα είναι η λατρευτική προσκύνηση και άλλο εκείνη που προσφέρεται τιμητικά σ' εκείνους που υπερέχουν σε κάποιο αξίωμα. <br />9 Αλλά επειδή μιλάμε για την εικόνα και την προσκύνηση, ας κάνουμε γι' αυτά μερικές διευκρινίσεις. Η εικόνα λοιπόν είναι ομοίωμα που φέρει τα χαρακτηριστικά του πρωτοτύπου, με κά¬ποια διαφορά όμως προς αυτό. Γιατί η εικόνα δεν είναι όμοια εξ ολοκλήρου προς το αρχέτυπο. Εικόνα λοιπόν ζωντανή, φυσι¬κή και απαράλλακτη του αόρατου θεού38 είναι ο Υιός, ο οποίος φέρει στον εαυτό του ολόκληρο τον Πατέρα και ταυτίζεται εξ ολοκλήρου προς αυτόν, διαφέροντας μόνο ως προς το αιτιατό. Γιατί αίτιο φυσικό είναι ο Πατέρας, ενώ αιτιατό ο Υιός επειδή δεν προέρχεται ο Πατέρας από τον Υιό, αλλά ο Υιός από τον Πατέρα. Από αυτόν έξαλλου έχει την ύπαρξη, αν και όχι ύστε¬ρα από αυτόν, πράγμα που σημαίνει τον γεννήτορα Πατέρα. <br />10 Υπάρχουν όμως και στο Θεό εικόνες και παραδείγματα, όσων πρόκειται να γίνουν από αυτόν, δηλαδή η προαιώνια και πάντοτε αμετάβλητη βούληση του. Γιατί το θείο είναι κατά πά¬ντα άτρεπτο και δεν υπάρχει σ' αυτό καμμιά μεταβολή ή σκιά μετατροπής39. Αυτές τις εικόνες και τα παραδείγματα ονομάζει προορισμούς ο άγιος Διονύσιος, ο σπουδαίος γνώστης των θείων πραγμάτων, ο οποίος μαζί με το Θεό μελέτησε τα σχετι¬κά με το Θεό πράγματα. Γιατί στη βούληση του Θεού ήταν αποτυπωμένα και απεικονισμένα όλα όσα είχαν προορισθεί από αυτόν, πριν από τη δημιουργία, και θα γίνονταν οπωσδήποτε, ακριβώς όπως κάποιος που θέλει να κτίσει ένα σπίτι, συλλαμ¬βάνει πρώτα και ζωγραφίζει το σχέδιο στο μυαλό του40. <br />11 Υπάρχουν επίσης και εικόνες των αοράτων και ατύπωτων πραγμάτων, τα οποία αποτυπώνονται σωματικά για να κατανοη¬θούν αμυδρά. Άλλωστε και η θεία Γραφή παρουσιάζει το Θεό και τους αγγέλους με τύπους, και ο ίδιος θειος άνδρας41, ερμη¬νεύοντας την αιτία αυτού του πράγματος, λέει ότι δικαιολογη¬μένα προβάλλονται οι τύποι των ατύπωτων και τα σχήματα των ασχημάτιστων, χωρίς να ισχυρίζεται κανείς ότι μόνη αιτία είναι η δική μας αναλογία που δεν μπορεί να ανάγεται άμεσα προς τις νοητές θεωρίες και έχει ανάγκη από γνώριμες και προσαρ¬μοσμένες στη φύση μας αναγωγές. Αφού λοιπόν ο θείος Λό¬γος, φροντίζοντας για τη δική μας αναλογία και θέλοντας από παντού να βοηθήσει την αναγωγική μας ικανότητα, παρουσιά¬ζει ακόμα και τα απλά και ατύπωτα με κάποιους τύπους, πως να μη εξεικονίσει αυτά που έχουν πάρει σχήματα ανάλογα προς τη δική μας φύση και τα ποθούμε βέβαια, αλλά δεν μπορούμε να τα δούμε επειδή δεν είναι ορατά; Γιατί με την αίσθηση σχημα¬τίζεται κάποια εικόνα στο μπροστινό μέρος του εγκεφάλου και από εκεί διοχετεύεται στη λειτουργία της κρίσης και αποθη¬κεύεται στη μνήμη. Και ο θεολόγος Γρηγόριος λέει ότι, αν και καταβάλλει πολλές προσπάθειες ο νους, αδυνατεί να βγει έξω από τα σωματικά όρια42, αλλά και τα αόρατα του Θεού, από τότε που δημιουργήθηκε ο κόσμος, γίνονται ορατά κατανοούμενα μέσω των δημιουργημάτων43. Γιατί βλέπουμε στα κτί¬σματα εικόνες οι όποιες μας φανερώνουν αμυδρά τις θειες ανταύγειες όπως όταν λέμε ότι η αγία Τριάδα, η ύπεράρχια, ει¬κονίζεται με τον ήλιο και το φως και τις ακτίνες• η με την πηγή που αναβλύζει και με το νάμα που πηγάζει και με τη ροή η με το δικό μας νου και το λόγο και το πνεύμα, η μεν την τριαντα¬φυλλιά, το τριαντάφυλλο και την ευωδιά. <br />12 Εικόνα επίσης λέγεται και εκείνη που σκιαγραφεί συμβο¬λικά όσα θα γίνουν στο μέλλον44, όπως η κιβωτός45 και η ρά¬βδος46 και η στάμνα47 συμβολίζουν την αγία Παρθένο και Θεο¬τόκο, και όπως το φίδι48 συμβολίζει εκείνον που με το σταυρό κατάργησε το δάγκωμα του αρχέκακου φιδιού, και η θάλασ¬σα49, το νερό και η νεφέλη50 το πνεύμα του βαπτίσματος51. <br />13 Ακόμα, εικόνα λέγεται των γεγονότων η μνήμη ενός θαύ¬ματος ή κάποιας τιμής ή αισχύνης ή αρετής ή κακίας, για τη μελλοντική ωφέλεια των θεατών, με σκοπό να αποφεύγουμε τα κακά και να μιμηθούμε τις αρετές. Η εικόνα αυτή γίνεται με δύο τρόπους, με το λόγο που γράφεται στα βιβλία, όπως ο Θεός χάραξε τον νόμο στις πλάκες52, και έδωσε εντολή να αναγρά¬φουν οι βίοι των θεοφιλών ανδρών, και με αισθητή θέα, όπως έδωσε εντολή να τοποθετηθούν μέσα στην κιβωτό η στάμνα και η ράβδος για ανάμνηση. Έτσι και εμείς τώρα παριστάνου¬με τις εικόνες των γεγονότων και τις αρετές. Ή εξαφάνισε λοι¬πόν κάθε εικόνα και θέσπιζε νόμους αντίθετους προς εκείνον που πρόσταξε να γίνονται οι εικόνες, ή να δέχεσαι κάθε εικόνα σύμφωνα με το λόγο και τον τρόπο που ταιριάζει στην κάθε μια. Αφού λοιπόν αναφέραμε τους τρόπους της εικόνας, ας μι¬λήσουμε και για την προσκύνηση. <br />14 Η προσκύνηση είναι σύμβολο ταπείνωσης και τιμής. <br />Αλλά και αυτής γνωρίσαμε διάφορες μορφές• πρώτη τη λα¬τρευτική προσκύνηση που προσφέρουμε μόνο στον κατά φύση προσκυνητό Θεό. Έπειτα την προσκύνηση που, εξαιτίας του κατά φύση προσκυνητού Θεού, προσφέρουμε στους φίλους και τους λειτουργούς του, όπως ο Ιησούς του Ναυή53 και ο Δανι¬ήλ54 προσκύνησαν τον άγγελο, ή στους τόπους του Θεού, όπως λέγει ο Δαβίδ˙ να προσκυνήσουμε τον τόπο όπου στάθηκαν τα πόδια του55, ή στα αφιερώματα του Θεού, όπως όλος ο Ισραήλ προσκυνούσε τη σκηνή και το ναό της Ιερουσαλήμ περικυ¬κλώνοντας τον και πηγαίνοντας σ' αυτόν για προσκύνηση από όλα τα μέρη ακόμα και τώρα, ή στους άρχοντες που ορίστηκαν από αυτόν, όπως ο Ησαύ56 ως μεγαλύτερο αδελφό του, που τον κατέστησε ο Θεός, και τον Φαραώ57. Γνωρίζω και την τιμητική προσκύνηση που απονέμεται μεταξύ των ανθρώπων, όπως έκα¬νε ο Αβραάμ στους γιους του Εμμώρ59. Ή απόρριψε λοιπόν κάθε προσκύνηση, ή να τις δέχεσαι όλες με τον οφειλόμενο λόγο και τρόπο. <br />15 Απάντησε λοιπόν στην ερώτηση μου˙ είναι ένας Θεός ο Θεός; Ναι θα μου πεις, όπως νομίζω, ένας νομοθέτης. Τι λοι¬πόν, νομοθετεί τα αντίθετα; Γιατί τα χερουβίμ δεν είναι βέβαια έξω από την κτίση. Γιατί λοιπόν προστάζει να σκεπάζουν το ίλαστήριο60 σκαλιστά χερουβίμ κατασκευασμένα από χέρια αν-θρώπων61; Ή είναι φανερό, ότι είναι αδιανόητο να κάνουμε ει¬κόνα του Θεού, επειδή είναι απερίγραπτος και ασχημάτιστος, ή κάποιου άλλου ως Θεού, για να μη προσκυνείται η κτίση λα¬τρευομένη ως Θεός. Ενώ την εικόνα των χερουβίμ, που είναι περιγραπτά και παρίστανται με δουλοπρέπεια στο θρόνο του Θεού, προστάζει να την κάνουμε για να σκεπάζει με δουλοπρέ¬πεια το ιλαστήριο• γιατί έπρεπε η εικόνα των θείων μυστηρίων να επισκιάζεται με την εικόνα των ουράνιων λειτουργών. Τι λες πάλι για την κιβωτό, τη στάμνα, το ιλαστήριο; Δεν είναι χειρο¬ποίητα; Δεν είναι έργα ανθρώπινων χεριών; Δεν είναι κατα¬σκευασμένα από ευτελή, όπως λες εσύ, ύλη; Τι ήταν και η σκηνή ολόκληρη; Δεν ήταν εικόνα; Δεν ήταν σκιά και προεικόνιση; Λέει λοιπόν ο θείος απόστολος αναφερόμενος στους ιε¬ρείς του νόμου• εκείνοι λατρεύουν τα επουράνια με προεικονίσεις και σκιά, σύμφωνα με την εντολή που πήρε ο Μωυσής από το Θεό για να κατασκευάσει τη σκηνή. Γιατί λέει, Πρόσεξε, να τα κάνεις όλα σύμφωνα με τον τύπο που σου υποδείχθηκε στο όρος62. Όμως ο νόμος δεν ήταν εικόνα, αλλά ένα προσχέδιο εικόνας• λέει λοιπόν ο ίδιος απόστολος• αφού ο νόμος είναι η σκιά των μελλοντικών αγαθών και όχι η ίδια η εικόνα των πραγμάτων63. Εάν λοιπόν ο νόμος απαγορεύει τις εικόνες, ενώ ο ίδιος είναι ένα προσχέδιο εικόνας, τι θα πούμε; Αν η σκηνή είναι σκιά και προτύπωση τύπου, πως προστάζει ο νόμος να μη εικονογραφούμε; Αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα, δεν είναι, αλλά υπάρχει οπωσδήποτε καιρός για το κάθε πράγμα64. <br />16 Στα παλιά χρόνια ο Θεός, ο ασώματος και ασχημάτιστος, δεν εικονιζόταν καθόλου. Τώρα όμως, επειδή ο Θεός φανερώ¬θηκε με σάρκα και επικοινώνησε με τους ανθρώπους, απεικονί¬ζω το ορατό του Θεού. Δεν προσκυνώ την ύλη, προσκυνώ όμως τον δημιουργό της ύλης, αυτόν που έγινε ύλη για μένα και κα¬ταδέχτηκε να κατοικήσει μέσα στην ύλη και πραγματοποίησε τη σωτηρία μου μέσω της ύλης, και δεν θα παύσω να σέβομαι την ύλη, με την οποία πραγματοποιήθηκε η σωτηρία μου. Τη σέβομαι όμως όχι ως Θεό μακριά μια τέτοια βλασφημία• πως άλλωστε θα μπορούσε, αυτό που δημιουργήθηκε εκ του μηδε¬νός, να είναι Θεός; αν και το σώμα του Θεού είναι Θεός, αφού, με την υποστατική ένωση, έγινε αμετάβλητα δ,τι ακριβώς είναι και αυτό που το έχρισε, αλλά και παρέμεινε αυτό που ήταν κατά τη φύση του, σάρκα εμψυχωμένη με ψυχή λογική και νοερή, η οποία έλαβε αρχή, και δεν είναι άκτιστη. <br />Αλλά και την υπόλοιπη ύλη, με την οποία συντελέσθηκε η σωτηρία μου, την σέβομαι και την υπολήπτομαι, ως φορέα θείας ενέργειας και χάριτος. Ή μήπως δεν είναι ύλη το ξύλο του σταυρού το τρισευτυχισμένο και τρισμακάριστο; Ή μήπως δεν είναι ύλη το σεβάσμιο και άγιο όρος, ο τόπος του Γολγοθά; Ή μήπως δεν είναι ύλη η ζωοδότρια και ζωογόνος πέτρα, ο άγιος τάφος, η πηγή της αναστάσεως μας; Ή δεν είναι ύλη το μελάνι και τα πανάγια βιβλία των ευαγγελίων; Ή δεν είναι ύλη η ζωογόνος τράπεζα, που μας χορηγεί τον άρτο της ζωής; Ή δεν είναι ύλη το χρυσάφι και το ασήμι, από τα οποία κατα¬σκευάζονται σταυροί και πίνακες και αγγεία; Ή μήπως πριν από όλα αυτά το σώμα και το αίμα του Κυρίου μου; Ή κατάρ¬γησε λοιπόν το σεβασμό και την προσκύνηση όλων αυτών, η υποτάξω στην εκκλησιαστική παράδοση και στην προσκύνηση των εικόνων του Θεού και των φίλων του, οι οποίοι αγιάζονται με το όνομα του Θεού και εξαιτίας αυτού επισκιάζονται με τη χάρη του θείου Πνεύματος. <br />Μη κατηγορείς την ύλη• δεν είναι άξια περιφρονήσεως. Γιατί τίποτε από όσα έγιναν από το Θεό δεν είναι άξιο περι¬φρονήσεως• αυτό είναι δοξασία των Μανιχαίων. Άτιμο είναι μόνο ο,τι δεν προήλθε από το Θεό, αλλά είναι δική μας εφεύρε¬ση, που οφείλεται στην αυτεξούσια παρέκκλιση και ροπή του θελήματος μας από το κατά φύση στο παρά φύση, δηλαδή η αμαρτία. Εάν εξαιτίας του νόμου ατιμάζεις τις εικόνες και τις απαγορεύεις, επειδή είναι κατασκευασμένες από ύλη, πρόσεξε τι λέει η Γραφή• και μίλησε ο Κύριος στο Μωυσή και είπε• να, κάλεσα ονομαστικά τον Βεσελεήλ το γιο του Ορεί, που εί¬ναι γιος του Ωρ, από τη φυλή του Ιούδα. Και τον γέμισα με θείο πνεύμα σοφίας, σύνεσης και γνώσης, ώστε σε κάθε έργο να σκέπτεται και να αρχιτεκτονεί και να επεξεργάζεται το χρυσάφι και το ασήμι και τον χαλκό και τα διάφορα είδη χρωμά¬των, το γαλάζιο, το βαθύ κόκκινο και το κόκκινο το γνεσμένο και το βυσσινί το κλωσμένο και τα λαξευμένα λιθάρια και τις ξύλινες κατασκευές και να κάνει όλα τα έργα εγώ λοιπόν έδω¬σα αυτόν και τον Ελιάβ, το γιο του Αχισαμάχ από τη φυλή του Δαν σε κάθε συνετό στην καρδιά εγώ έδωσα την ικανότητα να κάνουν όλα όσα σε πρόσταξα να κάνεις65. <br />Και πάλι• είπε ο Μωϋσής σ' όλη τη συνάθροιση των Ισ¬ραηλιτών ακούστε τα λόγια που διέταξε ο Κύριος λέγοντας• συγκεντρώστε από τα υπάρχοντα σας και προσφέρετε τα στον Κύριο. Καθένας με πρόθυμη την καρδιά προσφέρετε τις προσ¬φορές σας στον Κύριο, χρυσάφι, ασήμι, χαλκό, υφάσματα γα¬λάζια και πορφυρένια, κόκκινα δίμιτα και βυσσινιά κλωσμένα και μαλλιά κατσικιών και δέρματα κριαριών βαμμένα κόκκινα και δέρματα γαλάζια και ξύλα που δε σαπίζουν και λάδι για το χρίσμα και θυμίαμα για την αρμονική συνένωση και πετράδια από σάρδιο και πετράδια πολύτιμα για την επωμίδα και τον πο¬δήρη χιτώνα. Και κάθε ικανός από σας να έρθει και να εργα¬σθεί για όλα αυτά που διέταξε ο Κύριος να γίνουν, δηλαδή τη σκηνή66 και τα λοιπά• και ύστερα από αλλά• και έκανε τα δυο σμαράγδινα πετράδια να κουμπώνουν με πόρπη και επιχρυσω¬μένα και σκαλισμένα με χάραγμα σφραγίδας67• και πάλι• τα πετράδια ήταν δώδεκα, ανάλογα με τα ονόματα των υιών του Ιακώβ, τα οποία έφεραν χαραγμένα ανάγλυφα ως σφραγίδες• κάθε πετράδι έφερε το όνομα μιας από τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ68• και πάλι• και κατασκεύασαν το παραπέτασμα της σκηνής του μαρτυρίου69 με ύφασμα γαλάζιο και πορφυρένιο και κόκκινο γνεσμένο και βυσσινή κλωσμένο, με υφαντά χερου¬βίμ70• και πάλι και κατασκεύασαν το κάλυμμα πάνω από την κιβωτό από καθαρό χρυσάφι και τα δύο χερουβίμ71. <br />Να λοιπόν που η ύλη είναι σεβαστή και σεις τη θεωρείτε άτιμη. Πράγματι τι είναι ευτελέστερο από το κατσικίσιο μαλλί και τα χρώματα; Μήπως δεν είναι χρώματα το κόκκινο και το πορφυρένιο και το γαλάζιο; Να και ομοίωμα των χερουβίμ. Πως λοιπόν ισχυρίζεσαι ότι εξαιτίας του νόμου απαγορεύεις αυτό που ο νόμος πρόσταξε να κάνουμε; Αν εξαιτίας του νόμου απαγορεύεις τις εικόνες, καιρός είναι να τηρείς την αργία του Σαββάτου και να περιτέμνεσαν γιατί αυτά ο νόμος τα επιβάλλει ανυποχώρητα. Αλλά γνωρίζετε ότι, αν τηρείτε το νόμο, ο Χρι¬στός δε θα σάς ωφελήσει σε τίποτα. Σεις που θέλετε να σωθεί-τε με το νόμο, στερηθήκατε τη χάρη72. Δεν έβλεπε το Θεό ο παλαιός Ισραήλ, ενώ εμείς με ακάλυπτο το πρόσωπο καθρε¬πτιζόμαστε τη δόξα του Κυρίου73. <br />Και αισθητά παριστάνουμε παντού το χαρακτήρα του, εν¬νοώ του σαρκωθέντος Θεού Λόγου, και αγιάζουμε την πρώτη από τις αισθήσεις (γιατί πρώτη αίσθηση είναι η όραση), όπως και με τους λόγους την ακοή• γιατί η εικόνα είναι υπόμνημα. Και ο,τι ακριβώς είναι το βιβλίο για όσους ξέρουν γράμματα, το ίδιο είναι για τους αγράμματους η εικόνα• και ο,τι είναι για την ακοή ο λόγος, το ίδιο είναι για την όραση η εικόνα, αλλά με νοητό τρόπο ενωνόμαστε με αυτόν. Γι' αυτό πρόσταξε ο Θεός να κατασκευασθεί κιβωτός από ξύλα άσηπτα και να τη χρυσώσουν ολόκληρη μέσα και έξω και να τοποθετήσουν σ αυτή τις πλάκες, τη ράβδο, τη χρυσή στάμνα με το μάννα, για να θυμίζει αυτά που έγιναν και να προτυπώνει όσα θα γίνουν. Και ποιος δε θα τις ονομάσει αυτές τις εικόνες και ολοφάνε¬ρους κήρυκες; Και αυτά δεν βρίσκονταν στα πλάγια της σκηνής, αλλά μπροστά σε όλο το λαό, και βλέποντας τα πρόσφερναν την προσκύνηση και τη λατρεία στο Θεό που ενήργη¬σε μέσω αυτών. Είναι φανερό ότι δε λάτρευαν αυτά, αλλά μέσω αυτών οδηγούνταν στην ανάμνηση των θαυμάτων και απέδιδαν την προσκύνηση στο θαυματουργό Θεό. Γιατί ήταν εικόνες που υπήρχαν για υπόμνηση, τιμώμενες όχι ως θεοί, αλλά ως μέσα που οδηγούν στην ανάμνηση των θείων ενεργειών. <br />18 Και δώδεκα λίθους πρόσταξε ο Θεός να πάρουν από τον Ιορδάνη και λέει και για ποιο λόγο. Γιατί λέει˙ ώστε, όταν σε ρωτάει ο γιός σου, τι είναι οι πέτρες αυτές, να διηγείσαι πως με θείο πρόσταγμα εξαφανίστηκε το νερό του Ιορδάνη και πέρασε η κιβωτός του Κυρίου και όλος ο λαός74. Πως λοιπόν εμείς να μη εικονογραφήσουμε τα σωτήρια πάθη και τα θαύματα του Χριστού του Θεού μας, ώστε, όταν με ρωτάει ο γιός μου, τι εί¬ναι αυτό, να του λέω ότι ο Θεός Λόγος έγινε άνθρωπος και μέσω αυτού δεν πέρασε μόνο ο Ισραήλ τον Ιορδάνη, αλλά ολό¬κληρη η φύση επανήλθε στην αρχαία μακαριότητα, και με αυ¬τόν η ανθρώπινη φύση από τα πιο χαμηλά της γης ανέβηκε πιο πάνω από κάθε εξουσία και κάθισε στον ίδιο τον πατρικό θρό¬νο. <br />19 Ναι, εντάξει, λέει˙ κάνε το εικόνισμα του Χριστού και αρκέσου σ' αυτό, ή και το εικόνισμα της μητέρας του της Θεοτό¬κου. Πόσο μεγάλη ατοπία! Απερίφραστα ομολόγησες τον εαυ¬τό σου εχθρό των αγίων γιατί, αν κάνεις εικόνα του Χριστού, κατά κανένα τρόπο όμως των αγίων, είναι φανερό ότι δεν απα¬γορεύεις την εικόνα, αλλά την τιμή των αγίων, πράγμα που κα¬νείς στους αιώνες δεν τόλμησε να κάνει ή δεν προσπάθησε να κάνει παρόμοιο εγχείρημα. Γιατί κάνεις την εικόνα του Χρι¬στού, επειδή είναι δοξασμένος, απορρίπτεις όμως με βδελυγμία την εξεικόνιση των αγίων επειδή είναι αδόξαστοι, και επιχει-ρείς ν αποδείξεις ψεύτικη την αλήθεια. Γιατί λέει ο Κύριος, ζω εγώ, και εκείνους που με δοξάζουν θα τους δοξάσω75, και ο θειος απόστολος• ώστε δεν είσαι πια δούλος, αλλά υιός• και αφού είσαι υιός θα γίνεις και κληρονόμος του Θεού μέσω του Χριστού76 και αφού συμμετέχουμε στα πάθη, και θα δοξασθούμε μαζί με το θεό77. Δεν ξεσήκωσες τον πόλεμο εναντίον των εικόνων, αλλά στην πραγματικότητα εναντίον των αγίων. Λέγει λοιπόν ο Ιωάννης ο θεολόγος και επιστήθιος μαθητής του Χριστού, ότι θα γίνουμε όμοιοι με αυτόν78. Γιατί, όπως όταν ενώνεται το σίδερο με τη φωτιά δε γίνεται φωτιά ως προς τη φύση του, αλλά ως προς την ένωση και την πυράκτωση και τη μέθεξη, έτσι και αυτό που θεούται δε γίνεται Θεός ως προς τη φύση, αλλά ως προς τη μέθεξη. Δεν μιλώ όμως για τη σάρκα του σαρκωθέντος Υιού του Θεού• γιατί εκείνη έγινε άτρεπτα Θεός με την υποστατική ένωση και μέθεξη της στη θεία φύση, χωρίς να χρισθεί με την ενέργεια του Θεού, όπως ο καθένας από τους προφήτες, αλλά με την παρουσία όλου εκείνου που τον έχρισε. Ότι όμως με τη θέωση και οι άγιοι γίνονται θεοί, μας το λέει ο ψαλμωδός• ο Θεός στάθηκε σε σύναξη θεών και ανάμεσα σε θεούς κρίνει79, όταν δηλαδή ο Θεός στέκεται ανά¬μεσα σε θεούς, κατανέμει τις αξίες, όπως λέει ερμηνεύοντας αυτό ο Γρηγόριος θεολόγος80. <br />20 Στο Δαβίδ έδωσε υπόσχεση81 ο Θεός ότι θα του κτίσει ναό με τον υιό του Σολομώντα και θα κατασκευάσει οίκο αναπαύ¬σεως του82. Το ναό αυτό τον οικοδόμησε ο Σολομών και κατα¬σκεύασε χερουβίμ, όπως αναφέρει το βιβλίο των Βασιλειών και περιέβαλε τα χερουβίμ με χρυσάφι και όλους τους τοίχους τους γέμισε τριγύρω με ανάγλυφα χαραγμένα χερουβίμ και φοινικό¬δεντρα μέσα και έξω δεν είπε στα πλάγια, αλλά τριγύρω, καθώς και με βόδια και λιοντάρια και ροίσκους83. Δεν είναι πολύ πιο σεβάσμιο να στολίζουμε όλους τους τοίχους του οίκου του Κυρίου με μορφές και απεικονίσεις άγιων, παρά με άλογα ζώα και δέντρα; Που είναι ο νόμος που παραγγέλλει, δεν θα κατασκευάσεις κανένα ομοίωμα; <br />Αλλά ο Σολομών, που δέχτηκε έκχυση σοφίας, χωρίς να εικονίζει το Θεό, έκανε χερουβίμ και ομοιώματα λιονταριών και βοδιών πράγματα που απαγορεύει ο νόμος και εμείς, χωρίς να εικονίζουμε το Θεό, κάνουμε τα εικονίσματα των αγίων. Γιατί, όπως τότε και ο ναός και ο λαός εξαγνίζονταν με αίμα άλογων ζώων και με στάχτη από δαμάλι84, ενώ τώρα εξα¬γνίζονται με το αίμα του Χριστού που μαρτύρησε την εποχή του Ποντίου Πιλάτου85 καθιστώντας τον εαυτό του απαρχή των μαρτύρων, άλλ' ακόμα και η Εκκλησία έχει θεμελιωθεί και με το ιερό αίμα των αγίων, έτσι τότε ο οίκος του Θεού στολιζό¬ταν με μορφές και παραστάσεις άλογων ζώων, ένώ τώρα με μορφές αγίων, οι όποιοι κατέστησαν τους εαυτούς τους ναούς έμψυχους και λογικούς για να κατοικήσει ο ζωντανός Θεός πνευματικά. <br />Ζωγραφίζουμε το Χριστό, τον βασιλέα και Κύριο, χωρίς να τον απογυμνώνουμε από το στράτευμα του˙ γιατί οι άγιοι εί¬ναι ο στρατός του Κυρίου. Ας απογυμνώσει ο επίγειος βασι¬λιάς τον εαυτό του από το στράτευμα του, και έπειτα το βασιλιά του και Κύριο. Ας βγάλει πρώτα αυτός τη βασιλική αλουργί¬δα86 και το διάδημα87, και τότε να καταργήσει το σεβασμό προς εκείνους που θριάμβευσαν εναντίον του τυράννου και έγιναν κύριοι των παθών τους. Γιατί, αν είναι κληρονόμοι του Θεού και συγκληρονόμοι του Χριστού88 και μέτοχοι της θείας δόξας και βασιλείας του, πως δε θα γίνουν και μέτοχοι της επί γης δό¬ξας του οι φίλοι του Χριστού; Δεν σας αποκαλώ δούλους, λέ¬γει ο Θεός, αλλά εσείς είσθε φίλοι μου89, θα τους στερήσου¬με λοιπόν την τιμή που τους έχει δώσει η Εκκλησία; Πω πω θρασύ χέρι! Πω πω προκλητική γνώμη που αντιστρατεύεται στο Θεό και ενεργεί αντίθετα προς τα προστάγματα του! Δεν προσκυνάς την εικόνα; Να μη προσκυνάς ούτε τον Υιό του Θεού, ο οποίος είναι εικόνα του αόρατου θεού90 ζωντανή και χαρακτήρας απαράλλακτος. <br />Προσκυνώ την εικόνα του Χριστού ως σαρκωμένου Θεού, της Δέσποινας όλων των ανθρώπων, της Θεοτόκου, ως μητέρας του Υιού του Θεού, των αγίων, ως φίλων του Θεού, οι οποίοι αντιστάθηκαν στην αμαρτία δίνοντας και το αίμα τους και μιμή¬θηκαν το Χριστό χύνοντας το αίμα τους γι' αυτόν, ο οποίος προηγουμένως είχε χύσει το δικό του αίμα γι αυτούς και για όσους πολιτεύθηκαν ακολουθώντας τα ίχνη του. Αυτών τα κα¬τορθώματα και τα πάθη ζωγραφίζω, επειδή με αυτά αγιάζομαι και καλλιεργείται ο ζήλος μου να τα μιμηθώ91. Και αυτά τα σέ¬βομαι και τα προσκυνώ• γιατί ο σεβασμός της εικόνας μετα¬βαίνει στο πρωτότυπο, λέει ο θειος Βασίλειος92. Αν ανεγεί¬ρεις ναούς για τους αγίους του Θεού, τότε ύψωσε και τα τρό¬παια τους. <br />Παλαιότερα δεν κτιζόταν ναός στο όνομα ανθρώπων, ούτε γιορταζόταν ο θάνατος των δικαίων, αλλά τον πενθούσαν, και οποίος άγγιζε νεκρό εθεωρείτο ακάθαρτος93, ακόμα και τον ίδιο το Μωϋσή αν άγγιζε. Τώρα όμως γιορτάζονται οι μνήμες των αγίων πένθησαν το νεκρό σώμα του Ιακώβ94, αλλά πανηγυρί¬ζεται ο θάνατος του Στεφάνου. Ή λοιπόν κατάργησε και τις πανηγυρικές μνήμες των αγίων, που γίνονται αντίθετα προς τον παλαιό νόμο, η επίτρεψε και τις εικόνες που είναι, όπως συ ισχυρίζεσαι, αντίθετες προς το νόμο. <br />21 Όμως είναι αδύνατο να μη γιορτάζουμε τις μνήμες των αγίων γιατί αυτές προστάζει να γίνονται ο χορός των αγίων αποστόλων και των θεοφόρων πατέρων. Από τη στιγμή που ο Θεός Λόγος έγινε σάρκα και ομοιώθηκε εξ ολοκλήρου μ' εμάς, χωρίς αμαρτία, και ενώθηκε ασύγχυτα με την ανθρώπινη φύση και θέωσε αμετάβλητα τη σάρκα με την ασύγχυτη περιχώρηση της θεότητας του και της σάρκας του, πραγματικά αγιασθήκαμε. Και από τη στιγμή που ο Υιός του Θεού και Θεός, ο οποίος, ενώ ήταν απαθής κατά τη θεότητα, έπαθε κατά το αν¬θρώπινο πρόσλημμα και ξεπλήρωσε το δικό μας χρέος, χύνο¬ντας για μας πολύτιμο και αξιοθαύμαστο λύτρο (γιατί το αίμα του Υιού κινεί το έλεος του Πατέρα και είναι σεβαστό από αυ¬τόν), πραγματικά ελευθερωθήκαμε. Και από τη στιγμή που, κατεβαίνοντας στον άδη στις ψυχές, που από αιώνες ήταν δεμένες σαν αιχμάλωτες, κήρυξε άφεση και σαν τυφλές που ήταν τις ξα¬νάδωσε το φως τους95, και, αφού έδεσε τον ισχυρό του άδη με την υπεροχή της δύναμης του96, ανέστησε τη σάρκα που γι αυ¬τόν πήρε από μας, κάνοντας την άφθαρτη, γίναμε πραγματικά άφθαρτοι. Από τη στιγμή επίσης που γεννηθήκαμε μέσω του ύδατος και του Πνεύματος97, πραγματικά υιοθετηθήκαμε και γί¬ναμε κληρονόμοι του θεού98. Γι΄ αυτό ο Παύλος τους πιστούς τους ονομάζει αγίους. <br />Γι' αυτό δεν πενθούμε, αλλά γιορτάζουμε το θάνατο των αγίων. Γι' αυτό δεν βρισκόμαστε κάτω από την κυριαρχία του νόμου, αλλά της χάριτος99, επειδή δικαιωθήκαμε με την πί¬στη1 και γνωρίσαμε τον μόνο αληθινό Θεό για τον δίκαιο δεν υπάρχει νόμος2, δεν είμαστε υποδουλωμένοι σαν νήπια στα στοιχεία του νόμου, αλλά, αφού γίναμε άνδρες ώριμοι3, τρεφόμαστε με στέρεη τροφή, όχι με εκείνη που οδηγεί προς την ειδωλολατρία. <br />Ο νόμος είναι καλός γιατί φωτίζει σαν λυχνάρι4 σε τόπο κακοτράχηλο, αλλά μέχρι να φωτίσει η ημέρα˙ ήδη όμως ανέτειλε ήλιος στις καρδιές μας και ζωντανό νερό της θεογνωσίας κάλυψε τις θάλασσες των εθνών και όλοι γνωρίσαμε τον Κύ¬ριο. Πέρασαν τα παλαιά, να, όλα έγιναν καινούργια5. Λέει λοιπόν ο θείος απόστολος στον Πέτρο, τον πρωτοκορυφαίο των αποστόλων εάν εσύ, ενώ είσαι Ιουδαίος, ζεις ως εθνικός και όχι ως Ιουδαίος, γιατί αναγκάζεις τους εθνικούς να ζουν σαν Ιουδαίοι;6. Προς τους Γαλάτες πάλι γράφει πληροφορώ κάθε άνθρωπο που περιτέμνεται, ότι είναι υποχρεωμένος να τηρήσει ολόκληρο το νόμο7. <br />22 Στα παλιά τα χρόνια, επειδή δεν γνωρίζαμε το Θεό, δου¬λεύαμε σε θεούς που δεν ήταν εκ φύσεως θεοί• τώρα όμως που γνωρίσαμε το Θεό, η καλύτερα που μας γνώρισε ο ίδιος ο Θεός, πως να επιστρέψουμε πάλι στα ανίσχυρα και φτωχά στοιχεία8; Είδα τη μορφή του Θεού την ανθρώπινη και σώθη-κε η ψυχή μου9. Βλέπω την εικόνα του Θεού όπως την είδε ο Ιακώβ, αν και διαφορετικά στη μια και στην άλλη περίπτωση• γιατί εκείνος είδε την άυλη μορφή του, που προμήνυε το μελλο¬ντικό γεγονός, με τα άυλα μάτια του νου, ενώ εγώ βλέπω την εικόνα που ζωντανεύει σα φωτιά τη μνήμη του Θεού που έγινε ορατός με τη σάρκα. Η σκιά των αποστόλων και τα σουδάρια και τα μαντήλια απομάκρυναν τις αρρώστιες και φυγάδευαν τα δαιμόνια˙ πως λοιπόν να μη δοξάζεται η σκιά και η εικόνα των αγίων; Ή κατάργησε την προσκύνηση κάθε ύλης, ή μη καινο¬τομείς ούτε να μετακινείς όρια αιώνια που έθεσαν οι πατέρες σου10. <br />23 Δεν παρέδωσαν μόνο γραπτώς την εκκλησιαστική θεσμοθεσία, αλλά και με μερικές άγραφες παραδόσεις. Λέει λοιπόν ο θειος Βασίλειος στο εικοστό έβδομο από τα τριάντα κεφάλαια Περί του αγίου Πνεύματος, που απευθύνονται προς τον Αμφιλόχιο, κατά λέξη τα εξής: «από τα δόγματα και τις διδασκαλίες που φυλάγονται στην Εκκλησία, αλλά τα έχουμε από τη γρα¬πτή διδασκαλία, και αλλά από την παράδοση των αποστόλων, που μας παραδόθηκαν και τα παραλάβαμε με τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, που και τα δύο έχουν το ίδιο κύρος για την ευσέβεια. Κανείς λοιπόν να μη αντιλέγει σ' αυτά, έστω και αν έχει μικρή πείρα των εκκλησιαστικών θεσμών γιατί, αν επιχει¬ρούσαμε να απορρίψουμε όλες τις παραδόσεις μας που δεν περιέχονται στην αγία Γραφή, επειδή τάχα δεν έχουν μεγάλη ισχύ, θα κάναμε λάθος ζημιώνοντας το Ευαγγέλιο στα πιο καίρια σημεία του». Αυτά τα λόγια είναι του Μεγάλου Βασιλείου. Από που άλλωστε γνωρίζουμε τον άγιο τόπο του κρανίου12, το μνήμα της ζωής; Δεν το παρέλαβαν τα παιδιά από τους πατέρες τους αγράφως; Γιατί, το ότι ο Κύριος σταυρώθηκε στον τόπο του κρανίου και θάφτηκε σε μνήμα που το σκάλισε ο Ιωσήφ στο βράχο, είναι γραμμένο13, το ότι όμως αυτά είναι εκείνα που προσκυνούμε τώρα, τα γνωρίζουμε από άγραφη παράδοση, και πολλά αλλά παρόμοια με αυτά. Από που ξέρουμε την τριπλή κατάδυση στο βάπτισμα; Από που τη συνήθεια να προσευχόμα¬στε στραμμένοι προς την Ανατολή; Από που την παράδοση των μυστηρίων; Γι' αυτό και ο θείος απόστολος Παύλος λέει˙ επομένως, αδελφοί, σταθείτε ακλόνητοι και κρατάτε τις παρα¬δόσεις που διδαχτήκατε είτε προφορικά είτε με επιστολή μας14. Αφού λοιπόν πολλά και τόσο σημαντικά παραδόθηκαν στην Εκκλησία αγράφως και φυλάχθηκαν μέχρι τώρα, γιατί λε¬πτολογείς για τις εικόνες; <br />24 Οι ρήσεις λοιπόν της Γραφής και των πατέρων που αναφέ¬ρεις δεν καταδικάζουν την προσκύνηση των δικών μας εικό¬νων, αλλά των ειδωλολατρών που τις θεοποιούν. Δεν πρέπει λοιπόν, εξαιτίας της καταχρήσεως των εθνικών, να καταργή¬σουμε και τη δική μας προσκύνηση που γίνεται με ευσέβεια. Εξορκίζουν οι μάγοι και οι γόητες, εξορκίζει και η Εκκλησία τους κατηχουμένους, άλλ' εκείνοι βέβαια επικαλούμενοι δαίμο¬νες, ενώ η Εκκλησία το Θεό εναντίον των δαιμόνων. Οι ειδω-λολάτρες αφιερώνουν τις εικόνες στους δαίμονες και τις απο¬καλούν θεούς, ενώ εμείς τις αφιερώνουμε στον αληθινό Θεό, που σαρκώθηκε, και στους δούλους15 και φίλους16 του Θεού, που απομακρύνουν τα στίφη των δαιμόνων. <br />Εάν πάλι ισχυρίζεσαι ότι ο θειος και θαυμάσιος Επιφά¬νιος17 τις απαγόρευσε κατηγορηματικά, πρώτον είναι ενδεχόμε¬νο να είναι ο λόγος του νόθος και πλαστός, να είναι δηλαδή κό¬πος άλλου και να έχει την επωνυμία άλλου, πράγμα που πολλοί συνηθίζουν να κάνουν. Δεύτερον, γνωρίζουμε ότι ο μακάριος Αθανάσιος απαγόρευσε να τοποθετούν τα λείψανα των αγίων σε λειψανοθήκες, ή μάλλον διέταξε να τα θάβουν στη γη, επει¬δή ήθελε να καταργήσει την άτοπη συνήθεια των Αιγυπτίων, οι οποίοι δεν έθαβαν τους νεκρούς τους, αλλά τους τοποθετούσαν σε κρεβάτια και φορεία. Ίσως και ο μέγας Επιφάνιος, θέλο¬ντας να διορθώσει κάτι τέτοιο, νομοθέτησε να μη κατασκευά¬ζουν εικόνες, εάν βέβαια δεχθούμε ότι είναι δικός του ο λόγος• γιατί, ότι σκοπός του δεν ήταν να τις απομακρύνει, το μαρτυρεί η εκκλησία του ιδίου του θείου Επιφανίου, που μέχρι σήμερα είναι στολισμένη με εικόνες. Τρίτον, το σπάνιο δεν μπορεί να γίνει νόμος στην Εκκλησία, ούτε ένα χελιδόνι φέρνει την άνοιξη, όπως και ο Γρηγόριος ο θεολόγος18 δέχεται και η αλήθεια ούτε ένας λόγος είναι σε θέση να ανατρέψει την παρά¬δοση όλης της Εκκλησίας, από τα πέρατα της γης μέχρι τα πέ¬ρατα αυτής. <br />26 Να δέχεσαι λοιπόν το πλήθος των γραφικών και πατερικών ρήσεων, που, αν και η Γραφή λέγει, τα είδωλα των εθνών είναι ασήμι και χρυσάφι, έργα ανθρώπινων χεριών19, όμως δεν απαγορεύει την προσκύνηση άψυχων ή χειροποίητων έργων, αλλά των εικόνων των δαιμόνων. <br />27 Ότι βέβαια οι προφήτες προσκύνησαν αγγέλους και αν¬θρώπους και βασιλείς και ασεβείς και ράβδο, έχει λεχθεί λέει επίσης και ο Δαβίδ˙ και προσκυνείτε το υποπόδιο των ποδιών του20. Ο Ησαΐας εξ ονόματος του Θεού λέει˙ ο ουρανός είναι θρόνος μου, ενώ η γη υποπόδιο των ποδιών μου21. Ο ουρανός και η γη στον καθένα είναι φανερό ότι είναι κτίσματα. Και ο Μωυσής επίσης και ο Ααρών μαζί με όλο το λαό προσκύνησαν χειροποίητα πράγματα. Λέει λοιπόν ο Παύλος, ο χρυσός μελω¬δός (τέτιξ) της Εκκλησίας στην προς Εβραίους επιστολή• όμως ο Χριστός ήρθε ως αρχιερέας των μελλοντικών αγαθών μέσω μιας μεγαλύτερης και τελειότερης σκηνής, όχι χειροποίη¬της, δηλαδή που δεν ανήκει σ αυτή την κτίση22• και πάλι˙ ο Χριστός δεν εισήλθε σε χειροποίητα άγια, αντίγραφα των αλη¬θινών, αλλά στον ουρανό23. Ώστε τα προηγούμενα άγια και η σκηνή και όλα όσα υπήρχαν μέσα σ αυτήν, ήταν χειροποίητα, και ότι τα προσκυνούσαν κανείς δεν αντιλέγει. <br />28 Του αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη από την επιστολή προς Τίτον24˙ Πρέπει λοιπόν και εμείς, αντί να έχουμε την απλοϊκή γι' αυτά τα πράγματα αντίληψη, να διεισδύσουμε ιεροπρεπώς στο βαθύτερο νόημα των ιερών συμβόλων και να μη ατιμάζουμε αυτά που είναι καρποί και αποτυπώσεις και φανερές εικόνες των άγνωστων και υπερφυσικών θεαμάτων. <br />29 Σχόλιο. Πρόσεξε ότι είπε να μη ατιμάζουμε τις εικόνες των αγίων. <br />30 Του ιδίου από το σύγγραμμα του Περί θείων ονομάτων˙ Σ' αυτήν έχουμε μυηθεί και εμείς• τώρα δηλαδή ανάλογα με τη δυνατότητα μας, κατανοούμε τα θεία πράγματα μέσα από τα ιερά παραπετάσματα της φιλανθρωπίας των λογίων και ιε¬ραρχικών παραδόσεων, η οποία καλύπτει τα νοητά με τα αι¬σθητά και τα υπερούσια με αυτά που υπάρχουν, και δίνει μορ¬φές και τύπους σ' αυτά που είναι χωρίς μορφή και τύπο, και με την ποικιλία των επί μέρους συμβόλων πληθύνει και διαπλάθει την υπερφυσική και ασχημάτιστη απλότητα. <br />31 Σχόλιο. Εάν είναι πράξη φιλανθρωπίας το να δίνει κανείς μορφές και τύπους σ' αυτά που είναι ατύπωτα ,και αμορφοποίητα και στα απλά και ασχημάτιστα, ανάλογα προς τις δικές μας προσλαμβάνουσες παραστάσεις, πως να μη εικονίσουμε, ανά¬λογα προς τη δική μας αντιληπτική ικανότητα, αυτά που έγιναν ορατά με μορφές και σχήματα, για να διατηρούμε τη μνήμη τους και από τη μνήμη να παρακινούμαστε προς μίμηση; <br />32 Του ιδίου από το σύγγραμμα του Περί εκκλησιαστικής ιε¬ραρχίας. Αλλά οι ουσίες και οι τάξεις που βρίσκονται πάνω από μας, τις οποίες μνημόνευσα ήδη με τρόπο ιερό, είναι ασώματες και η μεταξύ τους ιεράρχηση είναι νοητή και υπερκόσμια. Τη δική μας όμως ιεραρχία τη βλέπουμε, ανάλογα με τη δυνατότη¬τα μας, να πληθύνεται με τη ποικιλία των αισθητών συμβόλων, με τα οποία ιεραρχικώς αναγόμαστε στην ενιαία θέωση, στο Θεό δηλαδή και στη θεία αρετή, συμμετρικά προς τα δικά μας. Οι νοερές βέβαια τάξεις κατανοούν όσο επιτρέπεται σ αυτές, ενώ εμείς με αισθητές εικόνες αναγόμαστε στις θείες θεωρίες, όσο είναι δυνατό. <br />33 Σχόλιο. Έφ' όσον λοιπόν ανάλογα με τις δυνάμεις μας αναγόμαστε με αισθητές εικόνες στη θεϊκή και άυλη θεωρία και η θεία πρόνοια από φιλανθρωπία, για τη δική μας χειραγωγία, πε¬ριβάλλει με τύπους και σχήματα τα ασχημάτιστα και ατύπωτα, γιατί είναι άπρεπες να εικονίζουμε, ανάλογα με τη δική μας φύση, εκείνον που καταδέχτηκε να πάρει και σχήμα και μορφή και από φιλανθρωπία για μας να γίνει ορατός ως άνθρωπος με τρόπο φυσικό; <br />Παράδοση που μας έρχεται από πολύ παλιά, αναφέρει ότι ο Αύγαρος, ο βασιλιάς της Έδεσσας, από τη φήμη του Κυρίου πυρπολήθηκε με θείο έρωτα και έστειλε πρέσβεις να τον παρα¬καλέσουν να τον επισκεφθεί. Εάν όμως αρνηθεί να κάνει αυτό, τους πρόσταξε να κάνουν το ομοίωμα του σε ζωγράφο. Επειδή το γνώριζε αυτό Εκείνος, που γνωρίζει τα πάντα και όλα τα μπορεί, πήρε ένα πανί και τοποθετώντας το στο πρόσωπο του, αποτύπωσε σ αυτό τη μορφή του, και αυτό σώζεται μέχρι σήμερα. <br />34 Του αγίου Βασιλείου από το λόγο του Στον Μακάριο Βαρ¬λαάμ τον μάρτυρα, του οποίου λόγου η αρχή είναι Προηγου¬μένως οι θανατοι των αγίων. <br />Σηκωθείτε τώρα, εξαίρετοι μου ζωγράφοι των αθλητικών κατορθωμάτων και με τις τέχνες σας δώστε μεγαλοπρέπεια στην παραμορφωμένη εικόνα του στρατηγού˙ επειδή εγώ περιέ¬γραψα αμυδρά τον στεφανωμένο με τη νίκη, δώστε του εσείς τη λάμψη που του πρέπει με τα χρώματα της σοφίας σας. θα απο¬χωρήσω εγώ ηττημένος από τη δική σας παράσταση των κα¬τορθωμάτων του μάρτυρα. Χαίρομαι που σήμερα ηττώμαι από μια τέτοια νίκη της δικής σας δυνάμεως. Βλέπω ζωγραφισμένη από σας με περισσότερη ακρίβεια την πάλη του χεριού με τη φωτιά. Βλέπω πιο φωτεινά τον παλαιστή ζωγραφισμένο στη δική σας εικόνα. Ας κλάψουν οι δαίμονες και τώρα που χάρη σε σας πλήττονται από τα αριστεία του μάρτυρα. Ας επιδειχθεί και πάλι σ αυτούς το χέρι που καίεται και νικά. Ας ζωγραφισθεί στην εικόνα και ο αγωνοθέτης της πάλης Χριστός, στον οποίο ανήκει η δόξα αιώνια. <br />35 Του ιδίου από τα τριάντα κεφάλαια προς Αμφιλόχιον Περί του αγίου Πνεύματος• από το κεφάλαιο 17. <br />Επειδή και η εικόνα του βασιλιά λέγεται βασιλιάς, δεν υπάρχουν δυο βασιλείς• γιατί ούτε το κράτος διαιρείται, ούτε η δόξα μοιράζεται. Όπως λοιπόν η αρχή και η εξουσία που μας κυβερνά είναι μία, έτσι και σ' εμάς η δοξολογία είναι μία και όχι πολλές, γιατί η τιμή της εικόνας μεταβαίνει στο πρωτότυπο. Αυτό λοιπόν που εδώ είναι η εικόνα κατ απομίμηση, εκεί είναι φυσικώς ο Υιός. Και όπως τα τεχνητά πράγματα η ομοίωση αναφέρεται στη μορφή, έτσι και στη θεία και ασύνθετη φύση η ένωση υπάρχει στην κοινωνία της θεότητας. <br />36 Σχόλιο. Αν η εικόνα του βασιλιά είναι ο βασιλιάς, και η εικόνα του Χριστού είναι ο Χριστός και η εικόνα του αγίου εί¬ναι ο άγιος, και ούτε το κράτος διαιρείται ούτε η δόξα μοιράζε¬ται, αλλά η δόξα της εικόνας γίνεται δόξα του εικονιζόμενου. Οι δαίμονες φοβούνται τους αγίους και φεύγουν από τη σκιά τους• σκιά όμως είναι και η εικόνα και την κατασκευάζω ως διώκτρια των δαιμόνων. Αν όμως ισχυρίζεσαι ότι πρέπει μόνο νοερά να ενώνεσαι με το Θεό, κατάργησε όλα τα υλικά, τα φώτα, το ευωδιαστό θυμίαμα, την ίδια την προσευχή που γίνε¬ται με τη φωνή, τα ίδια τα θεια μυστήρια που τελούνται με υλι¬κά στοιχεία, τον άρτο, τον οίνο, το λάδι του χρίσματος, το σχήμα του σταυρού. Γιατί όλα αυτά είναι ύλη ο σταυρός, το σφουγγάρι και το καλάμι, η λόγχη που τρύπησε τη ζωηφόρο πλευρά. <br />Ή κατάργησε λοιπόν το σεβασμό όλων αυτών, πράγμα αδύνατο, ή μη αρνείσαι ούτε την τιμή των εικόνων. Δίνεται θεία χάρη στα υλικά στοιχεία με την προσαγόρευση των εικο¬νιζόμενων. Όπως είναι φτωχό το κογχύλι25 καθεαυτό και το μετάξι και το Ιμάτιο που υφαίνεται και από τα δύο, και δεν έχει καμμιά αξία καθεαυτό, αν όμως το φορέσει ο βασιλιάς, από την αξία που υπάρχει σ αυτόν που το φοράει δίνεται και στο ένδυ¬μα, έτσι και τα υλικά στοιχεία, αυτά καθεαυτά βέβαια είναι απροσκύνητα, όταν όμως ο εικονιζόμενος είναι γεμάτος χάρη, μετέχουν κι αυτά στη χάρη26 ανάλογα με την πίστη. Τον Κύριο τον είδαν οι απόστολοι με τα σωματικά μάτια και τους αποστό¬λους τους είδαν άλλοι και τους μάρτυρες άλλοι. <br />Ποθώ και εγώ να τους βλέπω με την ψυχή και το σώμα και να τους έχω φάρμακο που απομακρύνει τα κακά, επειδή έχει πλασθεί με διπλή φύση, και βλέποντας προσκυνώ αυτό που φαίνεται όχι ως Θεό, αλλά ως τίμιο εικόνισμα τιμίων προσώ¬πων. Εσύ ίσως έγινες υψηλός και άυλος και πάνω από το σώμα και σαν άσαρκος περιφρονείς κάθε τι που βλέπεται, εγώ όμως, επειδή είμαι άνθρωπος27 και φέρω σώμα, ποθώ και σωματικώς να επικοινωνώ και να βλέπω τα άγια πράγματα. Δείξε συγκατά¬βαση στο ταπεινό μου φρόνημα, συ ο υψηλός, για να διατηρή¬σεις το δικό σου το υψηλό. Ο Χριστός δέχεται τον πόθο μου γι' αυτόν και τους φίλους του γιατί χαίρεται ο Κύριος όταν εγκωμιάζεται ο ευγνώμων δούλος, είπε ο μέγας Βασίλειος, εγκωμιάζοντας τους Σαράντα μάρτυρες. Πρόσθεσε όμως και αυτά που λέει και στον αείμνηστο Γόρδιο τιμώντας τον με το λόγο του. <br />Του αγίου Βασιλείου από το λόγο του στο μάρτυρα Γόρδιο. <br />Οι λαοί αισθάνονται πνευματική ευφροσύνη και με μόνη την ανάμνηση αυτών που έχουν κατορθώσει οι δίκαιοι, παρακι¬νούμενοι σε άμιλλα και μίμηση των αγαθών από αυτά που ακούνε• γιατί η εξιστόρηση της καλής πολιτείας των αγίων αν¬δρών σαν κάποιο φως οδηγεί τους σωζόμενους στο δρόμο της ζωής. <br />Και ύστερα από μερικά. <br />Ώστε, όταν διηγούμαστε τους βίους εκείνων που διέπρε¬ψαν με την ευσέβεια τους, δοξάζουμε πρώτα τον Κύριο μέσω των δούλων, και εγκωμιάζουμε τους δίκαιους μέσω της μαρτυ¬ρίας αυτών που ξέρουμε, και ευφραίνουμε τους λαούς με την ακρόαση των καλών έργων. <br />38 Σχόλιο. Πρόσεχε ότι η μνήμη των αγίων αποτελεί δόξα του Θεού, εγκώμιο των αγίων και χαρά και σωτηρία των λαών. Γιατί λοιπόν την αφαιρείς; Ότι η μνήμη γίνεται με το λόγο και τις εικόνες το λέει ο ίδιος ο θειος Βασίλειος. <br />39 Από τον ίδιο λόγο στο μάρτυρα Γόρδιο. <br />Όπως αυτόματα τη φωτιά την ακολουθεί ο φωτισμός και το μύρο η μυρουδιά, έτσι και τις αγαθές πράξεις κατ ανάγκη τις ακολουθεί το ωφέλιμο. Αν και αυτό δεν είναι μικρό πράγ¬μα, ας δούμε με ακρίβεια την αλήθεια αυτών που έγιναν τότε˙ γιατί σε μας διασώθηκε κάποια αμυδρή ανάμνηση που διασώ¬ζει τις ανδραγαθίες των αγώνων του μάρτυρα. Φαίνεται πως το έργο μας μοιάζει κάπως με εκείνο των ζωγράφων γιατί εκείνοι, όταν κάνουν τις εικόνες αντιγράφοντας άλλες εικόνες, είναι φυ¬σικό να απομακρύνονται κατά πολύ από τα πρωτότυπα. Και εμείς που βρισκόμαστε μακριά από του να έχουμε δει τα πράγ¬ματα, δεν είναι μικρός ο κίνδυνος να μειώσουμε την αλήθεια. <br />40 Και στο τέλος του ιδίου λόγου. <br />Όπως βλέποντας διαρκώς τον ήλιο, πάντοτε τον θαυμά¬ζουμε, έτσι και του αγίου εκείνου διατηρούμε πάντοτε ζωντανή τη μνήμη. <br />41 Σχόλιο. Είναι φανερό ότι τον βλέπουμε διαρκώς με τον λόγο και τα εικονίσματα. <br />42 Και στο λόγο του όμως για τους υπέρτιμους Σαράντα μάρ¬τυρες λέει τα έξης. <br />Πως θα ήταν δυνατό να επέλθει κόρος της μνήμης των μαρτύρων στον φιλομάρτυρα; Γιατί η τιμή που αποδίδουν οι ομόδουλοι προς τους αγαθούς, φανερώνει την καλή διάθεση προς τον κοινό Δεσπότη. Και πάλι. <br />Μακάρισε ειλικρινά αυτόν που μαρτύρησε, για να γίνεις και συ μάρτυρας ως προς την προαίρεση και να βρεθείς χωρίς διωγμό, χωρίς φωτιά, χωρίς μαστίγια αξιωμένος με τους ίδιους με εκείνους επαίνους. <br />43 Σχόλιο. Πως λοιπόν με εμποδίζεις από την τιμή των αγίων και με φθονείς για τη σωτηρία; Το ότι πάλι αναγνωρίζει ότι εί¬ναι συνυφασμένη η χρωματική μορφή με το λόγο, άκου τον ίδιο που λίγο πιο κάτω λέει. <br />44 Βασιλείου. <br />Εμπρός λοιπόν, αφού τους φέρουμε ανάμεσα μας, ας κά¬νουμε με την υπόμνηση μας κοινή στους παρόντες την ωφέλεια από αυτούς, δείχνοντας σε όλους σαν σε ζωγραφιά τα κατορθώ¬ματα των αγίων. <br />45 Σχόλιο. Βλέπεις πως το έργο της εικόνας και του λόγου εί¬ναι ένα; Σαν σε ζωγραφιά, είπε, να τα παρουσιάσουμε με το λόγο. <br />46 Και πάλι στη συνέχεια του λόγου. <br />Επειδή πολλές φορές και οι λογογράφοι και οι ζωγράφοι εκφράζουν τα κατορθώματα των πολέμων, οι πρώτοι κοσμώ¬ντας τα με το λόγο, και οι δεύτεροι σχεδιάζοντας τα σε εικόνες, παρακίνησαν πολλούς στην ανδρεία και οι δυο. Γιατί, όσα πα¬ριστάνει ο λόγος της εξιστόρησης με την ακρόαση, τα ίδια δεί¬χνει και η ζωγραφική σιωπηρά με τη μίμηση28. <br />47 Σχόλιο. Τι από αυτά είναι πιο φεγγοβόλο για να αποδείξει ότι οι εικόνες είναι βιβλία για τους αγράμματους και κήρυκες ακατάπαυστοι της τιμής των αγίων, που με την άηχη φωνή τους διδάσκουν εκείνους που τις βλέπουν και αγιάζουν την δράση τους; Δεν έχω βιβλία, δεν έχω καιρό να διαβάσω, μπαίνω στο κοινό ιατρείο των ψυχών, στην εκκλησία, ενώ με πνίγουν οι λογισμοί σαν αγκάθια˙ με τραβάει η ομορφιά της ζωγραφικής να δώ και σαν λειμώνας ευχαριστεί την δράση μου και ασυναί¬σθητα βάζει μέσα στην ψυχή μου τη δόξα του Θεού. Βλέπω την καρτερικότητα του μάρτυρα, την ανταπόδοση των στεφανιών και σαν φωτιά ανάβει ο ζήλος και η προθυμία μου και πέφτο¬ντας προσκυνώ το Θεό μέσω του μάρτυρος και κερδίζω τη σωτηρία. <br />Δεν έχεις ακούσει τον ίδιο θεοφόρο πατέρα που λέει στο λόγο του στην αρχή των ψαλμών, ότι επειδή το άγιο Πνεύμα γνωρίζει ότι το ανθρώπινο γένος οδηγείται δύσκολα προς την αρετή και είναι ράθυμο, ανέμιξε το μέλος με τις ψαλμωδίες; Τι λες; Δεν θα παραστήσω και με το λόγο και με τα χρώματα το μαρτύριο των μαρτύρων και δε θα το αγκαλιάσω και με τα μά¬τια και με τα χείλια αυτό το θαυμαστό και στους αγγέλους και σ όλη την κτίση, αλλά οδυνηρό στο Διάβολο, και φοβερό στους δαίμονες, όπως είπε ο ίδιος ο φωστήρας της Εκκλη¬σίας; Και τι λέει προς το τέλος του λόγου, εγκωμιάζοντας τους Σαράντα μάρτυρες; <br /> Ω χορός άγιος, ω σύστημα ιερό, ω συνασπισμός ακατάλυ¬τος, ω κοινοί φύλακες του ανθρωπίνου γένους, αγαθοί κοινωνοί φροντίδων, βοηθοί στις δεήσεις, ισχυρότατοι πρεσβευτές29, αστέρια της οικουμένης, άνθη των εκκλησιών (εγώ μάλιστα λέω νοητά και αισθητά). Εσάς δε σας έκρυψε η γη, αλλά σάς υποδέχτηκε ο ουρανός. Ανοίχτηκαν για σάς οι πύλες του Πα¬ραδείσου30, θέαμα άξιο για τη στρατιά των αγγέλων, άξιο για τους πατριάρχες, τους προφήτες, τους δικαίους. <br />48 Σχόλιο. Πως να μη ποθήσω να δω, αυτό που ποθούν να δουν οι άγγελοι; Σύμφωνα λοιπόν με αυτούς και ο αδελφός του και ομόγνωμος Γρηγόριος, ο επίσκοπος Νύσης, λέει. <br /> <br /> <br />49 Του αγίου Γρηγορίου, επισκόπου Νύσσης, από το συμπλη¬ρωματικό έργο, δηλαδή από την πραγματεία του Περί κατα¬σκευής άνθρωπου, κεφάλαιο τέταρτο. <br />Όπως, κατά τη συνήθεια των ανθρώπων, εκείνοι που κα¬τασκευάζουν τις εικόνες των αρχόντων αποτυπώνουν το χαρα¬κτήρα της μορφής και με τη στολή της πορφύρας ζωγραφίζουν ταυτόχρονα και τη βασιλική αξία, και, όπως συνηθίζεται, λέγε¬ται και εικόνα και βασιλιάς, έτσι και η ανθρώπινη φύση, επειδή δημιουργήθηκε για να εξουσιάζει τα αλλά κτίσματα, έγινε σαν μια έμψυχη εικόνα που έρχεται σε κοινωνία με το αρχέτυπο και με την αξία και με το όνομα του. <br />50 Του ιδίου, από το πέμπτο κεφάλαιο της ίδιας πραγματείας. Η λαμπρότητα του θείου κάλλους δεν παριστάνεται με κά¬ποιο σχήμα και συμμετρική μορφή μέσω κάποιου καλού χρώματος, αλλά θεωρείται με την εμπειρία μιας απερίγραπτης μακαριότητας που παρέχει η αρετή. Όπως λοιπόν οι ζωγράφοι μεταφέρουν στις εικόνες με τα χρώματα τις ανθρώπινες μορ¬φές, στρώνοντας τις ταιριαστές και κατάλληλες βαφές σ' αυτό που μιμούνται, για να μεταφερθεί όσο γίνεται ακριβέστερα η ομορφιά του αρχετύπου στο ομοίωμα ... <br />51 Σχόλιο. Πρόσεχε, ότι το θεϊκό κάλλος δε λαμπρύνεται με κάποιο σχήμα και με κάποιο ωραίο χρώμα και γι αυτό δεν ει¬κονίζεται, ενώ η ανθρώπινη μορφή με τα χρώματα μεταφέρεται στις εικόνες. Εφ' όσον λοιπόν ο Υιός του Θεού παρουσιάστηκε με ανθρώπινη μορφή, παίρνοντας μορφή δούλου, και έγινε όμοιος με τους ανθρώπους και βρέθηκε κατά το σχήμα ως άν¬θρωπος31, πως δε θα εικονισθεί; Και εφ' όσον κατά τη συνήθεια η εικόνα του βασιλιά λέγεται βασιλιάς και η τιμή της εικόνα μεταβαίνει στο πρωτότυπο, όπως λέει ο θειος Βασίλειος, πως η εικόνα δε θα τιμηθεί και δε θα προσκυνηθεί, όχι ως Θεός, αλλά ως εικόνα του σαρκωμένου Θεού; <br />52 Του αγίου Γρηγορίου του Νύσσης από λόγο που εκφωνή¬θηκε στην Κωνσταντινούπολη για τη θεότητα του Υιού και του Πνεύματος και Εις τον Αβραάμ, από το λόγο 44, του οποίου η αρχή είναι• κάτι τέτοιο παθαίνουν στους ωραίους λειμώνες όσοι αρέσκονται στο να βλέπουν τα άνθη, και ύστερα από μερικά....Από εδώ παίρνει προηγουμένως ο πατέρας το παιδί του δε¬μένο. Είδα πολλές φορές σε τοιχογραφία τη σκηνή του πάθους και δεν προσπέρασα τη θέα χωρίς να δακρύσω, γιατί η τέχνη μου έδειχνε με ζωντάνια την υπόθεση. Παρίσταται ο Ισαάκ δί¬πλα στο θυσιαστήριο γονατισμένος και έχοντας δεμένα τα χέ¬ρια πίσω, ενώ ο πατέρας πατάει πίσω τα λυγισμένα πόδια και τραβώντας με το αριστερό χέρι τα μαλλιά του παιδιού προς το μέρος του, σκύβει στο πρόσωπο του, που τον ατενίζει με οδύνη, και κρατώντας στο δεξί το μαχαίρι το κατεβάζει για τη σφαγή. Και η κόψη του μαχαιριού αγγίζει κιόλας το σώμα, και τότε του έρχεται φωνή από το Θεό που εμποδίζει την πράξη. <br />53 Του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου από την ερμηνεία της προς Εβραίους επιστολής. <br />Κατά κάποιο τρόπο το πρώτο είναι εικόνα του δευτέρου, ο Μελχισεδέκ του Χριστού, όπως θα μπορούσε κανείς να ονομά¬σει το αρχικό σκιαγράφημα του ζωγράφου σκιά της ζωγραφι¬κής με χρώματα˙ γι αυτό και ο νόμος ονομάζεται σκιά, ενώ η χάρη αλήθεια και πράγματα τα μέλλοντα. Ώστε ο νόμος και ο Μελχισεδέκ είναι το προσχέδιο της ζωγραφικής με χρώματα, η χάρη και η αλήθεια είναι η ζωγραφική με χρώματα, ενώ τα πράγματα είναι η μελλοντική αιωνιότητα, όπως η Παλαιά Δια¬θήκη είναι τύπος τύπου και η Νέα είναι τύπος των πραγμάτων. <br />54 Λεοντίου Νεαπόλεως της Κύπρου από το λόγο Κατά Ιουδαίων, για την προσκύνηση του σταυρού του Χριστού και των εικόνων των αγίων και των ιδίων των αγίων μεταξύ τους και για τα λείψανα των αγίων. <br />Εάν λοιπόν με κατηγορείς πάλι, Ιουδαίε, λέγοντας ότι προσκυνώ το ξύλο του σταυρού ως Θεό, γιατί δεν κατηγορείς τον Ιακώβ που προσκύνησε την άκρη του μπαστουνιού32; Άλλ' είναι ολοφάνερο ότι προσκύνησε το ξύλο χωρίς να το τιμά, αλλά μέσω του ξύλου προσκύνησε τον Ιωσήφ, όπως ακριβώς και εμείς μέσω του σταυρού δοξάζουμε το Χριστό και όχι το ξύλο.55 Σχόλιο. Εφόσον λοιπόν προσκυνούμε τον τύπο του σταυ¬ρού, κατασκευάζοντας εικόνα του σταυρού από οποιαδήποτε ύλη, πως δε θα προσκυνήσουμε την εικόνα αυτού που σταυρώ¬θηκε; <br />56 Και πάλι του ιδίου Λεοντίου. <br />Όταν και ο Αβραάμ προσκύνησε εκείνους που του πούλη¬σαν τον τάφο, ανθρώπους ασεβείς33, και γονάτισε στη γη, δεν τους προσκύνησε ως θεούς• και ο Ιακώβ επίσης ευλόγησε τον Φαραώ, που ήταν ασεβής και ειδωλολάτρης, αλλά δεν τον ευ¬λόγησε ως Θεό34, και τον Ησαύ επίσης έπεσε και τον προσκύ-νησε, αλλά δεν τον προσκύνησε ως Θεό35. <br />Και πάλι. <br />Πως παραγγέλλει σε σάς ο Θεός να προσκυνείτε και τη γη και τα όρη; Γιατί λέει˙ δοξάστε τον Κύριο και Θεό μας και προσκυνάτε αυτόν στο άγιο όρος του. Και προσκυνάτε το στήριγμα των ποδιών του, επειδή είναι άγιος36, δηλαδή τη γη. Γιατί ο ουρανός είναι θρόνος μου, λέει, ενώ η γη στήριγμα των ποδιών μου37, όπως βεβαιώνει ο Κύριος. Και πως ο Μωϋσής προσκύνησε τον Ιοθόρ38, που ήταν ειδωλολάτρης, και ο Δανιήλ τον Ναβουχοδονόσορα39; Πως με κατηγορείς επειδή τιμώ και προσκυνώ εκείνους που τίμησαν και προσκύνησαν το Θεό; Πες μου, δεν συμφέρει να προσκυνούμε τους αγίους και να μη τους λιθοβολούμε, όπως εσύ; Δεν συμφέρει να προσκυ¬νούμε τους ευεργέτες και να μη τους πριονίζουμε ούτε να τους ρίχνουμε σε λάκκο με λάσπη40; Αν αγαπούσες το Θεό, θα τι¬μούσες οπωσδήποτε και τους δούλους του. Και εάν τα οστά των δικαίων είναι ακάθαρτα, πως μετακομίσθηκαν τα οστά του Ιακώβ και του Ιωσήφ με κάθε τιμή από την Αίγυπτο41; Πως νε¬κρός άνθρωπος που άγγιξε τα οστά του Ελισαίου αμέσως ανα¬στήθηκε42; <br />Αν λοιπόν ο Θεός θαυματουργεί μέσω των οστών, είναι ολοφάνερο ότι μπορεί να θαυματουργεί και μέσω εικόνων και λίθων και άλλων πολλών, όπως έγινε και με τον Ελισαίο, ο οποίος έδωσε τη ράβδο του στο δούλο του και του είπε να πάει και να αναστήσει με αυτήν το γιο της Σωμανίτιδας43. Και ο Μωυσής με τη ράβδο τιμώρησε τον Φαραώ και έσκισε τη θάλασσα και γλύκανε το νερό και άνοιξε το βράχο και έβγαλε νερό44. Και ο Σολομών λέει• ευλογήθηκε το ξύλο, μέσω του οποίου γίνεται η σωτηρία45. Και ο Ελισαίος έρριξε ένα ξύλο στον Ιορδάνη και έφερε προς τα επάνω σίδερο46. Και το δένδρο της ζωής47 και το φυτό Σαβέκ48, δηλαδή της συγχωρή¬σεως. Και ο Μωυσής ύψωσε το φίδι στο ξύλο και ζωοποίησε το λαό49• με ξύλο επίσης που βλάστησε στη σκηνή ανέδειξε την ιερατική φυλή του Ισραήλ50. <br />Άλλ' ίσως μου πεις, συ ο Ιουδαίος, ότι όλα της σκηνής του μαρτυρίου τα διέταξε ο Θεός στο Μωϋσή να γίνουν και εγώ σου λέω ότι ο Σολομών έκανε στο ναό πολλά και διάφορα πράγματα, γλυπτά και χωνευτά, τα οποία ούτε ο Θεός τον πρό¬σταξε να τα κάνει, ούτε η σκηνή του μαρτυρίου τα είχε, ούτε ο ναός που ο Θεός υπέδειξε στον Ιεζεκιήλ, και δεν καταδικάστη¬κε γι αυτό ο Σολομών γιατί αυτές τις μορφές τις έκανε για τη δόξα του Θεού, όπως τώρα και εμείς. Είχες και συ πολλές και διάφορες για την ανάμνηση του Θεού εικόνες και σήμαντρα πριν τα στερηθείς εξαιτίας της αγνωμοσύνης σου, δηλαδή τη μωσαϊκή ράβδο, τις θεοχάρακτες πλάκες, την πυρένδροση βάτο, την ξηρένυδρη πέτρα, την μανναφόρο κιβωτό, το πυρένθεο θυσιαστήριο, το θεώνυμο πέταλο51, το θεοφαντορικό Έφούδ52, τη θεοίσκιωτη σκηνή. Εφόσον λοιπόν και συ καταγι¬νόσουν μ όλα αυτά νύχτα και μέρα λέγοντας, δόξα σε σένα, μόνε παντοκράτορα Θεέ52α, ο οποίος με όλα αυτά έκανες στον Ισραήλ θαυμαστά έργα, και εφόσον με όλα αυτά τα του νόμου, που είχες κάποτε, πέφτοντας προσκυνούσες το Θεό, βλέπεις ότι μέσω των εικόνων προσφέρεται στο Θεό η προσκύνηση. Και ύστερα από μερικά. <br />Εκείνος που αγαπά ειλικρινά ένα φίλο η βασιλιά και μάλι¬στα τον ευεργέτη του, έστω κι αν δει το γιό του, το ραβδί του, το θρόνο του, το στεφάνι του, το σπίτι, του, τον δούλο του, τα πιάνει και τα ασπάζεται και μέσω αυτών τιμά τον ευεργέτη του, τον βασιλιά και προπαντός το Θεό. Μακάρι, σου το επαναλαμ¬βάνω, να κατασκεύαζες και συ εικόνες μωσαϊκές και προφητι¬κές και κάθε μέρα να προσκυνούσες σ' αυτές το δεσπότη τους Θεό. Όταν λοιπόν δεις παιδιά των Χριστιανών να προσκυνούν το σταυρό, μάθε ότι προσφέρουν την προσκύνηση στο Χριστό που σταυρώθηκε και όχι στο ξύλο. Γιατί, αν σέβονταν τη φύση του ξύλου, τότε θα προσκυνούσαν και τα δένδρα και τα άλση, όπως τα προσκύνησες συ ο Ισραήλ κάποτε, λέγοντας στο δένδρο και στο λίθο, ότι συ είσαι ο Θεός μου, συ με γέννησες. <br />Εμείς όμως δε λέμε αυτά στο σταυρό, ούτε στις μορφές των αγίων γιατί δεν είναι θεοί μας, αλλά βιβλία ανοιγμένα για την ανάμνηση του Θεού και απόδοση τιμής σ' αυτόν, που τοπο¬θετούνται φανερά στις εκκλησίες και προσκυνούνται. Γιατί εκείνος που τιμά τον μάρτυρα, τιμά το Θεό, για τον οποίο ο μάρτυρας μαρτύρησε˙ εκείνος που προσκυνά τον απόστολο του Χριστού, προσκυνά αυτόν που τον απέστειλε˙ και εκείνος που γονατίζει στη μητέρα του Χριστού, είναι φανερό ότι στον Υιό της προσφέρει την τιμή. Γιατί κανένας δεν είναι Θεός, παρά μόνο ένας, ο οποίος γνωρίζεται και λατρεύεται ως Τριάδα και Μονάδα. <br />57 Σχόλιο. Αυτός που με τους λόγους του στόλισε το νησί των Κυπρίων είναι ο σωστός ερμηνευτής των λόγων του μακα¬ρίου Επιφανίου, η εκείνοι που μιλούν με την καρδιά τους. Άκουσε όμως τι λέει και ο επίσκοπος Γαβάλων Σευηριανός. <br />58 Σευηριανού, επισκόπου Γαβάλων, από το λόγο στα εγκαίνια του σταυρού. <br />Πως η εικόνα του επικαταράτου έφερε ζωή στους προγό¬νους μας; Και ύστερα από μερικά. <br />Πως λοιπόν η εικόνα του επικατάρατου έφερε τη σωτηρία στο δοκιμαζόμενο από συμφορά λαό; Επομένως δεν θα ήταν περισσότερο σωστό να πει, αν κάποιος από σάς δαγκωθεί από φίδι, να κοιτάξει ψηλά στον ουρανό προς το Θεό, ή στη σκηνή του Θεού, και θα σωθεί; Αλλά παραβλέποντας όλα αυτά, μόνο την εικόνα του σταυρού έστησε. Γιατί όμως τα έκανε αυτά ο Μωϋσής, αυτός που είπε στο λαό, δεν θα κατασκευάσεις για τον εαυτό σου γλυπτό ούτε χωνευτό ούτε κανένα ομοίωμα, όσα βρίσκονται πάνω στον ουρανό και όσα κάτω τη γη και όσα στα νερά κάτω από τη γή53; Αλλά γιατί τα λέω αυτά προς τον αγνώμονα; Πες μου, εσύ πιστότατε υπηρέτη του Θεού˙ αυτό που απαγορεύεις, αυτό κάνεις; Αυτό που γκρεμίζεις, το κατα¬σκευάζεις; Συ που λες, δε θα κάνεις γλυπτό54 και συντρίβεις το χωνευτό μοσχάρι, έσύ κατασκευάζεις χάλκινο φίδι; Και αυτό όχι κρυφά, αλλά ολοφάνερα και σ' όλους γνωστό55. <br />Αλλά εκείνα τα νομοθέτησα, λέει, για να κόψω τα υλικά της ασέβειας και να αποσπάσω το λαό από κάθε αποστασία και ειδωλολατρία τώρα όμως κατασκευάζω το χωνευτό φίδι για να χρησιμεύσει ως προτύπωση της αλήθειας. Και όπως έστησα τη σκηνή και όλα όσα υπάρχουν σ' αυτήν και κατασκεύασα ομοίω¬μα των αοράτων χερουβίμ με ανοιχτά τα φτερά τους στα άγια για να είναι τύπος και σκιά των μελλόντων56, έτσι ύψωσα και το φίδι σε στήλη για τη σωτηρία του λαού, ώστε με τη γνώση αυ¬τών να προετοιμασθούν για να δεχθούν την εικόνα του σημείου του σταυρού και μέσω αυτού τον Σωτήρα και λυτρωτή. Και ότι ο λόγος αυτός είναι πέρα για πέρα αληθινός, αγαπητέ, άκουσε τον Κύριο που το βεβαιώνει λέγοντας• και όπως ο Μωϋσής ύψωσε το φίδι στην έρημο, έτσι πρέπει να υψωθεί και ο Υιός του άνθρωπου, ώστε ο καθένας που πιστεύει σ αυτόν να μη χά¬νεται, αλλά να έχει ζωή αιώνια57. <br />59 Σχόλιο. Κατάλαβε, ότι για να απομακρύνει το λαό από την ειδωλολατρία, επειδή ηταν ευόλισθος και έτοιμος γι αυτό, νο¬μοθέτησε να μη κάνουν κανένα ομοίωμα, και ότι το φίδι που υψώθηκε ήταν εικόνα του πάθους του Κυρίου. <br />60 Ότι δεν είναι καινούργια εφεύρεση οι εικόνες, αλλά αρ¬χαίο και γνωστό και συνηθισμένο στους αγίους και διακεκριμέ¬νους πατέρες, άκουσε˙ γράφεται στο βίο του μακαριστού Βασι¬λείου από τον Ελλάδιο, μαθητή του και διάδοχο της ιεραρχίας του, ότι ο όσιος παρουσιάστηκε κάποτε με την εικόνα της Θεοτόκου, στην οποία ήταν ζωγραφισμένη και η μορφή του αεί¬μνηστου μάρτυρα Μερκουρίου• παρουσιάστηκε ζητώντας το θάνατο του άθεου και αποστάτη τυράννου Ιουλιανού. Την αποκά¬λυψη γι' αυτό το αίτημα τη δέχτηκε από την εικόνα αυτή• γιατί έβλεπε για λίγο τον μάρτυρα να χάνεται από την εικόνα και ύστερα από λίγο να κρατάει το δόρυ ματωμένο. <br />61 Στο βίο του Ιωάννη του Χρυσοστόμου γράφονται αυτολεξεί τα εξής. <br />Ο μακάριος Ιωάννης αγαπούσε υπερβολικά τις επιστολές του σοφότατου Παύλου. <br />Και ύστερα από μερικά άλλα. <br />Είχε μάλιστα σε εικόνα και τη μορφή του ιδίου του απο¬στόλου Παύλου, εκεί όπου αναπαυόταν για λίγο εξαιτίας της αδυναμίας του σώματός του˙ γιατί ξαγρυπνούσε περισσότερο από ο,τι επέτρεπαν οι φυσικές του δυνάμεις. Και όταν διάβαζε τις επιστολές του, ενατένιζε την εικόνα και τον πρόσεχε σαν να ήταν ζωντανός μακαρίζοντας τον, και είχε με τη φαντασία του όλη τη σκέψη του σ αυτόν και επικοινωνούσε μαζί του μέσω της θεωρίας. <br />Και ύστερα από άλλα... <br />Όταν έπαυσε ο Πρόκλος να μιλάει ατενίζοντας την εικόνα του αποστόλου και βλέποντας τη μορφή του να είναι όμοια με εκείνην που του φανερώθηκε, κάνοντας μετάνοια στον Ιωάννη, είπε δείχνοντας με το δάκτυλο την εικόνα• Συγχώρησε με, πά¬τερ. Εκείνον που είδα να μιλάει μαζί σου, είναι όμοιος με αυ¬τόν και όπως καταλαβαίνω είναι πράγματι ο ίδιος. <br />62 Στο βίο της οσίας Ευπραξίας αναγράφεται από την προϊσταμένη του μοναστηριού, ότι της φανερώθηκε η δεσποτική μορφή του Κυρίου. <br />63 Στο βίο της οσίας Μαρίας της Αιγύπτιας γράφεται ότι προ¬σευχήθηκε στην εικόνα της Θεοτόκου και ζήτησε αυτήν ως εγ¬γυήτρια και έτσι μπόρεσε να μπει μέσα στο ναό. <br />Από το Λειμωνάριο του άγιου πατέρα μας Σωφρονίου, αρ¬χιεπισκόπου Ιεροσολύμων. <br />Διηγόταν ο αββάς Θεόδωρος ο Αϊλιώτης58, ότι κάποιος μο¬ναχός, που ήταν έγκλειστος σε μοναστήρι του όρους των Ελαιών, ήταν πολύ μεγάλος ασκητής• τον πολεμούσε όμως ο δαίμονας της πορνείας. Σε μια περίπτωση, καθώς του επιτέθηκε με σφοδρότητα ο δαίμονας, άρχισε ο γέροντας να οδύρεται και να λέει στο δαίμονα˙ <br />Ως πότε θα μένεις ανυποχώρητος; Φύγε λοιπόν από κοντά μου• γέρασες μαζί μου. Τότε εμφανίζεται φανερά μπροστά του και του λέει• Ορκίσου μου πως δεν θα πεις σε κανέναν αυτό που πρόκειται να σου πω και δεν θα σε ξαναπολεμήσω. Και του ορκίστηκε ο γέροντας˙ <br />Μά τον Ύψιστο, που κατοικεί στα ουράνια˙ δε θα πω σε κανένα ο,τι μου πεις. Τότε του λέει ο δαίμονας˙ <br />Μη προσκυνήσεις αυτή την εικόνα και δε θα σε πολε¬μώ πια. <br />Η εικόνα είχε τη μορφή της Δέσποινας μας, της αγίας Μαρίας της Θεοτόκου, που κρατούσε στην αγκαλιά της τον Κύριο μας Ιησού Χριστό. Λέει ο έγκλειστος γέροντας στο δαίμονα˙ Άφησε με να το σκεφθώ. Την άλλη μέρα πηγαίνει στον αββά Θεόδωρο τον Αϊλιώτη, που κατοικούσε τότε στη λαύρα Φαραώ και τα διηγείται όλα. Ο γέροντας τότε λέγει στον έγκλειστο˙ <br />Πραγματικά, αββά μου, παγιδεύθηκες που ορκίστηκες στο δαίμονα, ωστόσο έκανες καλά που τα εξομολογή¬θηκες. Είναι προτιμότερο σε σένα να μη αφήσεις στην πόλη αυτή πορνείο στο οποίο να μη μπεις, παρά να αρ¬νηθείς να προσκυνάς τον Κύριο και Θεό μας Ιησού Χριστό μαζί με τη μητέρα του. <br />Αφού λοιπόν τον στήριξε και τον ενδυνάμωσε με περισσότερα, γύρισε στον τόπο του. Εμφανίζεται λοιπόν πάλι ο δαίμονας στον έγκλειστο και του λέει˙ Τι συμβαίνει, κακόγερε; Δεν μου ορκίσθηκες ότι δε θα τα έλεγες σε κανένα; Και γιατί τα εξομολογήθηκες όλα σ' αυτόν που ήρθε σε σένα; Σου το λέω, παλιόγερε, ότι την ημέρα της κρίσεως θα δώσεις λόγο ως επίορκος. <br />Και ο έγκλειστος του αποκρίθηκε λέγοντας• <br />Αυτό που ορκίσθηκα, το ορκίσθηκα και σε ο,τι επιόρκησα, το γνωρίζω. Πλην όμως επιόρκησα στο Δεσπότη και δημιουργό μου, αλλά εσένα δεν σε ακούω. <br />65 Σχόλιο. Βλέπεις ότι την προσκύνηση της εικόνας την είπε ως προσκύνηση του εικονιζόμενου, και πόσο κακό είναι το να μη την προσκυνούμε, και πως ο δαίμονας προτίμησε να τον παρασύρει σ' αυτό παρά στην πορνεία; <br />66 Ενώ λοιπόν πολλοί ανέκαθεν μεταξύ των Χριστιανών ιε¬ρείς και βασιλείς δέχτηκαν από το Θεό τη σοφία και θεοσέβεια και διέπρεψαν στο λόγο και στο βίο, και πολλές σύνοδοι αγίων και θεοπνεύστων πατέρων συγκροτήθηκαν, γιατί κανείς δεν επιχείρησε να τα κάνει αυτά; Δεν θα ανεχθούμε να διδάσκεται νέα πίστη. Γιατί από την Σιών θα προέλθει νόμος, είπε προ¬φητικά το άγιο Πνεύμα, και λόγος Κυρίου από την Ιερουσα¬λήμ59. Δε θα ανεχθούμε να φρονούν άλλοτε άλλα και να αλλά¬ζουν με τον καιρό και η πίστη να γίνεται περίγελως και τέρψη των μη Χριστιανών. Δε θα ανεχθούμε την υποταγή σε βασιλικό διάταγμα, που επιχειρεί ν' ανατρέψει την παράδοση των πατέ¬ρων γιατί δεν είναι γνώρισμα των ευσεβών βασιλέων να ανα¬τρέπουν τους εκκλησιαστικούς θεσμούς. <br />Δεν είναι πατρικά αυτά˙ γιατί είναι ληστρικά όσα γίνονται με τη βία και όχι με την πειθώ. Και μάρτυρας όλων αυτών είναι η δεύτερη σύνοδος της Εφέσου, που ως τώρα χαρακτηρίζεται με την επωνυμία ληστρική, επειδή εκβιάσθηκε από βασιλικό χέρι, όταν φονεύθηκε εκεί ο μακάριος Φλαβιανός60. Αυτά είναι έργο των συνόδων και όχι των βασιλέων, όπως είπε ο Κύριος• όπου συναχθούν δύο ή τρεις στο όνομα μου, βρίσκομαι εκεί ανάμεσα τους61• Ο Χριστός δεν έδωσε την εξουσία να δένουν και να λύνουν τις αμαρτίες στους βασιλείς, αλλά στους αποστό¬λους και στους διαδόχους τους και στους ποιμένες και διδα-σκάλους. Ακόμα και αν άγγελος, λέγει ο απόστολος Παύλος, σάς κηρύξει άλλο Ευαγγέλιο από εκείνο που παραλάβατε62. Τα παρακάτω ας τα αποσιωπήσουμε από επιείκεια, περιμένο¬ντας την επιστροφή τους. Αν όμως δούμε ότι η διαστροφή τους είναι χωρίς επιστροφή, τότε θα προσθέσουμε και το υπό¬λοιπο• αλλά ας το απευχηθούμε κάτι τέτοιο. <br />67 Εάν κάποιος μπει σ ένα σπίτι, στο οποίο κάποιος ζωγρά¬φος ζωγράφισε στους τοίχους με χρώματα την ιστορία του Μωυσή και του Φαραώ, και έπειτα συμβεί να ρωτήσει γι' αυ¬τούς που διέσχισαν τη θάλασσα σαν να ήταν ξηρά, Ποιοί είναι αυτοί; Τι θα απαντήσεις δεχόμενος την ερώτηση; Δεν θα πεις, ο λαός του Ισραήλ; Ποιος χτυπά τη θάλασσα με το ραβδί; Δεν θα του πεις, ο Μωυσής;. Έτσι και αν κάποιος εικονίσει το Χριστό σταυρωμένο και ερωτηθεί, Ποιος είναι αυτός; θα απαντήσει, ο Χριστός ο Θεός, ο οποίος σαρκώθηκε για μας. <br />Ναι, Δέσποτα, προσκυνώ όλα τα δικά σου πράγματα, και με διακαή πόθο αγκαλιάζω τη θεότητα, τη δύναμη, την αγαθό¬τητα, την ευσπλαχνία για μένα, τη συγκατάβαση, τη σάρκωση, τη σάρκα. Και όπως φοβάμαι να αγγίξω το πυρακτωμένο σίδε¬ρο, όχι εξαιτίας της φύσεως του σίδερου, αλλά εξαιτίας της φωτιάς που είναι ενωμένη με αυτό, έτσι προσκυνώ τη σάρκα σου, όχι εξαιτίας της φύσης της σάρκας, άλλ' εξαιτίας της θεό¬τητας που είναι υποστατικά ενωμένη με αυτήν. Προσκυνούμε τα πάθη σου. Ποιος είδε να προσκυνείται ο θάνατος; Ποιος είδε πάθη σεπτά; Όμως πράγματι προσκυνούμε το σωματικό θάνατο του Θεού μου και τα σωτήρια πάθη, προσκυνούμε την εικόνα σου˙ προσκυνούμε όλα τα δικά σου πράγματα, τους υπη¬ρέτες, τους φίλους και πριν από αυτούς τη μητέρα τη Θεοτόκο. <br />Γι' αυτό ικετεύω το λαό του Θεού, το έθνος το άγιο, να κρατήσει γερά τις εκκλησιαστικές παραδόσεις• γιατί η παραμι¬κρή αφαίρεση από αυτά που μας έχουν παραδοθεί, σαν να αφαι¬ρούμε λιθάρια από οικοδομή, γρήγορα θα γκρεμίσει ολόκληρη την οικοδομή. Είθε λοιπόν να παραμένουμε σταθεροί, άκα¬μπτοι, ακλόνητοι, στηριγμένοι πάνω σε ασφαλή πέτρα, που εί¬ναι ο Χριστός, στον οποίο αρμόζει δόξα, τιμή και προσκύνηση, μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους απέραντους αιώνες. <br />Αμήν <br /> <br /> <br /> <br />1. Αββακ. 2,4. <br />2. Ιεζ. 36,68. <br />3. Ψαλμ. 118,46. <br />4. Εβρ. 13,17 <br />5. Α Κορ. 4,20. <br />6. Δευτ. 6,4. <br />7. Δευτ. 6,13. <br />8. Δευτ. 5,7. <br />9. Δευτ. 5,8. <br />10. Ψαλμ. 96,7. <br />11. Ιερ. 10,11. <br />12. Εβρ. 1,12. <br />13. Ιω. 17,3. <br />14. Πρβλ. Β Πέτρ. 1,4• ίνα δια τούτων γένησθε θείας κοινωνοί φύσεως. <br />15. Ολομέταξο πορφυρό βασιλικό ένδυμα, με το οποίο εδώ ο ι. πατήρ παρομοιάζει το ανθρώπινο πρόσλημμα του Υιού. <br />16. Δευτ. 6,13. <br />17. Δευτ. 5,8. <br />18. Β. Κορ. 3,6. <br />19. Δευτ. 4,12. <br />20. Δευτ. 4,15. <br />21. Δευτ. 4,19. <br />22. Δευτ. 5,79. <br />23. Τα άλση των αρχαίων αποτελούσαν Ιερούς χώρους γεμάτους δέντρα αφιερωμένους σε κάποια θεότητα. Οι χώροι αυτοί συνήθως ήταν περιφραγμένοι με σημεία (σύνορα) η με τείχος. Τέτοιο άλσος π. χ. πολύ γνωστό είναι η ιερά Άλτις της Ολυμπίας, μέσα στο οποίο υπήρχαν ο ναός του Ολυμπίου Δία, το Ηραίο, το Μητρώο, οι ανδριάντες των Ολυμπιονικών, το Πρυτανείο, οι θησαυροί των πόλεων κ.α. Πρβλ. Π. Παπαευαγγέλου, Παράδοση και εκσυγχρονισμός στην αρχιτεκτονική των Εκκλησιών, θεσ/νίκη 1984, σελ. 15. <br />24. Εξ. 34, 13-14. <br />25. Εξ. 34,17. <br />26. Ιω. 5,37. <br />27. Πράξ. 17,29. <br />28. Εφ. 4,13. <br />29. Γαλ. 3,25. <br />30. Ιω. 5,37. <br />31. Φιλ. 2,6. <br />32. Γεν. 23,712. Πράξ. 7,16. <br />33. Γεν. 33,3. <br />34. Γεν. 47,7. <br />35. Γεν. 47,31 και Εβρ. 7,21. <br />36. Ιησ. 5,14. <br />37. Δαν. 8,17. <br />38. Κολ. 1,15. <br />39. Ιακ. 1,17. <br />40. Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Περί θείων ονομάτων, P. G. 3,824C. <br />41. Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Περί της εκκλησιαστικής ιεραρχίας, Ρ G. 3, <br />42. Γρηγορίου θεολόγου, Λόγος 28, P. G. 36, 44Α. <br />43. Ρωμ. 1,20. <br />44. Εβρ. 10,1 και Κολ. 2,17 α έστι σκιά των μελλόντων. <br />45. Εξ. 25,9 έ. <br />46. Αριθμ. 17,2325. <br />47. Εξ. 16,33-34. <br />48. Αριθμ. 21,89 και Ίω. 3,14. <br />49. Η Ερυθρά θάλασσα κατά την έξοδο των Ισραηλιτών από την Αίγυ¬πτο. Εξ. 14,15 έ. <br />50. Εξ. 14,19. <br />51. Α. Κορ. 10,14. Στον κανόνα και τους οίκους του Ακάθιστου ύμνου έχουμε αριστοτεχνική αναφορά στα γεγονότα που αναφέρει εδώ ο Ιερός Δαμασκηνός και στη σχέση τους ως προεικονίσεων των προσώπων και γεγονότων της Καινής Διαθήκης. <br />52. Εξ. 34,28. <br />53. Ιησ. Ναυή 5,14. <br />54. Δαν. 8,17. <br />55. Ψαλμ. 131,7. <br />56. Γεν. 33,3. <br />57. Γεν. 47,7. <br />58. Γεν. 42,6. <br />59. Γεν. 23,712 και Πράξ. 7,16. <br />60. Ιλαστήριο ήταν το χρυσό κάλυμμα της Κιβωτού. Εξ. 25,16. <br />61. Εξ. 25,1719. Και ποιήσεις δύο Χερουβίμ χρυσοτορευτά και επιθήσεις αυτά εξ αμφοτέρων των κλιτών του ιλαστηρίου... έσονται οι Χερουβίμ εκτείνοντες τας πτέρυγας επάνωθεν, συσκιάζοντες εν ταις πτέρυξιν αυτών έπι του ιλαστηρίου, και τα πρόσωπα αυτών εις άλληλα. <br />62. Εβρ. 8,5. <br />63. Εβρ. 10,1. <br />64. Εκκλ. 3,1. <br />65. Εξ. 31,16. <br />66. Εξ. 35,411. <br />67. Εξ. 36,13. <br />68. Εξ. 36,21. <br />69. Πρόκειται για το παραπέτασμα που χώριζε τα άγια από τα άγια των άγιων. <br />70. Εξ. 37,3. <br />71. Εξ. 38,5. <br />72. Γαλ. 5,24. <br />73. Β Κορ. 3,18. <br />74. Ιησ. Ναυή 4,38. <br />75. Α Βασ. 2,30. <br />76. Γαλ. 4,7. <br />77. Ρωμ. 8,17. <br />78. Α Ιω. 3,2. <br />79. Ψαλμ. 81,1. <br />80. Γρηγορίου του θεολόγου, Λόγος 40, P.G. 365Β. <br />81. Όταν ο Δαβίδ ανάφερε στον προφήτη Νάθαν την πρόθεση του να κτίσει ναό για να τοποθετήσει εκεί την κιβωτό του Θεού, ο Θεός του απάντησε μέσω του προφήτη, ότι το έργο αυτό θα το πραγματοποιήσει ο γιός του, αφού πρώτα στερεωθεί η βασιλεία του. Β Βασ. 7,113. <br />82. Ο ναός θα είναι ο τόπος στον οποίο θα αναπαύεται (κατασκηνώνει, εξ ου και σκήνωμα) η δόξα του Θεού. Πρβλ. Παν. Παπαευαγγέλου, Ο Χριστιανικός ναός εξ επόψεως ορθοδόξου, Θεσσαλονίκη 1970, σελ. 7779 και σημ. 41. <br />83. Γ Βασ. 6,2829. Οι ροίσκοι ήταν μικρές κόκκινες διακοσμήσεις σε σχήμα ροδιού (ροιάς). <br />84. Εβρ. 9,1213 <br />85. Α Τιμ. 6,13. <br />86. Πορφυρένιο ένδυμα, χαρακτηριστικό των βασιλέων. <br />87. Ταινία που έδενε την κόμη των βασιλέων και συνεκδοχικά το στέμμα και η βασιλική εξουσία. <br />88. Ρωμ. 8,17. <br />89. Ιω. 15,1415. <br />90. Κολ. 1,15. <br />91. Η σωστή τοποθέτηση της έννοιας της προσκυνήσεως των άγιων εικόνων. <br />92. Μ. Βασιλείου Περί του άγιου Πνεύματος, P.G. 32,149C. <br />93. Αριθμ. 19,11. <br />94. Γεν. 50,1112. <br />95. Λουκά 4,19. <br />96. Ματθ. 12,29. <br />97. Ιω. 3,5. <br />98. Ρωμ. 8,17. <br />99. Ρωμ. 6,14. <br /> <br />1. Ρωμ. 5,1. <br />2. Α Τιμ. 1,9. <br />3. Εφ. 4,13. <br />4. Ψαλμ. 118,105. <br />5. Β Κορ. 5,17. <br />6. Γαλ. 2,14. <br />7. Γαλ. 5,3. <br />8. Γαλ. 4,89. <br />9. Γεν. 32,30. <br />10. Παροιμ. 22,28. <br />11. Μ. Βασιλείου, Περί του άγιου Πνεύματος, P. G. 32, 188Α <br />12. Τον Γολγοθά (Ματθ. 27,33). <br />13. Ματθ. 27,3360. <br />14. Β' θεσσ. 2,15. <br />15. Η έννοια της λέξεως δούλος εδώ αναφέρεται στη σχέση του ανθρώπου ως κτίσματος προς τον κτίστη Θεό και δε σημαίνει εκείνους που δουλικά δέχονται τις εντολές του Θεού. <br />16. Ιω. 15,14. <br />17. Πρόκειται για τον επίσκοπο Σαλαμίνας Κύπρου (315403), ο οποίος φέρεται ότι έγραψε μεταξύ άλλων και ένα έργο εναντίον των αγίων εικόνων, τη γνησιότητα του οποίου αμφισβητεί εδώ ο ιερός Δαμασκηνός. <br />18. Γρηγορίου θεολόγου, Λόγος 39, P. G. 36,352. <br />19. Ψαλμ. 113,2. <br />20. Ψαλμ. 98,5. Υποπόδιο είναι το στήριγμα που έβαζαν κάτω από τα πόδια τους. <br />21. Ης. 66,1. <br />22. Εβρ. 9,11. <br />23. Εβρ. 9,24. <br />24. Στο εξής ο ι. Δαμασκηνός παραθέτει και σχολιάζει μαρτυρίες παλαιοτέρων του δοκίμων πατέρων για τις εικόνες. Βλ. Migne, P. G. 94,1260Α. <br />25. Το θαλασσινό κογχύλι που αναφέρει εδώ ο ι. συγγραφέας ήταν εκείνο από το οποίο παραγόταν το βαθύ κόκκινο χρώμα με το οποίο έβαφαν τις πολυτελείς βασιλικές αλουργίδες. Επειδή όμως το κογχύλι αυτό το αλίευαν στα παράλια της Φοινίκης, το χρώμα αυτό λεγόταν και φοινίκοον. Κατά τον Πολυδεύκη εφευρέτης του χρώματος αυτού είναι ο Ηρακλής, ο οποίος το ανακάλυψε ύστερα από απαίτηση κάποιας κόρης από την Τύρο, με την οποία συνδεόταν. Βλ. Πολυδεύκους, Ονομαστικόν, Α 4547. Πρβλ. και Π. Παπαευαγγέλου, Η διαμόρφωση της εξωτερικής εμφανίσεως του ανατολικού και ιδία του ελληνικού κλήρου, θεσ/νίκη 1965, σελ. 59. <br />26. Οι εικόνες είναι φορείς της θείας χάριτος, ανάλογης προς τη χάρη του εικονιζόμενου. <br />27. Είναι ολοφάνερη η ανθρωπιστική σκοπιά από την οποία βλέπει το όλο θέμα των εικόνων ο ιερός Δαμασκηνός. <br />28. Οι εικόνες είναι βιβλία για τους αγράμματους και διαδραματίζουν ρόλο ανάλογο προς τον λόγο και την ιστορία. <br />29. Πρβλ. Ιακ. 5,16• πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργούμενη. <br />30. Οι τελευταίες αυτές φράσεις του Μ. Βασιλείου ενέπνευσαν στον υμνογράφο τα λόγια του προσομοίου πανεύφημοι μάρτυρες, υμάς ούχ η γη κατέπιεν, άλλ' ουρανός υπεδέξατο, υμίν ηνοίγησαν Παραδείσου πύλαι και εντός γενόμενοι του ξύλου της ζωής απολαύετε.... <br />31. Φιλ. 2,78. <br />32. Γεν. 47,31 και Εβρ. 11,21. <br />33. Γεν. 23,79. <br />34. Γεν. 47,710. <br />35. Γεν. 33,3. <br />36. Ψαλμ. 98,5. <br />37. Ης. 66,1. <br />38. Εξ. 18,7. <br />39. Δαν. 2,46. <br />40. Ιερ. 45,6. <br />41. Γεν. 50,1325. <br />42. Δ' Βασ. 13,21. <br />43. Δ' Βασ. 4,29. <br />44. Εξ. 14,16. 15,25. 17,6. <br />45. Σοφ. Σολ. 14,17. <br />46. Δ. Βασ. 6,6. <br />47. Γεν. 2,9. <br />48. Γεν. 22,13. Πρόκειται για το θάμνο στον οποίο είδε δεμένο ο Αβραάμ το κριάρι, που τελικά θυσίασε αντί του υιού του Ισαάκ. <br />49. Αριθμ. 21,8. <br />50. Αριθμ. 17,23. <br />51. Εξ. 28,32. Το πέταλο ήταν χρυσή στενόμακρη ημικυκλική πλάκα πάνω στην οποία ήταν γραμμένο το ανεκφώνητο όνομα του Κυρίου. Το πέταλο αυτό δενόταν στο μπροστινό κάτω μέρος του Κιδάρεως (ειδικού καλύμματος της κεφαλής του μεγάλου αρχιερέως), του οποίου αποτελούσε και το κυριότερο κόσμημα του. <br />52. Το Εφούδ ή επωμίς, ήταν είδος γιλέκου που κάλυπτε το στήθος και τη ράχη του μεγάλου αρχιερέως και στερεωνόταν στη μέση με ζώνη από το ίδιο ύφασμα. Το ύφασμα του Εφούδ ήταν πολυτελέστατο και ποικίλων χρωμάτων. Στους ώμους του Εφούδ υπήρχαν δύο πολύτιμοι λίθοι (σμαράγδου), επάνω στους οποίους ήταν χαραγμένα ανά έξι τα ονόματα των δώδεκα υιών του Ιακώβ (Εξ. 28,812). 52α. Ψαλμ. 71,18. <br />53. Εξ. 20,4. <br />54. Εξ. 32,20. <br />55. Αριθμ. 21,8. <br /> 56. Κολ2,17. <br />57. Ιω. 3,1415. <br />58. Αϊλιώτης σημαίνει ιεροσολυμίτης, διότι η Ιερουσαλήμ μετά την ανοικοδόμησή της από τον αυτοκράτορα Αδριανό (Αϊλιο) ονομάστηκε Αϊλία. <br />59. Ης. 2,3. <br />60. Η λεγομένη ληστρική σύνοδος συνεκλήθη το 449 μ. Χ. από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β στην Έφεσο εναντίον του πατριάρχη Κων/πόλεως Φλαβιανού, ο οποίος σε προηγούμενη σύνοδο (το 448) καταδίκασε τον αιρετικό Ευτυχή. Η σύνοδος αυτή της Εφέσου, στην οποία προήδρευε ο Αλεξανδρείας Διόσκουρος, καθήρεσε τον Φλαβιανό, και όταν εκείνος έκανε έκκληση η ατμόσφαιρα της συνόδου ηλεκτρίσθηκε, με αποτέλεσμα ο Φλαβιανός να καθαιρεθεί και συρόμενος έξω από την εκκλησία, όπου συνεδρίαζε η σύνοδος, να φονευθεί. <br />61. Ματθ. 18,20. <br />62. Γαλ. 1,89.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-3126091266477926910?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-40523158378950431112010-03-12T07:30:00.000-08:002010-03-12T07:32:29.453-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S5pec7VWXaI/AAAAAAAAAVo/aBiZnDhn4fk/s1600-h/Bild+027.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 221px; height: 400px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S5pec7VWXaI/AAAAAAAAAVo/aBiZnDhn4fk/s400/Bild+027.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5447770550314622370" /></a><br />ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟΝ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ<br /><br />Πιστεύω εις ένα Θεόν, Πατέρα, Παντοκράτορα,<br />ποιητήν ουρανού και γης, ορατών τε πάντων και αοράτων.<br />Και εις έναν Κύριον Ιησούν Χριστόν, <br />τον Υιόν του Θεού τον Μονογενή,<br />τον εκ του Πατρός γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων.<br />Φως εκ φωτός, Θεόν αληθινόν εκ Θεού αληθινού γεννηθέντα,<br />ου ποιηθέντα, ομοούσιον τω Πατρί, δι' ου τα πάντα εγένετο.<br />Τον δι' ημάς τους ανθρώπους και διά την ημετέραν σωτηρίαν<br />κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου<br />και Μαρίας της Παρθένου και ενανθρωπήσαντα.<br />Σταυρωθέντα τε υπέρ ημών επί Ποντίου Πιλάτου<br />και παθόντα και ταφέντα.<br />Και αναστάντα τη τρίτη ημέρα κατά τας Γραφάς.<br />Και ανελθόντα εις τους Ουρανούς και καθεζόμενον εκ δεξιών του Πατρός.<br />Και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς,<br />Ου της βασιλείας ουκ έσται τέλος.<br />Και εις το Πνεύμα το Άγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν, <br />το εκ του Πατρός εκπορευόμενον,<br />το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον,<br />το λαλήσαν διά των Προφητών.<br />Εις Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν.<br />Ομολογώ εν Βάπτισμα εις άφεσιν αμαρτιών.<br />Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών,<br />Και ζωήν του μέλλοντος αιώνος. Αμήν.<br /><br />Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ<br /><br />Πάτερ ημών ο εν τοίς ουρανοίς, <br />αγιασθήτω τό όνομά σου,<br />ελθέτω η βασιλεία σου, <br />γενηθήτω τό θέλημά σου,<br />ώς εν ουρανώ, καί επί τής γής.<br />Τόν άρτον ημών τόν επιούσιον δός ημίν σήμερον,<br />καί άφες ημίν τά οφειλήματα ημών,<br />ώς καί ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέταις ημών,<br />καί μή εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν,<br />αλλά ρύσαι ημάς από τού πονηρού.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-4052315837895043111?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-50427115732061675272010-03-12T07:23:00.000-08:002010-03-12T07:25:30.837-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S5pcvlo9zDI/AAAAAAAAAVg/2FtOn6FC89k/s1600-h/normal_i_am_with_you_big.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 294px; height: 400px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S5pcvlo9zDI/AAAAAAAAAVg/2FtOn6FC89k/s400/normal_i_am_with_you_big.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5447768671885577266" /></a><br />ΜΙΚΡΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΚΑΝΩΝ ΧΩΡΙΣ ΙΕΡΕΑ<br /><br />Εις τώ όνομα τού Πατρός, τού Υιού καί τού αγίου Πνεύματος. Αμήν.<br /><br />Ψαλμός 142<br />• Κύριε εισάκουσον τής προσευχής μου ενώτισαι τήν δέησίν μου εν τή αληθεία σου επάκουσόν μου εν τή δικαιοσύνη σου <br />• καί μή εισέλθης εις κρίσιν μετά τού δούλου σου ότι ου δικαιωθήσεται ενώπιόν σου πάς ζών <br />• ότι κατεδίωξεν ο εχθρός τήν ψυχήν μου εταπείνωσεν εις γήν τήν ζωήν μου εκάθισέν με εν σκοτεινοίς ως νεκρούς αιώνος <br />• καί ηκηδίασεν επ' εμέ τό πνεύμά μου εν εμοί εταράχθη η καρδία μου <br />• εμνήσθην ημερών αρχαίων καί εμελέτησα εν πάσι τοίς έργοις σου εν ποιήμασιν τών χειρών σου εμελέτων <br />• διεπέτασα τάς χείράς μου πρός σέ η ψυχή μου ως γή άνυδρός σοι διάψαλμα <br />• ταχύ εισάκουσόν μου κύριε εξέλιπεν τό πνεύμά μου μή αποστρέψης τό πρόσωπόν σου απ' εμού καί ομοιωθήσομαι τοίς καταβαίνουσιν εις λάκκον <br />• ακουστόν ποίησόν μοι τό πρωί τό έλεός σου ότι επί σοί ήλπισα γνώρισόν μοι κύριε οδόν εν η πορεύσομαι ότι πρός σέ ήρα τήν ψυχήν μου <br />• εξελού με εκ τών εχθρών μου κύριε ότι πρός σέ κατέφυγον <br />• δίδαξόν με τού ποιείν τό θέλημά σου ότι σύ εί ο Θεός μου τό πνεύμά σου τό αγαθόν οδηγήσει με εν γή ευθεία<br />• ένεκα τού ονόματός σου κύριε ζήσεις με εν τή δικαιοσύνη σου εξάξεις εκ θλίψεως τήν ψυχήν μου <br />• καί εν τώ ελέει σου εξολεθρεύσεις τούς εχθρούς μου καί απολείς πάντας τούς θλίβοντας τήν ψυχήν μου ότι δούλός σού ειμι εγώ<br /><br />Θεός Κύριος, καί επέφανεν ημίν, <br />ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου.<br /><br />Στίχ, α'. Εξομολογείσθε τώ Κυρίω, <br />καί επικαλείσθε τό όνομα τό άγιον αυτού.<br /><br />Θεός Κύριος, καί επέφανεν ημίν,<br />ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου.<br /><br />Στίχ, β'. Πάντα τά έθνη εκύκλωσάν με, <br />καί τώ ονόματι Κυρίου ήμυνάμην αυτούς,<br /><br />Θεός Κύριος, καί επέφανεν ημίν,<br />ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου.<br /><br />Στίχ, γ'. Παρά Κυρίου εγένετο αύτη, <br />καί εστι θαυμαστή εν οφθαλμοίς ημών.<br /><br />Θεός Κύριος, καί επέφανεν ημίν,<br />ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου.<br /><br />Ήχος δ'. Ο υψωθείς εν τώ Σταυρώ.<br />Τη Θεοτόκω εκτενώς νύν προσδράμωμεν, αμαρτωλοί καί ταπεινοί, καί προσπέσωμεν εν μετανοία, κράζοντες εκ βάθους ψυχής, Δέσποινα, βοήθησον εφ' ημίν σπλαγχνισθείσα, σπεύσον, πολλύμεθα υπό πλήθους πταισμάτων, μή αποστρέψης σούς δούλους κενούς, σέ γάρ καί μόνην ελπίδα κεκτήμεθα. <br />Δόξα... Καί νύν...<br />Ου σιωπήσωμέν ποτε, Θεοτόκε, τάς δυναστείας σου λαλείν οι ανάξιοι ειμή γάρ σύ προϊστασο πρεσβεύουσα, τίς ημάς ερρύσατο εκ τοσούτων κινδύνων; Τίς δέ διεφύλαξεν έως νύν ελευθέρους; Ουκ αποστώμεν, Δέσποινα, εκ σού, σούς γάρ δούλους σώζεις αεί, εκ παντοίων δεινών. <br /><br />Ψαλμός 50<br />• Ελέησόν με ο Θεός κατά τό μέγα ελεός σου καί κατά τό πλήθος των οικτιρμών σου εξάλειψον τό ανόμημά μου <br />• επί πλείον πλύνόν με από τής ανομίας μου καί από τής αμαρτίας μου καθάρισόν με <br />• ότι τήν ανομίαν μου εγώ γινώσκω καί η αμαρτία μου ενώπιόν μού εστιν διά παντός <br />• σοί μόνω ήμαρτον καί τό πονηρόν ενώπιόν σου εποίησα όπως άν δικαιωθής εν τοίς λόγοις σου καί νικήσης εν τώ κρίνεσθαί σε<br />• ιδού γάρ εν ανομίαις συνελήμφθην καί εν αμαρτίαις εκίσσησέν με η μήτηρ μου<br />• ιδού γάρ αλήθειαν ηγάπησας τά άδηλα καί τά κρύφια τής σοφίας σου εδήλωσάς μοι<br />• ραντιείς με υσσώπω καί καθαρισθήσομαι πλυνείς με καί υπέρ χιόνα λευκανθήσομαι<br />• ακουτιείς με αγαλλίασιν καί ευφροσύνην αγαλλιάσονται οστά τεταπεινωμένα<br />• απόστρεψον τό πρόσωπόν σου από τών αμαρτιών μου καί πάσας τάς ανομίας μου εξάλειψον <br />• καρδίαν καθαράν κτίσον εν εμοί ο Θεός καί πνεύμα ευθές εγκαίνισον εν τοίς εγκάτοις μου <br />• μή απορρίψης με από τού προσώπου σου καί τό πνεύμα τό άγιόν σου μή αντανέλης απ' εμού<br />• απόδος μοι τήν αγαλλίασιν τού σωτηρίου σου καί πνεύματι ηγεμονικώ στήρισόν με<br />• διδάξω ανόμους τάς οδούς σου καί ασεβείς επί σέ επιστρέψουσιν<br />• ρύσαί με εξ αιμάτων ο Θεός ο Θεός τής σωτηρίας μου αγαλλιάσεται η γλώσσά μου τήν δικαιοσύνην σου <br />• κύριε τά χείλη μου ανοίξεις καί τό στόμα μου αναγγελεί τήν αίνεσίν σου <br />• ότι ει ηθέλησας θυσίαν έδωκα άν ολοκαυτώματα ουκ ευδοκήσεις <br />• θυσία τώ Θεώ πνεύμα συντετριμμένον καρδίαν συντετριμμένην καί τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουθενώσει <br />• αγάθυνον κύριε εν τή ευδοκία σου τήν Σιων καί οικοδομηθήτω τά τείχη Ιερουσαλημ <br />• τότε ευδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης αναφοράν καί ολοκαυτώματα τότε ανοίσουσιν επί τό θυσιαστήριόν σου μόσχους <br /><br />Ήχος πλ. δ' Ωδή α' Ο Ειρμός<br />Υγράν διοδεύσας ωσεί ξηράν, καί τήν αιγυπτίαν μοχθηρίαν διαφυγών, ο Ισραηλίτης ανεβόα, Τώ Λυτρωτή καί Θεώ ημών άσωμεν.<br /><br />Πολλοίς συνεχόμενος πειρασμοίς, πρός σέ καταφεύγω, σωτηρίαν επιζητών, Ώ Μήτερ τού Λόγου καί Παρθένε, τών δυσχερών καί δεινών με διάσωσον. <br /><br />Παθών με ταράττουσι προσβολαί, πολλής αθυμίας, εμπιπλώσαί μου τήν ψυχήν, ειρήνευσον, Κόρη, τή γαλήνη, τή τού Υιού καί Θεού σου, Πανάμωμε. <br />Δόξα...<br />Σωτήρα τεκούσάν σε καί Θεόν, δυσωπώ, Παρθένε, λυτρωθήναί με τών δεινών, σοί γάρ νύν προσφεύγων ανατείνω, καί τήν ψυχήν καί τήν διάνοιαν. <br />Καί νύν...<br />Νοσούντα τό σώμα καί τήν ψυχήν, επισκοπής θείας, καί προνοίας τής παρά σού, αξίωσον, μόνη Θεομήτορ, ώς αγαθή αγαθού τε λοχεύτρια. <br /><br />Ωδή γ' Ο Ειρμός<br />Ουρανίας αψίδος, οροφουργέ Κύριε, καί τής Εκκλησίας δομήτορ, σύ με στερέωσον, εν τή αγάπη τή σή, τών εφετών η ακρότης, τών πιστών τό στήριγμα, μόνε φιλάνθρωπε.<br /><br />Προστασίαν καί σκέπην, ζωής εμής τίθημι, Σέ, Θεογεννήτορ, Παρθένε, σύ με κυβέρνησον, πρός τόν λιμένα σου, τών αγαθών η αιτία, τών πιστών τό στήριγμα, μόνη πανύμνητε. <br /><br />Ικετεύω, Παρθένε, τόν ψυχικόν τάραχον, καί τής αθυμίας τήν ζάλην, διασκεδάσαι μου, σύ γάρ, Θεόνυμφε, τόν αρχηγόν τής γαλήνης, τόν Χριστόν εκύησας, μόνη πανάχραντε. <br />Δόξα...<br />Ευεργέτην τεκούσα, τόν τών καλών αίτιον, τής ευεργεσίας τόν πλούτον, πάσιν ανάβλυσον, πάντα γάρ δύνασαι, ώς δυνατόν εν Ισχύϊ, τόν Χριστόν κυήσασα, Θεομακάριστε. <br />Καί νύν....<br />Χαλεπαίς αρρωστίαις, καί νοσεροίς πάθεσιν, εξεταζομένω, Παρθένε, σύ μοι βοήθησον, τών Ιαμάτων γάρ, ανελλιπή σε γινώσκω, θησαυρόν, Πανάμωμε, τόν αδαπάνητον.<br /><br />Διάσωσον, από κινδύνων, τούς δούλους σου, Θεοτόκε, ότι πάντες μετά Θεόν, εις σέ καταφεύγομεν, ώς άρρηκτον τείχος καί προστασίαν. <br /><br />Eπίβλεψον, εν ευμενεία, πανύμνητε Θεοτόκε, επί τήν εμήν χαλεπήν τού σώματος κάκωσιν, καί ίασαι τής ψυχής μου τό άλγος. <br /><br />Κάθισμα Ήχος β'<br />Τά άνω ζητών<br />Πρεσβεία θερμή, καί τείχος απροσμάχητον, ελέους πηγή, τού κόσμου καταφύγιον, εκτενώς βοώμέν σοι, Θεοτόκε Δέσποινα, πρόφθασον, καί εκ κινδύνων λύτρωσαι ημάς, η μόνη ταχέως προστατεύουσα. <br /><br />Ωδή δ'<br />Εισακήκοα, Κύριε, τής οικονομίας σου τό μυστήριον, κατενόησα τά έργα σου, καί εδόξασά σου τήν θεόητα.<br /><br />Tών παθών μου τόν τάραχον, η τόν κυβερνήτην τεκούσα Κύριον, καί τόν κλύδωνα κατεύνασον, τών εμών πταισμάτων, Θεονύμφευτε.<br /><br />Ευσπλαγχνίας τήν άβυσσον, επικαλουμένω τής σής παράσχου μοι, η τόν εύσπλαγχνον κυήσασα, καί Σωτήρα πάντων, τών υμνούντων σε. <br />Δόξα...<br />Απολαύοντες, Πάναγνε, τών σών δωρημάτων ευχαριστήριον, αναμέλπομεν εφύμνιον, οι γινώσκοντές σε Θεομήτορα.<br />Καί νύν...<br />Οι ελπίδα καί στήριγμα, καί τής σωτηρίας τείχος ακράδαντον, κεκτημένοι σε, Πανύμνητε, δυσχερείας πάσης, εκλυτρούμεθα.<br /><br />Ωδή ε'<br />Φώτισον ημάς, τοίς προστάγμασί σου, Κύριε, καί τώ βραχίονί σου τώ υψηλώ, τήν σήν ειρήνην, παράσχου ημίν, φιλάνθρωπε. <br /><br />Eμπλησον, Aγνή, ευφροσύνης τήν καρδίαν μου, τήν σήν ακήρατον διδούσα χαράν, τής ευφροσύνης, η γεννήσασα τόν αίτιον.<br /><br />Λύτρωσαι ημάς, εκ κινδύνων, Θεοτόκε Αγνή, η αιωνίαν τεκούσα λύτρωσιν, καί τήν ειρήνην, τήν πάντα νούν υπερέχουσαν. <br />Δόξα...<br />Λύσον τήν αχλύν, τών πταισμάτων μου, Θεόνυμφε, τώ φωτισμώ τής σής λαμπρότητος, η φώς τεκούσα, τό θείον καί προαιώνιον. <br />Καί νύν...<br />Ίασαι Αγνή, τών παθών μου τήν ασθένειαν, επισκοπής σου αξιώσασα, καί τήν υγείαν, τή πρεσβεία σου παράσχου μοι. <br /><br />Ωδή ς'<br />Την δέησιν εκχεώ πρός Κύριον, καί αυτώ απαγγελώ μου τάς θλίψεις, ότι κακών η ψυχή μου επλήσθη, καί η ζωή μου τώ Άδη προσήγγισε, καί δέομαι ώς Iωνάς, Εκ φθοράς, ο Θεός με ανάγαγε.<br /><br />Θανάτου καί τής φθοράς ώς έσωσεν, εαυτόν εκδεδωκώς τώ θανάτω, τήν τή φθορά καί θανάτω μου φύσιν, κατασχεθείσαν, Παρθένε, δυσώπησον, τόν Κύριόν σου καί Υιόν, τής εχθρών κακουργίας με ρύσασθαι.<br /><br />Προστάτιν σε τής ζωής επίσταμαι, καί φρουράν ασφαλεστάτην, Παρθένε, τών πειρασμών διαλύουσαν όχλον, καί επηρείας δαιμόνων ελαύνουσαν, καί δέομαι διαπαντός, εκ φθοράς τών παθών μου ρυσθήναί με.<br />Δόξα...<br />Ως τείχος καταφυγής κεκτήμεθα, καί ψυχών σε παντελή σωτηρίαν, καί πλατυσμόν εν ταίς θλίψεσι, Κόρη, καί τώ φωτί σου αεί αγαλλόμεθα. Ώ Δέσποινα, καί νύν ημάς, τών παθών καί κινδύνων διάσωσον.<br />Καί νύν...<br />Εν κλίνη νύν ασθενών κατάκειμαι, καί ουκ έστιν ίασις τή σαρκί μου, αλλ' η Θεόν καί Σωτήρα τού κόσμου, καί τόν λυτήρα τών νόσων κυήσασα, σού δέομαι τής αγαθής, εκ φθοράς νοσημάτων ανάστησον. <br /><br />Διάσωσον, από κινδύνων, τούς δούλους σου, Θεοτόκε, ότι πάντες μετά Θεόν, εις σέ καταφεύγομεν, ώς άρρηκτον τείχος καί προστασίαν. <br /><br />Άχραντε, η διά λόγου τόν Λόγον ανερμηνεύτως, επ' εσχάτων τών ημερών τεκούσα, δυσώπησον, ώς έχουσα μητρικήν παρρησίαν. <br /><br />Κοντάκιον Ήχος β'<br />Προστασία τών Χριστιανών ακαταίσχυντε, μεσιτεία πρός τόν Ποιητήν αμετάθετε, Μή παρίδης αμαρτωλών δεήσεων φωνάς, αλλά πρόφθασον, ώς αγαθή, εις τήν βοήθειαν ημών, τών πιστώς κραυγαζόντων σοι. Τάχυνον εις πρεσβείαν, καί σπεύσον εις ικεσίαν, η προστατεύουσα αεί, Θεοτόκε, τών τιμώντων σε. <br /><br />Α' Αντίφωνον<br />Ήχος δ'<br />Εκ νεότητός μου, πολλά πολεμεί με πάθη, αλλ' αυτός αντιλαβού, καί σώσον, Σωτήρ μου. (δίς)<br /><br />Οι μισούντες Σιών, αισχύνθητε από τού Κυρίου, ώς χόρτος γάρ, πυρί έσεσθε απεξηραμμένοι. (δίς)<br />Δόξα...<br />Αγίω Πνεύματι, πάσα ψυχή ζωούται, καί καθάρσει υψούται, λαμπρύνεται τή Τριαδική μονάδι, ιεροκρυφίως. <br />Καί νύν...<br />Αγίω Πνεύματι, αναβλύζει τά τής χάριτος ρείθρα, αρδεύοντα άπασαν τήν κτίσιν, πρός ζωογονίαν. <br /><br />Προκείμενον<br />Μνησθήσομαι τού ονόματός σου εν πάση γενεά καί γενεά. <br /><br />Στίχ. Άκουσον, θύγατερ, καί ίδε, καί κλίνον τό ούς σου, καί επιλάθου τού λαού σου, καί τού οίκου τού πατρός σου, καί επιθυμήσει ο Βασιλεύς τού κάλλους σου.<br /><br />Tού ονόματός σου εν πάση γενεά καί γενεά μνησθήσομαι.<br /><br />Εκ τού κατά Λουκάν αγίου Ευαγγελίου, τό Ανάγνωσμα.<br /><br />Αναστάσα δέ Μαριάμ εν ταίς ημέραις ταύταις επορεύθη εις τήν ορεινήν μετά σπουδής, εις πόλιν Ιούδα, καί εισήλθεν εις τόν οίκον Ζαχαρίου, καί ησπάσατο τήν Ελισάβετ, καί εγένετο ως ήκουσεν η Ελισάβετ τόν ασπασμόν τής Μαρίας, εσκίρτησε τό βρέφος εν τή κοιλία αυτής, καί επλήσθη Πνεύματος Αγίου η Ελισάβετ, καί ανεφώνησε φωνή μεγάλη, καί είπεν, Ευλογημένη σύ εν γυναιξί, καί ευλογημένος ο καρπός τής κοιλίας σου, καί πόθεν μοι τούτο, ίνα έλθη η μήτηρ τού Κυρίου μου πρός με; ιδού γαρ, ως εγένετο η φωνή τού ασπασμού σου εις τά ώτά μου, εσκίρτησεν εν αγαλλιάσει τό βρέφος εν τή κοιλία μου, καί μακαρία η πιστεύσασα, ότι έσται τελείωσις τοίς λελαλημένοις αυτή παρά Κυρίου. Καί είπε Μαριάμ, Μεγαλύνει η ψυχή μου τόν Κύριον, καί ηγαλλίασε το πvεύμα μου επί τώ Θεώ τώ σωτήρι μου, ότι επέβλεψεν επί τήv ταπείvωσιν τής δούλης αυτού. ιδού γάρ, από τού νύv μακαριούσί με πάσαι αι γεvεαί. ότι εποίησέ μοι μεγάλεία ο δυvατός, καί άγιοv τό τό όvομα αυτού. Έμεινε δέ Μαριάμ σύv αυτή ωσεί μήvας τρείς, καί υπέστρεψεν εις τόν οίκοv αυτής.<br /><br />Δόξα... Ήχος β'<br />Πάτερ, Λόγε, Πνεύμα, Τριάς η εν Μονάδι, εξάλειψον τά πλήθη, τών εμών εγκλημάτων.<br />Καί νύν...<br />Ταίς τής Θεοτόκου, πρεσβείαις, Ελεήμον, εξάλειψον τά πλήθη, τών εμών εγκλημάτων.<br /><br />Στίχ. Ελέησόν με, ο Θεός, κατά τό μέγα έλεός σου, καί κατά τό πλήθος τών οικτιρμών σου εξάλειψον τό ανόμημά μου.<br /><br />Ήχος πλ. β'<br />Όλην αποΘέμενοι<br />Μή καταπιστεύσης με, ανθρωπίνη προστασία, Παναγία δέσποινα, αλλά δέξαι δέησιν, τού ικέτου σου, θλίψις γάρ έχει με, φέρειν ου δύναμαι, τών δαιμόνων τά τοξεύματα, σκέπην ου κέκτημαι, ουδέ πού προσφύγω ο άθλιος, πάντοθεν πολεμούμενος, καί παραμυθίαν ουκ έχω πλήν σου, Δέσποινα τού κόσμου, ελπίς καί προστασία τών πιστών, μή μου παρίδης τήν δέησιν, τό συμφέρον ποίησον. <br /><br />Έτερα Θεοτοκία<br />Ουδείς προστρέχων επί σοί, κατησχυμένος από σού εκπορεύεται, αγνή Παρθένε Θεοτόκε, αλλ' αιτείται τήν χάριν, καί λαμβάνει τό δώρημα, πρός τό συμφέρον τής αιτήσεως. <br /><br />Μεταβολή τών θλιβομένων, απαλλαγή τών ασθενούντων υπάρχουσα, Θεοτόκε Παρθένε, σώζε πόλιν καί λαόν, τών πολεμουμένων η ειρήνη, τών χειμαζομένων η γαλήνη, η μόνη προστασία τών πιστών. <br /><br />Ωδή ζ'<br />Οι εκ τής ιουδαίας, καταντήσαντες Παίδες εν Βαβυλώνι ποτέ, τή πίστει τής Τριάδος, τήν φλόγα τής καμίνου, κατεπάτησαν ψάλλοντες, Ο τών Πατέρων ημών Θεός, ευλογητός εί. <br /><br />Τήν ημών σωτηρίαν, ώς ηθέλησας Σώτερ, οικονομήσασθαι, εν μήτρα τής Παρθένου, κατώ κησας τώ κόσμω, ήν προστάτιν ανέδειξας, Ο τών Πατέρων ημών Θεός, ευλογητός εί. <br /><br />Θελητήν τού ελέους, όν εγέννησας, Μήτερ αγνή δυσώπησον, ρυσθήναι τών πταισμάτων, ψυχής τε μολυσμάτων, τούς εν πίστει κραυγάζοντας, Ο τών Πατέρων ημών Θεός, ευλογητός εί. <br />Δόξα...<br />Θησαυρόν σωτηρίας, καί πηγήν αφθαρσίας, τήν σέ κυήσασαν, καί πύργον ασφαλείας, καί θύραν μετανοίας, τοίς κραυγάζουσιν έδειξας, Ο τών Πατέρων ημών Θεός, ευλογητός εί. <br />Καί νύν...<br />Σωμάτων μαλακίας, καί ψυχών αρρωστίας, Θεογεννήτρια, τών πόθω προσιόντων, τή σκέπη σου τή θεία, θεραπεύειν αξίωσον, η τόν Σωτήρα Χριστόν, ημίν αποτεκούσα.<br /><br />Ωδή η'<br />Τόν Βασιλέα τών ουρανών, όν υμνούσι στρατιαί τών Αγγέλων, υμνείτε, καί υπερυψούτε εις πάντας τούς αιώνας.<br /><br />Τούς βοηθείας τής παρά σού δεομένους, μή παρίδης Παρθένε, υμνούντας, καί υπερυψούντάς σε, Κόρη, εις αιώνας.<br /> <br />Τών Ιαμάτων τό δαψιλές, επιχέεις τοίς πιστώς υμνούσί σε Παρθένε, καί υπερυψούσι τόν άφραστόν σου τόκον. <br />Δόξα...<br />Τάς ασθενείας μου τής ψυχής ιατρεύεις, καί σαρκός τάς οδύνας, Παρθένε, ίνα σέ δοξάζω τήν Κεχαριτωμένην. <br />Καί νύν...<br />Τών πειρασμών σύ τάς προσβολάς εκδιώκεις, καί παθών τάς εφόδους Παρθένε, όθεν σε υμνούμεν εις πάντας τούς αιώνας. <br /><br />Ωδή θ'<br />Κυρίως Θεοτόκον, σέ ομολογούμεν, οι διά σού σεσωσμένοι, Παρθένε αγνή, σύν Ασωμάτων χορείαις, σέ μεγαλύνοντες. <br /><br />Ροήν μου τών δακρύων, μή αποποιήσης, η τόν παντός εκ προσώπου πάν δάκρυον, αφηρηκότα Παρθένε, Χριστόν κυήσασα. <br /><br />Χαράς μου τήν καρδίαν, πλήρωσον, Παρθένε, η τής χαράς δεξαμένη τό πλήρωμα, τής αμαρτίας τήν λύπην, εξαφανίσασα. <br /><br />Λιμήν καί προστασία, τών σοί προσφευγόντων, γενού Παρθένε, καί τείχος ακράδαντον, καταφυγή τε καί σκέπη, καί αγαλλίαμα. <br />Δόξα...<br />Φωτός σου ταίς ακτίσι, λάμπρυνον, Παρθένε, τό ζοφερόν τής αγνοίας διώκουσα, τούς ευσεβώς Θεοτόκον, σέ καταγγέλλοντας. <br />Καί νύν...<br />Κακώσεως εν τόπω, τώ τής ασθενείας, ταπεινωθέντα, Παρθένε, θεράπευσον, εξ αρρωστίας εις ρώσιν, μετασκευάζουσα. <br /><br />Μεγαλυνάρια<br />Άξιόν εστιν ώς αληθώς, μακαρίζειν σε τήν Θεοτόκον, τήν αειμακάριστον καί παναμώμητον, καί Μητέρα τού Θεού ημών. <br /><br />Τήν τιμιωτέραν τών Χερουβείμ, καί ενδοξοτέραν ασυγκρίτως τών Σεραφείμ, τήν αδιαφθόρως Θεόν Λόγον τεκούσαν, τήν όντως Θεοτόκον, σέ μεγαλύνομεν. <br /><br />Τήν υψηλοτέραν τών ουρανών, καί καθαρωτέραν λαμπηδόνων ηλιακών, τήν λυτρωσαμένην ημάς εκ τής κατάρας, τήν Δέσποιναν τού κόσμου, ύμνοις τιμήσωμεν.<br /><br />Από τών πολλών μου αμαρτιών, ασθενεί τό σώμα, ασθενεί μου καί η ψυχή, πρός σέ καταφεύγω τήν Κεχαριτωμένην, ελπίς απηλπισμένων, σύ μοι βοήθησον.<br /> <br />Δέσποινα καί μήτηρ τού Λυτρωτού, δέξαι παρακλήσεις, αναξίων σών ικετών, ίνα μεσιτεύσης πρός τόν εκ σού τεχθέντα. Ώ Δέσποινα, τού κόσμου γενού μεσίτρια.<br /><br />Ψάλλομεν προθύμως σοι τήν ωδήν, νύν τή πανυμνήτω, Θεοτόκω χαρμονικώς, μετά τού Προδρόμου, καί πάντων τών Αγίων, δυσώπει, Θεοτόκε, τού οικτειρήσαι ημάς. <br /><br />Άλαλα τά χείλη τών ασεβών, τών μή προσκυνούντων, τήν εικόνα σου τήν σεπτήν, τήν ιστορηθείσαν, υπό τού αποστόλου, Λουκά ιερωτάτου, τήν Οδηγήτριαν. <br /><br />Πάσαι τών Αγγέλων αι στρατιαί, Πρόδρομε Κυρίου, Αποστόλων η δωδεκάς, οι Άγιοι Πάντες, μετά τής Θεοτόκου, ποιήσατε πρεσβείαν, εις τό σωθήναι ημάς. <br /><br />Τρισάγιον<br />Άγιος ο Θεός, Άγιος ισχυρός, Άγιος Αθάνατος, ελέησον ημάς. (γ')<br />Δόξα... Καί νύν...<br />Παναγία Τριάς, ελέησον ημάς. <br />Κύριε, ιλάσθητι ταίς αμαρτίαις ημών.<br />Δέσποτα, συγχώρησον τάς ανομίας ημίν.<br />Άγιε, επίσκεψαι καί ίασαι τάς ασθενείας ημών, <br />ένεκεν τού ονόματός σου. <br /><br />Κύριε, ελέησον. Κύριε, ελέησον, Κύριε, ελέησον. <br />Δόξα... Καί νύν...<br />Πάτερ ημών ο εν τοίς ουρανοίς, αγιασθήτω τό όνομά σου, ελθέτω η βασιλεία σου, γενηθήτω τό θέλημά σου, ώς εν ουρανώ, καί επί τής γής. Τόν άρτον ημών τόν επιούσιον δός ημίν σήμερον, καί άφες ημίν τά οφειλήματα ημών, ώς καί ημείς αφίεμεν τοίς οφειλέταις ημών, καί μή εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν, αλλά ρύσαι ημάς από τού πονηρού. Αμήν.<br /><br />Ήχος πλ. β'<br />Ελέησον ημάς, Κύριε, ελέησον ημάς, πάσης γάρ απολογίας απορούντες, ταύτην σοι τήν ικεσίαν, ώς Δεσπότη, οι αμαρτωλοί προσφέρομεν, ελεήσον ημάς. <br />Δόξα...<br />Κύριε, ελέησον ημάς, επί σοί γάρ πεποίθαμεν, μή οργισθής ημίν σφόδρα, μηδέ μνησθής τών ανομιών ημών, αλλ' επίβλεψον καί νύν, ώς εύσπλαγχνος, καί λύτρωσαι ημάς εκ τών εχθρών ημών, σύ γάρ εί Θεός ημών, καί ημείς λαός σου, πάντες έργα χειρών σου, καί τό όνομά σου επικεκλήμεθα.<br />Καί νύν...<br />Τής ευσπλαγχνίας τήν πύλην άνοιξον ημίν, ευλογημένη Θεοτόκε, ελπίζοντες εις σέ, μή αστοχήσωμεν, ρυσθείημεν διά σού τών περιστάσεων, σύ γάρ εί η σωτρηρία τού γένους τών χριστιανών.<br /><br />Δέησις<br />Υπερελεήμων Θεέ, γενηθήτω τό θέλημά σου, οποίο θα έρχονταν πάντες εις γνώσις τής αληθείας, σώσον καί βοήθησον τούς δούλους σου...<br /><br />Ήχος β'<br />Ότε εκ τού ξύλου<br />Πάντων προστατεύεις, Αγαθή, τών καταφευγόντων εν πίστει τή κραταιά σου χειρί, άλλην γάρ ουκ έχομεν αμαρτωλοί πρός Θεόν, εν κινδύνοις καί θλίψεσιν, αεί μεσιτείαν, οι κατακαμπτόμενοι υπό πταισμάτων πολλών, Μήτερ τού Θεού τού Υψίστου, όθεν σοι προσπίπτομεν, Ρύσαι πάσης περιστάσεως τούς δούλους σου.<br />Όμοιον<br />Πάντων θλιβομένων η χαρά, καί αδικουμένων προστάτις, καί πενομένων τροφή, ξένων τε παράκλησις, καί βακτηρία τυφλών, ασθενούντων επίσκεψις, καταπονουμένων σκέπη καί αντίληψις, καί ορφανών βοηθός, Μήτερ τού Θεού τού Υψίστου, σύ υπάρχεις, Άχραντε, σπεύσον, δυσωπούμεν, ρύσασθαι τούς δούλους σου. <br />Ήχος πλ. δ'<br />Δέσποινα, πρόσδεξαι τάς δεήσεις τών δούλων σου, καί λύτρωσαι ημάς, από πάσης ανάγκης καί θλίψεως.<br />Ήχος β'<br />Τήν πάσαν ελπίδα μου εις σέ ανατίθημι, Μήτερ τού Θεού, φύλαξόν με υπό τήν σκέπην σου. <br /><br />Κατά τήν περίοδον τού 15 Αυγούστου είθισται ίνα ψάλλωνται, αντί τών ανωτέρω Θεοτοκίων, τά επόμενα Εξαποστειλάρια. <br /><br />Ήχος γ'<br />Ο ουρανόν τοίς άστροις<br />Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεθσημανή τώ χωρίω, κηδεύσατέ μου τό σώμα, καί σύ, Υιέ καί Θεέ μου, παράλαβέ μου τό πνεύμα.<br /><br />Ο γλυκασμός τών Αγγέλων, τών θλιβομένων η χαρά, χριστιανών η προστάτις, Παρθένε Μήτηρ Κυρίου, αντιλαβού μου καί ρύσαι, τών αιωνίων βασάνων. <br /><br />Καί σέ μεσίτριαν έχω, πρός τόν φιλάνθρωπον Θεόν, μή μου ελέγξη τάς πράξεις, ενώπιον τών Αγγέλων, παρακαλώ σε, Παρθένε, βοήθησόν μοι εν τάχει.<br /><br />Χρυσοπλοκώτατε πύργε, καί δωδεκάτειχε πόλις, ηλιοστάλακτε θρόνε, καθέδρα τού Βασιλέως, ακατανόητον θαύμα, πώς γαλουχείς τόν Δεσπότην;<br /><br />Δι' ευχών τών Αγίων Πατέρων ημών.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-5042711573206167527?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-64417098243902273912010-02-17T13:47:00.001-08:002010-02-17T13:51:08.378-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S3xkoN7g6TI/AAAAAAAAAVY/I_FF-PgPKMY/s1600-h/DSCF1356.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 300px; height: 400px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S3xkoN7g6TI/AAAAAAAAAVY/I_FF-PgPKMY/s400/DSCF1356.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5439333092053543218" /></a><br /><br />(Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του Μητροπολίτη Λεμεσού κ.κ. Αθανασίου)<br /><br />Στο σημείο της εκφωνήσεως του ιερέως «................τολμάν επικαλείσθαι σε τον επουράνιο Θεό Πατέρα και λέγειν».<br /><br />Είπαμε πόσο σπουδαίο πράγμα είναι να μπορεί ο άνθρωπος να επικαλείται το Θεό διότι χρειάζεται να παρακαλούμε το Θεό για να μας αξιώνει να τον επικαλούμαστε σαν πατέρα μας με παρρησία, με θάρρος χωρίς να κατακρινόμαστε γι’αυτό το θάρρος. Κι’αυτή η επίκληση του Θεού πατέρα μας να είναι χωρίς κατάκριση, αυτό το θάρρος κι’αυτή η παρρησία να είναι ακατάκριτος, να είναι δηλαδή εις πνευματική μας ωφέλειαν και να μας δίδει ο Θεός αυτή τη χάρη να μπορούμε να στεκόμαστε ενώπιον του ακατακρίτως. Βέβαια μπορούμε να πούμε, ποιος είναι αυτός ο οποίος μπορεί να σταθεί ενώπιον του Θεού ακατακρίτως; Νομίζω ότι αυτός που νομίζει ότι στέκεται ακατακρίτως αυτός κατακρίνεται ήδη διότι και ο Φαρισαίος ενόμιζε ότι ήτο ακατάκριτος η παράσταση του ενώπιον του Θεού, ότι μπορούσε τρόπον τινά να επικαλείται το Θεό σαν πατέρα του και να καυχάται γι’αυτό και να αισθάνεται άνετα ενώπιον του Θεού, εντούτοις όμως ο Θεός τον κατέκρινε, ενώ τον άλλο, τον Τελώνη, ο οποίος ήταν αμαρτωλός άνθρωπος και πήγε μπροστά στο Θεό και δεν είχε θάρρος, δεν είχε τη τόλμη ούτε καν να σηκώσει τα μάτια του στον ουρανό και έτυπτε το στήθος και έλεγε «Θεέ μου λυπήθου με τον αμαρτωλό, ο Θεός ιλάσθητι μοι τω αμαρτωλώ» αυτός που ενόμιζε ότι ήταν κατακεκριμμένος ενώπιον του Θεού, αυτός που νόμιζε ότι ο Θεός δεν τον ήθελε και ότι δεν είχε θέση μπροστά στο Θεό εντούτοις αυτόν εδικαίωσε ο Θεός. Νομίζω ότι ακατάκριτος ενώπιον του Θεού άνθρωπος δεν υπάρχει κανένας, οι πάντες ευρισκόμαστε μπροστά στο Θεό ένοχοι της αγάπης του Θεού, διότι δεν ανταποκριθήκαμε και δεν κάναμε αυτά τα οποία έπρεπε να κάνουμε. Ποιος μπορεί να καυχηθεί ότι εκπλήρωσε το θέλημα του Θεού, νομίζω κανένας. Άρα λοιπόν αυτό το ακατακρίτως, που πάει εφ’όσον κανένας δεν μπορεί να σταθεί μπροστά στο Θεό. Ακατακρίτως λοιπόν στέκεται ο άνθρωπος μπροστά στο Θεό όταν ευρίσκεται σε κατάσταση μετανοίας. Όταν ο άνθρωπος σταθεί μπροστά στο Θεό και αισθανθεί τον εαυτό του ότι απέχει από τον Θεό κι’ότι είναι όχι το καλό παιδί του Θεού αλλά ο άσωτος υιός, ότι είναι το παιδί το οποίο παραπλανήθηκε και αρνήθηκε το Θεό πατέρα του και λέει αυτά που είπε και ο Τελώνης, Θεέ μου λυπήθου με τον αμαρτωλό, νομίζω αυτός είναι που στέκεται ακατακρίτως ενώπιον του Θεού. Ξέρετε είναι κάτι το οποίο πρέπει να μάθουμε, να το καλλιεργήσουμε μέσα μας, είναι πολύ σπουδαίο αλλά εις την εποχή μας καμιά φορά και λίγο επικίνδυνο το να μάθει ο άνθρωπος να στέκεται μπροστά στο Θεό με βαθιά ταπείνωση και να έχει αυτομεμψία ενώπιον του Θεού, δηλαδή να μέμφεται τον εαυτό του και να καταλαβαίνει ότι ο Θεός είναι πατέρας του μεν, αλλά αυτός δεν είναι καλός υιός, καλό παιδί του Θεού. Μέσα στη πρακτική της πνευματικής ζωής που μας παρέδωσαν οι πατέρες μας, μας παρέδωσαν ότι (όταν πάμε να προσευχηθούμε) πριν αρχίσουμε την προσευχή μας ή αυτό το πρόγραμμα που έχει ο καθένας μας (να κάνουμε) κάθε μέρα, να κάνουμε μια εξομολογητική προσευχή όπως λέγεται, δηλαδή με δικά μας λόγια, κατανυχτικά (λόγια) να παρακαλούμε το Θεό να συγχωρέσει τις αμαρτίες μας, και να τον παρακαλούμε να μας λυπηθεί. Θυμάμαι μια φορά άκουγα κάποιο γεροντάκι που προσευχόταν στο διπλανό δωμάτιο, κάποιο γεροντάκι μοναχό, και ξέρετε τα γεροντάκια όταν μιλούν, μιλούν δυνατά από μόνα τους και λεν και τις σκέψεις τους δυνατά καμιά φορά, και έλεγε αυτό το γεροντάκι που προσευχόταν το βράδυ «Θεέ μου σε παρακαλώ κάμε μου μια εξαίρεση, εσύ Θεός είσαι δεν με ξέρεις; Αφού με ξέρεις τι περιμένεις από μένα; Κανένα καλό δεν πρόκειται να κάμω, τόσα χρόνια και προκοπή δεν έκαμα θα κάμω τώρα εσύ είσαι Θεός κάμε μου σε παρακαλώ μια εξαίρεση.» Και προσευχόταν μ’αυτό το τρόπο πολύ πονεμένα στο Θεό και καταλάβαινε κανένας πόσο ευπρόσδεκτη ήταν αυτή η ταπεινή προσευχή του μοναχού ενώπιον του Θεού. Ενώ αν έλεγε ότι «Θεέ μου εγώ έχω τόσα χρόνια που είμαι μοναχός, που νηστεύω, που αγρυπνώ, που έκαμα τόσες χιλιάδες μετάνοιες που άφησα τα πάντα, που είμαι εδώ και κάνω τόσους αγώνες τότε οπωσδήποτε θα τάχαννε όλα, αλλά αυτό το ταπεινό φρόνημα, αυτό το υποπίπτων φρόνημα το ότι παρακαλούσε το Θεό να του κάνει μια εξαίρεση, να τον σώσει κατ’εξαίρεση και δεν έβρισκε τίποτε για να δείξει ενώπιον του Θεού. Μου έλεγε μια φορά ο Γέροντας Εφραίμ, στα Κατουνάκια, όταν ήταν προς το τέλος του και πήγα και έμεινα κοντά του και μιλούσαμε και έλεγε, έκλαιγε, και μου λέει: «Παιδί μου, δεν έκαμα τίποτα, ψάχνω στη ζωή μου να βρω έστω και ένα καλό, να πω ρε παιδάκι μου έκαμα κι’εγώ ένα καλό στη ζωή μου και δεν έχω τίποτα να δείξω στο Θεό, απολύτως τίποτα». Κι αυτό το έλεγε όχι από αίσθηση απαισιοδοξίας αλλά γιατί είχε την αίσθηση της αγάπης του Θεού και ήθελε να πει ότι μπροστά σ’αυτά που έκαμε ο Θεός τίποτα εγώ δεν έκαμα, τι έκαμα. Βλέπετε τι αντίθεση;!! Οι Άγιοι θρηνούν και οδύρονται και λεν, δεν έκαμα τίποτε και ψάχνουν να βρουν κάτι, ένα καλό που έκαμαν στη ζωή τους και δεν βρίσκουν ούτε ένα καλό. Κι’αν διαβάσετε τα τροπάρια των Αγίων θα δείτε ότι και οι Άγιοι στα τροπάρια τους και στους ύμνους που έγραψαν και στους λόγους λεν ότι εγώ δεν έκαμα τίποτε στη ζωή μου, ούτε μια μέρα, ούτε μια ώρα, ούτε ένα λεπτό δεν ευαρέστησα το Θεό και όχι απλώς δεν ευαρέστησα το Θεό ούτε ένα λεπτό αλλά μολύνω και τον αέρα και τη γη και τα πάντα με τη παρουσία μου. Αυτό έλεγαν οι Άγιοι. Φανταστείτε λοιπόν το άλλον άκρο ο άνθρωπος να ψάχνει να βρει κάποιαν αμαρτία στη ζωή και να μην βρίσκει και να λέει μα δεν έκαμα τίποτα κακό, δεν έχω καμιά αμαρτία, έρχεται να εξομολογηθεί και του λες «έχεις παιδί μου τίποτα να εξομολογηθείς» και λέει «όχι πάτερ μου τίποτα, τι έκαμα, κανένα κακό δεν έκαμα». Ο άλλος, Άγιος, ένα καλό δεν βρίσκει να πει στη ζωή του, αυτός που ποτέ δεν πάτησε στην εξομολόγηση κακό δεν βρίσκει να πει, τι συμβαίνει τώρα; Συμβαίνει ότι κάτι έχουν τα μάτια μας. Θέλουμε γυαλιά, ένας που έχει μυωπία όπως εγώ στο Άγιο Όρος που ήμουν που δεν έβλεπα, στραβώθηκα και δεν έβλεπα και νόμιζα ότι έτσι βλέπει ο κόσμος όλος και μετά με πονούσε το κεφάλι μου, ήρθα στη Κύπρο με πήραν μια μέρα στον οφθαλμίατρο, όταν έβαλα γυαλιά λέω μα έτσι είναι που βλέπουν, τότε έβλεπα, τόσο καιρό δεν έβλεπα, τα έβλεπα όλα θολά και νόμιζα ότι έτσι είναι δηλαδή έμαθα με την θολούρα εκείνη και δεν καταλάβαινα, όπως τώρα άμα βγάλω τα γυαλιά μου δεν βλέπω τίποτα από κάτω στο ακροατήριο όλα μια θάλασσα. Όταν ο άνθρωπος δεν έχει πνευματική όραση, τα μάτια της ψυχής του είναι κλειστά, είναι τυφλά δεν καταλαβαίνει, ενώ του άλλου που είναι ανοικτά τα μάτια του έχει όραση μεγάλη και βλέπει και ψάχνει και δεν βρίσκει. Και βέβαια οι Άγιοι το έλεγαν αυτό αλλά δεν έπεφταν σε άγχος και απελπισία όπως είπαμε άλλες φορές αλλά είχαν μια υγεία και στέκονταν μπροστά στο Θεό με πνευματική υγεία και χρησιμοποιούσαν αυτή την επίγνωση του εαυτού τους για να κινούν τη προσευχή, να κινηθεί η ψυχή. Όπως έλεγε κι’ο γέρος Παίσιος «να ξεπαγώσουν τα λάδια της ψυχής μας» όπως μια μηχανή για να δουλέψει πρέπει να ξεπαγώσουν τα λάδια της να δουλέψουν τα λάδια και μετά να πάρει μπρος έτσι και η ψυχή μας για να μπορέσει να κινηθεί σε προσευχή πρέπει να βάλουμε αυτό το μηχανισμό της αυτομεμψίας, του θρήνου ας το πω έτσι, του πένθους ενώπιον του Θεού γιατί δεν είμαστε άξιοι να στεκόμαστε μπροστά στο Θεό.<br /><br />Έτσι λοιπόν αυτό το «ακατακρίτως» που λέει στη θεία λειτουργία δεν μας το προσφέρουν ούτε τα καλά μας έργα, που δεν είναι δικά μας, ούτε οι αγώνες μας που κι’αυτοί δεν είναι δικοί μας ούτε τίποτα αλλά μας το προσφέρει η μετάνοια μας, να μάθουμε να μετανοούμε μπροστά στο Θεό, να πέσουμε κάτω και να αισθανθούμε ότι εμείς δεν είμαστε τίποτα απολύτως και ο Θεός είναι το παν, ο Θεός είναι αυτός ο οποίος διοικεί τη κτίση και αυτός είναι που αγαπά εμάς άπειρα και μεις δεν μπορούμε ν’ανταποκριθούμε στη πλούσια αγάπη του Θεού. Εάν έτσι στεκόμαστε τότε να ξέρετε ότι όσες αμαρτίες κι αν έχουμε, όσα βάρη κι αν έχει η ψυχή μας, όσα εγκλήματα κι αν κάναμε, όσα πάθη κι αν έχουμε, εάν είμαστε μπροστά στο Θεό μ’ αυτό το ταπεινό φρόνημα, αυτό το φρόνημα της μετανοίας τότε ο Θεός θ’ ακούσει τις προσευχές μας και θα μας παρηγορήσει, θα ’ρθει μεσ’ τη ψυχή μας και θα μας απαντήσει και θα μας γλυκάνει. Αυτό είναι το ακατακρίτως.<br /><br />Και μετά προχωρά ώστε να τολμήσουμε να επικαλεσθούμε τον επουράνιο Θεό πατέρα και να πούμε, βλέπετε να τολμήσουμε να επικαλεσθούμε. Με πόση λεπτότητα η θεία λειτουργία ομιλεί περί του Θεού, δεν απαιτεί από το Θεό δεν μιλά με αναίδεια στο Θεό αλλά ομιλεί στο Θεό με πολλή λεπτότητα και προσοχή. Θυμάμαι ο Άγιος Νεκτάριος γράφει στο βίο του ότι όταν επροσεύχετο εις το Θεό και κυρίως όταν προσεύχετω στη Παναγία μιλούσε στο πληθυντικό της Παναγίας και έλεγε «Σεις Κυρία Θεοτόκε» βέβαια γιατί, η Παναγία θέλει να της μιλάμε στο πληθυντικό; Όχι αλλά η λεπτή ψυχή του Αγίου είχε τέτοια αίσθηση της παρουσίας της Θεοτόκου και αισθανόταν αυτή την ευγένεια, αυτό το πολύτιμο, το σπουδαίο της παρουσίας της Παναγίας και μιλούσε στη Παναγία με πολλή ευγένεια με πολλή λεπτότητα γιατί είχαν την αίσθηση ότι ο Θεός είναι εκεί και ακούει. Φανταστείτε λοιπόν εμείς που μιλούμε στο Θεό με τόση προχειρότητα με τόσην αμέλεια και καμιά φορά και με τόση αναίδεια και απαιτούμε από το Θεό και ζητούμε από το Θεό και πολύ περισσότερο αν καμιά φορά βλασφημούμε και το Θεό ή κάνουμε χειρότερα πράματα. Και αμέσως μετά την εκφώνηση αυτή του ιερέως ο λαός λέει τη Κυριακή Προσευχή το «Πάτερ ημών» αυτό το οποίον μαθαίναμε από μικρά παιδιά και όμως είναι αυτή η προσευχή που μας παρέδωσε ο ίδιος ο Κύριος κι έχει τόσον βάθος τόσο νόημα που δεν μπορεί κανείς ποτέ να το εξαντλήσει.<br /><br />Ο πατήρ Σωφρόνιος όταν εβρίσκετο στα Καρούλια στο Άγιο Όρος στην έρημο στα σπήλαια του Αγίου Όρους τα οποία είναι σαν αετοφωλιές μέσα στα βράχια εκεί προσηύχετο όλη νύχτα έχοντας υψωμένα τα χέρια του και λέγοντας συνεχώς το «Πάτερ ημών». Βέβαια όταν το ακούσει κανείς θα πει, τι θα έλεγε «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς» και ξανά και ξανά και ξανά, πόσες φορές εκατό, διακόσιες, χίλιες δεν βαρέθηκε, αλλά τα λόγια του Θεού δεν είναι έτσι. Κάθε λόγος του Θεού, κάθε λόγος, έχει τόσο βάθος και τέτοιαν ενέργεια που είναι ένας ωκεανός απέραντος και βυθίζεται ο άνθρωπος μέσα σ’αυτό τον ωκεανό και νομίζω ότι μπορεί ο άνθρωπος, όχι μπορεί, είναι δυνατό, και οι Άγιοι έτσι κάνουν, να μην μπορέσει όλη νύχτα να πει ολόκληρο το «Πάτερ ημών» από το βάθος της θεωρίας το οποίο εξελίσσεται μέσ’τη καρδία του ανθρώπου. Διηγούνται ένα ωραίο διήγημα για τους Άγιους Πατέρες, ότι κάποτε δύο Άγιοι, γέροντες ασκητές στην Αίγυπτο πήγαν να συναντήσουν έναν άλλον ασκητή, πήγαιναν, προχωρούσαν εταξίδευσαν και έφθασαν μετά την 9ην ώραν μετά τις τρεις η ώρα το απόγευμα, κατακουρασμένοι, νηστικοί, διότι νήστευαν και ήταν η ώρα του απογεύματος και λέει ο Γέροντας εκείνος στο μαθητή του «παιδί μου στρώσε τραπέζι να φάμε με τους πατέρες» και έστρωσε και λέει ο Γέροντας «ας προσευχηθούμε, να πούμε το Πάτερ ημών και να φάμε» και εσηκώστηκαν οι ασκητές οι Γέροντες, οι αββάδες αυτοί εις προσευχή και αμέσως λέει το «Γεροντικό» «ηρπάγει ο νους τους εις την θεωρίαν του Θεού» και έμειναν όρθιοι πάνω από το τραπέζι μέχρι το πρωϊ, από τις τρεις το απόγευμα μέχρι το πρωί, δεν πρόλαβαν να πουν το «Πάτερ ημών» ούτε να φάνε. Ξημέρωσε και αυτοί ήταν όρθιοι πάνω από το φαγητό, κάποια στιγμή λέει ο Γέροντας «παιδί μου δεν ετοίμασες» λέει «Γέροντα έτοιμα μπροστά σας» «Ε να φάμε, ας πούμε το Πάτερ Ημών» και ξαναρχίζουν δεύτερη φορά και νύχτωσε πάλι και λεν οι άλλοι δεν πειράζει ας φύγουμε διότι δεν έχουμε χρόνο και έφυγαν χωρίς να φάνε. Γιατί, μήπως ήταν αφηρημένοι όπως κάνουμε εμείς καμιά φορά, όχι, αλλά αυτή η ενέργεια της προσευχής είχε τέτοια δύναμη μέσα τους ώστε εσταματούσε όλους τους φυσικούς νόμους που λειτουργούσαν πάνω του, ενωνόντουσαν οι Άγιοι, το πνεύμα των Αγίων με το Άγιο πνεύμα του Θεού και έτσι εβρίσκοντο σε μια κατάσταση πνευματική εκτός των πραγμάτων του κόσμου τούτου. <br /><br />Λέει λοιπόν αυτή η προσευχή «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς». Πατέρα μας που κατοικείς στους ουρανούς. Απλή προσευχή, πατέρα μας που είσαι στους ουρανούς, αλλά για να σκεφθούμε καμιά φορά το πόσο μεγάλο πράγμα είναι ο άνθρωπος να επικαλείται το Θεό «Πατέρα του». Και βλέπετε και κάτι άλλο που θα πούμε μετά, δεν είπε ο Χριστός «Πάτερ μου ο εν τοις ουρανοίς» αλλά «Πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς» για να μας δείξει ότι δεν είμαστε άτομα μέσα στην εκκλησία δεν είμαστε μόνοι μας αλλά είμαστε όλοι μαζί και ο Θεός δεν είναι ο πατέρας μου αλλά είναι ο Πατέρας μας και μεις δεν είμαστε εγώ αλλά είμαστε εμείς, όλοι, είμαστε ένα σώμα οι πολλοί, εν σώμα οι πολλοί λέει η γραφή και ο Θεός είναι πατέρας μας και είναι ο Πατέρας μας που είναι στον ουρανό. Θυμάμαι το γέρο Παίσιο που συχνά έλεγε και ονόμαζε το Θεό, Ουράνιο Πατέρα και έλεγε και τα παιδάκια που έχουν δυσκολίες στη ζωή τους και χάνουν τους γονείς τους, το πατέρα τους και έλεγε «πόσο αναλαμβάνει ο Ουράνιος Πατέρας τη φροντίδα αυτών των παιδιών που χάνουν τον επίγειο πατέρα και πόσο σπουδαίο πράγμα είναι να έχουμε μαζί μας τον Ουράνιο Πατέρα ο οποίος είναι αθάνατος και ο οποίος είναι αιώνιος. Και όταν ο άνθρωπος έχει αυτή την αίσθηση ότι ο Θεός είναι πατέρας του τότε μπορεί να κινείται μέσα στο κόσμο, μέσα στη κτίση, μέσα στη φύση, μεσ’τη δημιουργία, παντού οπουδήποτε, οποτεδήποτε και με οποιεσδήποτε συνθήκες μπορεί να κινείται μέσα σε μεγάλη άνεση όπως κάποιος που κινείται μέσα στο σπίτι του πατέρα του γιατί το σπίτι, του πατέρα του είναι και σπίτι δικό του και έτσι αισθάνεται ασφάλεια μέσ’το δικό του σπίτι αισθάνεται άνεση δεν αισθάνεται καμιά δυσκολία. Αφού λοιπόν ο Θεός είναι πατέρας μας και εμείς αισθανόμαστε το Θεό σαν πατέρα μας τότε λοιπόν καταργούνται όλα τα δύσκολα πράγματα που στέκονται μπροστά μας, καταργείται κι’ο φόβος, καταργείται κι’ανησυχία, καταργείται το άγχος, καταργείται η αγωνία, καταργείται η καχυποψία για τον άλλο άνθρωπο και όλα κυλούν τόσον όμορφα και τόσον ωραία. Γιατί; Γιατί είναι μαζί μας ο Ουράνιος Πατέρας ο οποίος είναι στον ουρανό, και είναι στον ουρανό και είναι και μαζί μας ταυτόχρονα, και είναι στον ουρανό για ν’ανεβάζει και μας εις τον ουρανό να μη μας κρατά κάτω στη γη με τις πολυποίκιλες περιπέτειες της καθημερινότητας αλλά να μας βγάζει πάνω από την τροχιά των γήινων πραγμάτων. Αλλά πότε μπορούμε να πούμε ότι είμαστε παιδιά του Θεού, γιατί για να λέμε το Θεό Πατέρα σημαίνει και μεις πρέπει να αισθανόμαστε παιδιά του Θεού. Είπαμε πολλές φορές ότι στη πνευματική ζωή υπάρχουν τρεις καταστάσεις πνευματικής σχέσης με το Θεό ας τις πω έτσι, και θα το επαναλάβω για όσους δεν το θυμούνται.<br /><br />Η πρώτη πνευματική κατάσταση της σχέσης του ανθρώπου με το Θεό είναι όταν ο άνθρωπος αισθάνεται σαν δούλος του Θεού, δηλαδή όπως ένας δούλος κάμνει κάτι γιατί φοβάται επειδή το λέει ο αφέντης του, το λέει ο διευθυντής του, το λέει αυτός που τον έχει αγορασμένο και κάμνει αυτό το οποίο διατάσσει ο αφέντης, γιατί φοβάται. Το κάμνει μεν αλλά φοβάται, φοβάται ότι θα τιμωρηθεί, φοβάται ότι θα θυμώσει το αφεντικό του, φοβάται ότι θα πάθει κάτι κακό, γι’αυτό το λόγο κάμνει τις διαταγές του αφέντη του αλλά αυτή η υπακοή βγαίνει από φόβο. Αυτός είναι ο δούλος και δούλον ονομάζουν οι πατέρες τον άνθρωπο ο οποίος φοβάται το Θεό και κάμνει αυτά που κάμνει γιατί φοβάται μήπως πάθει κάτι, μήπως του συμβεί κάτι ή μήπως πάει στη κόλαση και λέει να μη κάμω αυτό το πράμα γιατί φοβούμαι μήπως πάω στη κόλαση, μήπως χάσω τη ψυχή μου. Καλό είναι κι αυτό, δεν είναι κακό, είναι καλό, αλλά είναι νηπιώδες φρόνημα, είναι ατελές φρόνημα όμως χρειάζεται, πολλές φορές χρειάζεται γιατί είμαστε τόσο νήπια πνευματικά που δεν έχουμε άλλο αισθητήριο και η ψυχή μας δεν καταλαβαίνει τίποτα και μόνο με την απειλή και το φόβο κάπως συνέρχεται. Αν απειλήσουμε τον εαυτό μας ότι, κοίταξε άμα κάμεις αυτό το πράμα θα πας στη κόλαση, θα καταστραφείς αιώνια, θα έχεις αντιμέτωπο το Θεό φοβάται η ψυχή του ανθρώπου μαζεύεται και κάπως συναισθάνεται ότι δεν πρέπει να κάμει αυτό το πράμα, τουλάχιστον γλυτώνει από μιαν έμπρακτη αμαρτία, είναι ένας τρόπος κι’αυτός αποφυγής της αμαρτίας και τηρήσεως της εντολής του Θεού. Αλλά δεν είναι ο τέλειος τρόπος, είναι ο νηπιώδης τρόπος όμως είναι κι’αυτός χρήσιμος όπως και τα μαθήματα του δημοτικού σχολείου, ναι μεν είναι νηπιακά μαθήματα, είναι το άλφα και το βήτα αλλά άμα δεν μάθεις το άλφα και το βήτα δεν θα πας και στα υπόλοιπα και στο πανεπιστήμιο, πρέπει να πας από το δημοτικό και αρχίζει και από το νηπιαγωγείο ακόμα. Αυτός ο τρόπος λοιπόν είναι του δημοτικού σχολείου όμως είναι χρήσιμος και χρειάζεται. <br /><br />Ο δεύτερος τρόπος λεν οι Πατέρες είναι ο μισθωτός άνθρωπος αυτός ο οποίος κάμνει κάτι γιατί θέλει κάτι. Κάμνει το καλό, κάμνει τις εντολές του Θεού, τηρεί το λόγο του Θεού γιατί θέλει να πάει στο Παράδεισο, γιατί θέλει ο Θεός να του κάμει τα χατίρια του, γιατί θέλει ο Θεός νάναι μαζί του, γιατί θέλει, ξέρω ‘γώ, η ζωή του να είναι ευτυχισμένη σ’αυτό το κόσμο και μετά που θα φύγει απ’αυτό το κόσμο πάλι να είναι καλά δηλαδή αποβλέπει σε κάτι, σαν κάποιον ο οποίος έρχεται σπίτι σου π.χ. σου σκουπίζει το σπίτι σου, σφουγγαρίζει αλλά το κάμνει γιατί θέλει από σένα να του δώσεις μιαν αμοιβή, περιμένει να του κάμεις ένα δώρο, περιμένει να του πεις ένα καλό λόγο να τον υποστηρίξεις κι’εσύ μια μέρα, να τον βοηθήσεις κι’εσύ κάποτε που θα έχει ανάγκη ή να του δώσεις χρήματα γιατί έκαμε κόπο. Αυτός είναι ο μισθωτός άνθρωπος, είναι κάπως καλύτερα από τον προηγούμενο από το δούλο είναι καλύτερο αλλά δεν είναι τέλειο ούτε είναι σ’αυτό το οποίο θα πρέπει να φθάσει ο άνθρωπος είναι όμως κι’αυτό κάτι καλό τουλάχιστον όταν η ψυχή μας δεν έχει αυτή την τελείαν αγάπη ας είναι, ας σκεφτόμαστε τ’αγαθά της Βασιλείας του Θεού, ας έχουμε μέσα μας αυτά τα οποία θα επακολουθήσουν στους ανθρώπους που αγαπούν το Θεό, ας σκεφτόμαστε το Παράδεισο, τη δόξα των Αγίων τη συγκατοίκηση την αιώνια μαζί με τους Αγίους και τους Αγγέλους, αυτή τη σχέση με το Θεό ας σκεφτόμαστε τέλοσπάντων όλα τα αγαθά που θα απολαύσουμε αν τηρήσουμε το λόγο του Θεού και είναι και αυτό καλό, καλό αλλά όχι τέλειο, μεσαίο, έτσι, μέση εκπαίδευση, το τέλειο είναι να κάμνουμε αυτό το οποίο θέλει ο Θεός σαν τέκνα Θεού. Είναι η πρώτη κατάστασης οι δούλοι, η δεύτερη οι μισθωτοί και τρίτοι οι υιοί του Θεού, τέκνα του Θεού. Και να κάνουμε αυτό το οποίον ο Θεός θέλει όχι γιατί τον φοβόμαστε, ούτε γιατί θέλουμε να μας πληρώσει, αλλά γιατί τον αγαπούμε τον Θεό και ο Θεός είναι Πατέρας μας και κάνουμε ότι κάνουμε γιατί αυτό είναι μέσα μας, όπως όταν κάνουμε κάτι για τον πατέρα μας, το κάνουμε γιατί είναι πατέρας μας και τον αγαπούμε και δεν έχουμε τίποτε άλλο, δεν ζητούμε τίποτα είναι η φύση μας, η σχέση μας τέτοια με τους γονείς μας. Αλλά για να φτάσουμε όμως σε αυτή τη κατάσταση της υιοθεσίας πρέπει να τηρήσουμε μια μέθοδο, μια διαδικασία για να φτάσουμε να είμαστε τέκνα του Θεού, παιδιά του Θεού. Πρέπει οπωσδήποτε αυτό που λέει πιο κάτω «αγιασθήτω το όνομα σου» δηλαδή ας αγιασθεί το όνομα σου. Πού να αγιασθεί το όνομα του Θεού, στον ουρανό; Αφού είναι Άγιο αφ’ εαυτού το όνομα του Θεού, αλλά εμείς να αγιάσομε το όνομα του Θεού με την αγία ζωή μας, όταν εμείς υπακούσομε στις εντολές του Θεού τότε οι εντολές του Θεού λειτουργούν μέσα μας από μόνες τους σαν καθαρτήριο πυρ το οποίο καθαρίζει τη ψυχή μας και την ύπαρξή μας από τα πάθη και την αμαρτία, μας φωτίζει το νου μας, φωτίζει την καρδία μας και σιγά, σιγά αρχίζουμε να λειτουργούμε φυσιολογικά. Αρχίζει να λειτουργεί μέσα μας αυτή η αρμονία της φύσεως όπως μας έπλασε ο Θεός. ΄Ολες οι ψυχικές και σωματικές μας δυνάμεις αποκτούν τη σωστή τους θέση και λειτουργούν μέσα σε μια θαυμάσια αρμονία και εμείς έτσι γινόμαστε τόπος όπου μπορεί να έρθει να κατοικήσει ο Θεός. Θυμάστε τί λέει στο Ευαγγέλιο ο ίδιος ο Κύριος ότι «εάν με αγαπάτε θα τηρήσετε τις εντολές μου και όταν τηρήσετε τις εντολές μου τότε κι εγώ θα σας αγαπήσω και θα εμφανίσω τον εαυτό μου σε εσάς», ή κάπου αλλού λέει «εγώ κι ο πατήρ θα έρθουμε και θα κατοικήσομε μόνιμα» «μονή παρ’ αυτώ ποιήσομεν» θα κατοικήσομε μόνιμα μεσ’ τη καρδιά του ανθρώπου. Άρα λοιπόν έχουμε μία διαδικασία, μια διαδικασία πνευματική που μας δίδει η εκκλησία και την τηρούμε ώστε να λειτουργήσει μέσα μας η ιατρική αυτή μέθοδος να θεραπευθούμε από τα πάθη και τις αμαρτίες μας, να παύσει ο σκορπισμός του νου μας που τρέχει εδώ κι’εκεί, να παύσει αυτή η ακαθαρσία της καρδίας να μας ενοχλεί, να μπουν όλα σε μια αρμονία, ψυχή, σώμα, καρδία, πνεύμα τα πάντα, όλα, να γίνει μια αρμονία, μια απλότητα και να ενεργεί μέσα μας πλέον το πνεύμα το άγιο του Θεού. Τότε μπορούμε να πούμε ότι είμαστε πραγματικά παιδιά του Θεού, όπως κάποιος για νάναι παιδί του πατέρα του πρέπει να του μοιάζει, δεν πρέπει απλώς μόνο να έχει και το όνομα του αλλά να είναι όμοιος με τον πατέρα και να του μοιάζει όχι μόνο εξωτερικά αλλά να μοιάζει και στις αρετές του, διότι μπορεί βιολογικά να είναι παιδί του, όπως λεν καμιά φορά εγώ δεν σ’αναγνωρίζω για παιδί μου διότι μπορεί εγώ να σε γέννησα αλλά όμως ο τρόπος σου ο χαρακτήρας σου οι ενέργειες σου δεν μου ταιριάζουν εμένα άρα δεν σε θεωρώ παιδί μου γιατί δεν μοιάζεις με το δικό μου πνεύμα. Όταν μας είπε ο Χριστός «έσεσθε ουν υμείς τέλειοι καθώς και ο Πατήρ ημών ο ουράνιος τέλειος εστίν» δηλαδή να γίνετε τέλειοι, να γίνεσθε τέλειοι όπως και ο Πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος. Βλέπετε μας φέρνει το Θεό σαν πατέρα μας και λέει δεν μπορεί να κάνετε κάτι άλλο γιατί αν κάνετε κάτι άλλο δεν θα είστε παιδιά του πατέρα σας, θα είστε νόθοι και όχι υιοί. Και λέγεται μάλιστα ότι αυτή η εικόνα του Θεού σαν πατέρα μέσα στη ψυχή μας φαίνεται κι ιδιαίτερα στην ώρα του θανάτου μας όπου εκεί θα φανεί αυτή η εικόνα του ουρανίου πατρός στο πνεύμα μας.<br /><br />Είναι καμιά φορά που διερωτόμαστε όλοι, διερωτούμαι κι εγώ όταν βλέπω και τον εαυτό μου πρώτα αλλά και γύρω μου όταν βλέπω ανθρώπους της εκκλησίας να έχουν χρόνια μέσα στην εκκλησία και να αγωνίζονται πνευματικά νάνε αγωνιστές άνθρωποι, να τρέχουν πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά, να κάνουν καλά έργα, να υπακούουν στις εντολές της εκκλησίας, νάχουν πνευματικό, να διαβάζουν βιβλία, νάνε χριστιανοί, να οργανώνουν ομιλίες και όμως να βλέπεις αυτοί οι άνθρωποι να μην έχουν αυτό το χαρακτήρα του ουρανίου πατρός πάνω τους. Δηλαδή πόσο πραγματικά τραγικότητα είναι, νομίζω είναι η πιο μεγάλη τραγωδία της εκκλησίας μας, των ανθρώπων της εκκλησίας, όχι τα παροδικά και τα φαινομενικά οικονομικά σκάνδαλα αλλά όταν βλέπουμε κι όταν μας βλέπουν εμάς και δεν έχουμε πάνω μας το χαρακτήρα του ουρανίου πατρός. Πώς είναι ο ουράνιος πατέρας και ποιος είναι ο χαρακτήρας του, μας το είπε ο ίδιος «μάθετε απ’εμού ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία και ευρήσετε ανάπαυσιν ταις ψυχαίς ημών» δηλαδή αν θέλετε να μάθετε ποια είναι η καρδιά μου, η καρδιά μου είναι ταπεινή και πραϊα κι’έτσι θα βρείτε ανάπαυση στες ψυχές σας. Άρα αν θέλετε να μου μοιάζετε και αν θέλετε να είσαστε παιδιά μου και να μπορείτε να με επικαλείστε πατέρα σας και εγώ να σας επικαλούμαι παιδί μου, τότε πρέπει οπωσδήποτε να αποκτήσετε αυτή τη σχέση, αυτό το χαρακτήρα να γίνετε ταπεινοί και πραοί στη καρδία, και ο ταπεινός και πράος είναι αυτός από τον οποίο γεννιούνται όλα τα υπόλοιπα αγαθά. Πώς μπορεί λοιπόν ένας ταπεινός άνθρωπος, ένας πράος άνθρωπος να κρίνει τον αδελφό του, πώς μπορεί να μισά τον αδελφό του, πώς μπορεί να κατηγορεί να συκοφαντεί τον αδελφό του, πώς μπορεί να κτυπά τον αδελφό του είναι αδύνατο πράγμα Όταν βλέπουμε μέσα μας τέτοιες κινήσεις, εκδικήσεως, κακίας, κακολογίας, εκδικητικότητας δηλαδή να μην δεχόμαστε τίποτα, να γινόμαστε θηρία γιατί κάτι μας είπε ο άλλος, τότε πρέπει να στραφούμε στον εαυτό μας και να στενάξουμε και να πούμε αλίμονο μας, αλίμονο μας είμαστε τόσα χρόνια μέσα στην εκκλησία και όμως δεν καταφέραμε τίποτα, τί καταφέραμε, το ότι νηστεύουμε Τετάρτη και Παρασκευή; Μα ο διάβολος δεν τρώει ποτέ. Το ότι κάμνουμε καμιά αγρυπνία μια-δυό φορές τη βδομάδα; Μα ο διάβολος δεν κοιμάται ποτέ. Το ότι τρέχουμε δεξιά κι’αριστερά και κουραζόμαστε; Μα ο διάβολος τρέχει συνέχεια και δεν ξεκουράζεται ποτέ. Τί είναι αυτό το οποίο διαφέρει και δεν μπορεί να κάμει ο διάβολος; Κάποτε πήγε ο σατανάς στο Μέγα Μακάριο, στον Αββά Μακάριο, και του είπε «τί κάμνεις Μακάριε περισσότερο από μένα, εσύ νηστεύεις εγώ δεν τρώω, εσύ αγρυπνείς εγώ δεν κοιμάμαι, εσύ κοπιάζεις εγώ δεν ξεκουράζομαι καθόλου, τί είναι αυτό που κάνεις κι εγώ δεν μπορώ να κάμω»; Και του λέει ο Αβάς Μακάριος «αυτό το οποίο εγώ έχω κι’εσύ δεν μπορείς ν’αποκτήσεις είναι η ταπείνωση». Πράγματι όλα τα άλλα ο διάβολος μπορεί να τα κάνει μόνο τη ταπείνωση δεν μπορεί να την κάνει, γιατί; Γιατί η ταπείνωση είναι το γνώρισμα του Θεού, είναι η στολή της θεότητας λέει ο Αββά Ισαάκ, όταν είσαι ταπεινός τότε είσαι και πράος, όταν είσαι ταπεινός σημαίνει ότι δεν είσαι εγωϊστής και σημαίνει ότι αγαπάς τον άλλο, σημαίνει αγκαλιάζεις τον άλλο, σημαίνει ότι τον αποδέχεσαι, δεν τον κατακρίνεις, δεν τον καταδικάζεις, ανέχεσαι τον αδελφό σου. Όταν δεν ανεχόμαστε τους άλλους τότε μην ψάχνετε να πείτε μα είναι δύσκολος χαρακτήρας και δεν τον ανέχομαι και δεν μπορώ μ’αυτόν τον άνθρωπο, δεν είναι ο άλλος άνθρωπος, κακά τα ψέματα, όσο κακούργος και νάνε δεν είναι ο άλλος που φταίει εμείς φταίμε, εάν εμείς είχαμε αυτό το χαρακτήρα του πατρός πάνω μας θα τον βαστάζαμε. Μήπως έχει καμιά μητέρα που δεν μπορεί να βαστάξει το παιδί της; Όσο κακούργο παιδί κι αν έχει, όσο δύστροπο παιδί κι αν έχει, όσο εκκεντρικό παιδί κι αν έχει, το βαστάζει, είναι μάνα του κι’όχι απλώς το βαστάζει και λέει τί να κάμω το βαστάζω αλλά, κι’η μητέρα του μεγαλύτερου δολοφόνου ακόμα, δεν δέχεται να της πεις το παιδί σου είναι δολοφόνος, το δικαιολογεί μέσα της γιατί είναι μάνα, το καλύπτει, το αγκαλιάζει, δεν μπορεί να δεχθεί να εξευτελίζουν το παιδί της έστω και δίκαια ακόμα γιατί είναι η μητέρα του. Έτσι είναι οι καρδιές των Αγίων, αυτές είναι οι καρδιές των Αγίων, έχουν τέτοια συμπάθεια, τέτοιαν αγάπη, τέτοια σχέση, τρυφερή σχέση με τους άλλους ανθρώπους που ακόμα όταν τους βλέπουν ν’αμαρτάνουν δεν τολμούν να τους κατακρίνουν αλλά τους βλέπουν με πολλή συμπάθεια και επιστρέφουν πάνω τους το σφάλμα του αδελφού τους, σου λέει εγώ φταίω, για να αμαρτάνει ο αδελφός μου εγώ φταίω, αν εγώ ήμουν καλός αυτός δεν θα αμάρτανε.<br /><br />Θυμάμαι ένα γεροντάκι που έκλαιγε απαρηγόρητα γιατί όταν βγήκε στη Θεσσαλονίκη είδε ένα νέο παιδί να είναι μάρτυρας του Ιεχωβά κι ήρθε πίσω στη Σκήτη και έκλαιγε μέρα νύχτα και έλεγε δεν μπορώ να χωνέψω αυτή την εικόνα, αυτό το παιδί να είναι αιρετικός, ν’αρνηθεί το Θεό, είναι αδύνατο δεν μπορώ να το χωνέψω, εγώ φταίω γι’αυτή τη κατάσταση και έκλαιγε και παρακαλούσε το Θεό να σώσει εκείνο το παιδί, ήταν οδύνη απαρηγόρητος μεσ’τη ψυχή του, ούτε τον ήξερε, απλώς τον είδε από μακριά. Και γιατί, γιατί οι Άγιοι είχαν αυτή την αίσθηση, δεν κατέκρινα ποτέ κανένα. Διαβάστε το Γεροντικό, όσοι δεν το έχετε να φροντίσετε ν’αγοράσετε το Γεροντικό να διαβάσετε και να δείτε πόσο ωραία οι Άγιοι περνούσαν τη ζωή τους και θα μάθετε πολλά πράγματα. Και μπορεί αυτοί να ήταν ασκητές, να ήταν μοναχοί αλλά θα μάθετε πράγματα πολύτιμα για την οικογένεια σας, για τα παιδιά σας. Λέει κάπου:ένας Αββάς ρώτησε κάποιον άλλο, «Γέροντα, εάν δω στην εκκλησία τον αδελφό μου να κοιμάται και να ροχαλίζει τί να κάμω, να τον σκουντήξω να ξυπνήσει, τί πιο απλό πράγμα, κοιμάται ο άλλος μεσ’την εκκλησία, σπρώξε τον λίγο να του πεις ξύπνα παιδί μου, εδώ, Τί είναι; Κρεββατοκάμαρη; Εκκλησία; Ξύπνα, και μάλιστα να είναι και μοναχός γιατί ήταν μοναχοί αυτοί, οι μοναχοί τόση ώρα μεσ’ την εκκλησία, νύχτα, αγρυπνίες, φυσικό είναι καμιά φορά να σε πάρει κι «ο ύπνος οπόταν με την αδελφικήν αγάπη και το θάρρος μπορεί να τον σπρώξεις τον άλλο και να του πεις «αδελφέ μου ξύπνα σε πήρε ο ύπνος», και ο Γέροντας σαν υπεύθυνος έπρεπε οπωσδήποτε να φροντίζει να μην κοιμούνται μεσ’την εκκλησία οι μοναχοί, κι περίμενε να του πει, ναι σπρώξε τον να μην κοιμάται. Και λέει ο Γέροντας «εγώ τέκνον εάν μπορούσα θα του έπαιρνα κι ένα μαξιλάρι να το βάλω εκεί να κοιμηθεί καλύτερα» ούτε τολμούσε να του πει «σπρώξε τον». Και θα δείτε ότι είχαν τέτοια λεπτή σχέση με τον άλλο άνθρωπο, τόση λεπτότητα όση δεν έχουν πολλές φορές οι φυσικοί γονείς με τα φυσικά παιδιά τους. Είναι τραγικό πράγμα, τραγικότητα, ακούει κανείς κάποια πράγματα και λέει «μα τί γίνετε ρε παιδί μου», δηλαδή μια αγριότητα υπάρχει στις σχέσεις μας πολλές φορές και μεσ’την οικογένεια, αγριότητα, έρχεται το παιδί κατασκορπισμένο, καταπληγωμένο και το αγριεύομε, του φωνάζουμε, το κτυπούμε, κάνουμε οτιδήποτε γιατί πρέπει να συμμορφωθεί. Όπως εκείνη η εγκληματική, μελιστάλακτος, πώς να την περιγράψω, ελευθερία που αφήνουμε στα παιδιά μας και τα καταστρέφομε «Όταν είναι μωρά τα αφήνομε ελεύθερα να τρέχουν πάνω-κάτω να κάνουν ότι θέλουν, να τα σπάζουν όλα σε οποιονδήποτε σπίτι πάνε και να διαλύουν οτιδήποτε μέσα σε κείνο το σπίτι γιατί είναι μωρά και πρέπει όλοι να κάτσουμε ν’ ακούσουμε εκείνο το μωρό τί θα πει. Μόλις μεγαλώσουν όμως τότε αλλάζουν τα πράματα, ενώ όταν είναι μωρά πρέπει να τους μαζεύουμε κι’ όταν μεγαλώσουν τους ελευθερώνομε, όταν είναι μωρά τους ελευθερώνομε κι όταν είναι μεγάλοι τους μαζεύωμεν, «ε μα μαζεύεται». Μετά αρχίζει το ξύλο, κι’αρχίζουν οι φωνές, κι’αρχίζει ο καυγάς, και είδα πολλά γεγονότα τέτοια και σας λέω ότι κατά 90% ένοχοι ήσαν οι γονείς. Δυστυχώς ένοχοι ήσαν οι γονείς κι όχι τα παιδιά. Γιατί; Γιατί υπάρχει μιά αρρώστια η οποία λέγεται εγωϊσμός, είναι αυτή η απουσία αυτού του ταπεινού φρονήματος που λέει εδώ το Ευαγγέλιο, δεν είμαστε ταπεινοί τη καρδία αλλά είμαστε γεμάτοι εγωϊσμό και θέλουμε δικά μας και όπως τα θέλουμε εμείς και ότι λέμε εμείς να γίνεται. Και γι’αυτό το λόγο και δεν μπορούμε να επικοινωνήσωμεν, διότι και τα παιδιά μας έχουν τον εγωϊσμό τους κι εμείς το δικό μας και είναι όπως κτυπάει η μια πέτρα πάνω στην άλλη και βγάζει σπίθα, ε... από μια σπίθα θ’ανάψει φωτιά, και άμα ανάψει φωτιά ποιό θα κάψει, το σπίτι μας. Ενώ όταν μάθουμε να έχουμε ταπείνωση και να είμαστε πράος τότε θα καταλάβουμε τον άλλο άνθρωπο δεν θα επιμένομε, θα πούμε το δικό μας με καλό τρόπο και δεν θα επιμένουμε οπωσδήποτε να γίνει το δικό μας. Και να γίνεται καυγάς, να διιστάμεθα μεταξύ μας, και να καταργούμε και τη φυσική σχέση που έχουμε με τα παιδιά μας. Μα καταλάβετε πόσο διαστρέφει ο εγωϊσμός τον άνθρωπο ώστε και τις φυσικές σχέσεις παιδί με γονιούς ή αδέλφια μεταξύ τους να τα χωρίζει, και η αιτία ποια είναι, ο εγωϊσμός, γιατί δεν υποχωρούμε, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τον άλλο άνθρωπο δεν τον δεχόμαστε και είναι φοβερό πραγματικά και νομίζω ότι είναι ένα φαινόμενο που χρήζει ερεύνης κοινωνιολογικής και ψυχολογικής στη Κύπρο όχι στους νέους αλλά στους γονείς. Κάποτε κάποιος πήρε ένα τηλέφωνο και σήκωσα το τηλέφωνο και με ζητούσαν εμένα, μάλλον κάποιος έπαιρνε και με ζητούσε εμένα και μου έλεγαν οι Πατέρες, αυτό το τηλέφωνο πήραν 4-5 φορές σήμερα, πάρε να δούμε τί γίνεται, είναι επείγον, είναι ανάγκη. Παίρνω κι’εγώ τηλέφωνο σ’ένα σπίτι και σηκώνοντας το τηλέφωνο, τί ν’ακούσω στο τηλέφωνο «λέω εμπρός είμαι ο πατήρ Αθανάσιος» και ακούω μεσ’το τηλέφωνο κραυγές, φωνές, έσπαζαν πιάτα, σπάζαν καρέκλες, ούρλιαζαν εκεί μέσα, «τί γίνεται» λέω, «λέει» πάτερ, βοήθα μας θα σκοτώσει, «ποιος θα σας σκοτώσει ρε παιδί μου;» ο γιος μας θα μας σκοτώσει, τί, ποιος είναι ο γιος σας, ούτε με ήξεραν, ούτε τους ήξερα, από δω από κει φώναζε εκείνη η καημένη έλα να σου μιλήσει ο πάτερ Αθανάσιος, δεν θέλω με πάτερ Αθανάσιο ν’ακούσω με κανένα, κι άφησαν και το ακουστικό πάνω στο τραπέζι φώναζα κι’εγώ μέσα στο τηλέφωνο, στα πολλά πολλά έσπασαν κάτι βάζα, σπάσαν κάτι πιάτα τί γινόταν, φώναζε εκεί η καημένη η μητέρα τρέξε είναι ο πάτερ Αθανάσιος να σου μιλήσει, βοήθησε ο Θεός και πιάνει κάποιος το τηλέφωνο λέω τί είναι ρε παιδάκι μου, τί συμβαίνει, είμαι ο πάτερ Αθανάσιος του λέω, λέει μου δεν σε ξέρω, τελοσπάντων, του λέω τί συμβαίνει κύριε τί θα γίνει, άκουσα να λέει εκεί έπιασε το μαχαίρι να σφάξει τον άλλο, λέω Παναγία μου θα σκοτωθούν αυτοί και τί να κάμουμε, τελοσπάντων τί να πούμε, μιλώ στο παιδί στο τηλέφωνο, του λέω κοίταξε με καλό τρόπο, του λέω παιδί μου ηρέμησε σε παρακαλώ κι’έλα πάνω στο μοναστήρι, νύχτα, έλα τώρα να σου ανοίξουμε την πόρτα, μεσάνυχτα, ήρθε στο μοναστήρι. Εν τω μεταξύ μέχρι ναρθεί το παιδί έπιασαν τηλέφωνο οι γονείς του και πάτερ μου ξέρεις έκανε έτσι και πήρε το μαχαίρι να μας σφάξει, ιστορίες. Λέω Παναγία αν είναι και κανένας τρελός θα σφάξει εμάς τώρα αυτός, οπότε φωνάζω κι’ένα δυό από τους μοναχούς λέω ελάτε εδώ επιφυλακή διότι μπας τζιε κατεβεί εδώ με καμιά ππάλα, να δούμε τί θα γίνει. Τελοσπάντων έρχεται το θηρίο, σε καμιά ώρα φτάνει το θηρίο, καταβαίνει τί να δούμε, ένα παιδάκι μάλαμα αλλά τον έσκασαν εκείνοι οι γονείς του, τον έσκασαν, αντίδραση, πείσμα να μην τον καταλαβαίνουν, να μην δέχονται αυτό που ήθελε ο ίδιος, να του παν κόντρα συνέχεια, συνέχεια, συνέχεια. Τελοσπάντων εγώ δεν του είπα τίποτε, του είπα για τους γονείς του να τους τιμά, του είπα κάμποσα, τον μαλάκωσα κι’επήγε σπίτι πίσω. Μ’έπιασε η μάνα του, λέω συγνώμη αλλά μου φαίνεται θα κατέβω να σας σφάξω εγώ διότι αν την γλύτωσες απ’τον γιο σου πραγματικά θα κατέβω να σε σφάξω γω, καλά δεν σκέφτεσαι, είναι τρόπος αυτός να συμπεριφέρεσαι, τον έσκασες, το έσκασες αυτό το παιδί σου, και τί με ρώτησε πόσες μέρες πρέπει να μην φάει λάδι για να κοινωνήσει, λέω έφαες το παιδί σου ζωντανό και το κοκκάλισες το λάδι σ’έλειψε τώρα, αυτό ήταν το ερώτημα. Κατασκοτωθήκατε εκεί μέσα, σπάσατε τις πόρτες και τα τζάμια και τα πιάτα και πόσες μέρες να μην φάεις λάδι, μέγα ερώτημα.<br /><br />Είμαστε χριστιανοί κατ’αυτόν το τρόπο; Δηλαδή όταν σκοτώνεσαι με το παιδί σου, σκοτώνεσαι, γιατί δεν υποχωράς, γιατί θέλεις να γίνει το δικό σου, γιατί επιμένεις, καλά είσαι γονιός μέχρις ένα σημείο ρε παιδί μου. Ζώο να είναι ο άλλος έχει έναν όριο, στο κάτω κάτω είναι ελεύθερος άνθρωπος, άστον να κάμει το λάθος του, άστον να κάμει αυτό που θέλει, έχεις ένα όριο αυτά τα πράματα τί είναι, είναι εν ονόματι του Ευαγγελίου και ζητάς και τη συμμαχία των πνευματικών γιατί, γιατί θέλεις να υποτάξεις το παιδί σου, είναι τραγικότητα . Νάρχονται σε μας όχι γιατί πιστεύουν ότι εμείς θα βοηθήσωμεν τα παιδιά τους αλλά γιατί θέλουν να μας χρησιμοποιήσουν εμάς για να υποτάξουν τα παιδιά τους. Για να κάμουν τα παιδιά τους αυτό που θέλουν οι γονείς τους έρχονται να βάλουν τον πνευματικό, όταν δεν μας χρειάζονταν.... ω βέβαια... στον πνευματικό, τί είσαι καμιά γριά. Αλλά είναι φοβερό, και αυτά εντάξει να γίνονται μέσα στον οποιονδήποτε κόσμο εντάξει, αλλά άνθρωποι της εκκλησίας, να ερχόμαστε στην εκκλησία, να καυχόμαστε και ν’ασχολούμαστε αν θα φάμε λάδι ή όχι και αν πρέπει να κοινωνήσομε και πόσες φορές την βδομάδα και να σκοτωνόμαστε με τα παιδιά μας ή τελοσπάντων με οτιδήποτε άλλο τότε πρέπει να μας μπουν πολλά ερωτηματικά, πάρα πολλά ερωτηματικά. Μήπως άραγε δεν κάναμε τίποτα τόσο καιρό; Μήπως τελικά όλη αυτή η παρουσία μας μέσα στο χώρο της εκκλησίας δεν ενήργησε όπως έπρεπε να ενεργήσει;<br /><br />Έλεγε κι ένας Γέροντας «Άκουσε στο γιατρό πάνε πολλοί, πάει κι ο γείτονας και πίνει καφέ αλλά δεν θεραπεύεται, μπορεί να κάθεται μέσα στο ιατρείο να πίνει καφέ με το γιατρό, να λέει τα νέα της εφημερίδας νάνε πρώτοι φίλοι αλλά νάνε άρρωστος. Το ίδιο συμβαίνει μ’έναν άνθρωπο που κάνει όλα τα έργα του Θεού και συχνάζει στις εκκλησίες αλλά δεν έχει θεραπευθεί η ψυχή του, δεν έχει πάνω του το χαρακτήρα του Πατέρα του. Και ο χαρακτήρας του πατέρα μας είναι αυτός που είπαμε αυτός που μας είπε ο ίδιος, είναι αυτή η αγάπη, αυτή η κίνηση η οποία ξεκινά μέσα από τη ταπείνωση, μέσα από τη κένωση του εγώ μας. Αν αυτό δεν υπάρχει τότε πράγματι δεν κάναμε τίποτα. <br /><br />Και γιατί ο Θεός επιτρέπει πολλές φορές στη ζωή μας τόσες πολλές δοκιμασίες; Ξέρετε οι δοκιμασίες είναι χρυσές ευκαιρίες, να μην τις χάνετε, είναι χρυσές ευκαιρίες. Ο Θεός έλεγε κι ο γέρος Παϊσιος προσεύχεσαι να σου δώσει ο Θεός ταπείνωση και λέεις «Θεέ μου σε παρακαλώ σώσε τη ψυχή μου και φύλαξε με από τις παγίδες του σατανά και δος μου ταπείνωση». Θα επιτρέψει ο Θεός ή θα έρθουν τα πράγματα κατ’αυτόν το τρόπο να συμβούν γεγονότα τα οποία πρέπει να σε ταπεινώσουν, να σε εξευτελίσουν, να σε συκοφαντήσουν, να σε βρίσουν, να σε αδικήσουν, να σε τσαλαπατήσουν, να μην κάμουν το δικό σου, να σου πάνε κόντρα και εκεί είναι που θα φανείς, εκεί θα σε δω. Πότε θα είσαι ταπεινός; Όταν όλα είναι ωραία γύρω σου και όταν κάθεσαι μεσ’το σαλόνι και παριστάνεις τον ταπεινό και τον ήσυχο. Θυμάμαι κάποιον που μου έλεγε «Εγώ πάτερ μου ξέρετε τώρα δεν έχω εγωϊσμό, όχι όχι τον απέβαλα», ύστερα που καμιά ώρα κάποιος τον τσίλλισε λίγο κι έγινε έξω φρενών. Λέω «δεν τον απέβαλες στο ψυγείο, τον φύλαξες και όποτε τον χρειάζεσαι τον ξαναπαίρνεις πίσω». Αυτό είναι; Ταπείνωση είναι πραότητα, είναι αγάπη, είναι μία βαθιά ειρήνη. Άνθρωποι είμαστε το καταλαβαίνω, όλοι ανά πάσα στιγμή μπορεί να γλιστρήσωμεν να μας ξεφύγει κάτι είμαστε άνθρωποι, ποιός μπορεί να πει ότι έχει αναλλοίωτη κατάσταση πνευματική μέσα του, αλλά τουλάχιστον κι όταν γλιστρούμε και πέφτουμε να το καταλαβαίνομε, να μετανοούμε να λέμε «Θεέ μου συγχώρεσε με πάλι παροργίστηκα, παραφέρτηκα, εγώ φταίω δεν φταίει ο άλλος», τουλάχιστον το μυαλό να ενεργεί σωστά. Αν δεν έχουμε σωστές πράξεις ν’ έχουμε σωστές κρίσεις τουλάχιστον. Ξέρετε πόσο σπουδαίο πράμα είναι ο άνθρωπος ν’ έχει σωστές κρίσεις! Θυμάμαι κάποιοι κάποτε είχαν ένα δεσμό παράνομο, ένας άνδρας και μια γυναίκα και επήγαιναν σ’ένα πνευματικό και τους έλεγε κοιτάξτε αυτό το πράμα δεν είναι καλό, να σταματήσετε, αλλά δεν μπορούσαν, δούλευαν μαζί, και ήταν σαρκικός ο δεσμός, κι ούτε μπορούσαν ν’άπομακρυνθούν. Οπόταν ο Γέροντας αυτός ο πνευματικός τους λέει «κοιτάξτε αφού δεν υπάρχει περίπτωση ν’απομακρυνθείτε ο ένας από τον άλλο για να γλυτώσετε μια και καλή τουλάχιστον αρχίστε να δουλεύετε μέσα σας στο λογισμό σας τα πράγματα με καλούς λογισμούς, δηλαδή αντί να βλέπεις τον άλλο και να τον βλέπεις φιλήδονα και ότι αυτός είναι κάτι που θα αναπαύσει ηδονικά, φιλήδονα να λες με το λογισμό σου, άσχετο αν δεν μπορείς να το εφαρμόσεις ακόμα, να λες ότι μα αυτός ο άνθρωπος είναι αδελφός μου, αυτή η κοπέλα είναι αδελφή μου είναι άνθρωπος για τον οποίο ο Χριστός απέθανε είναι μέλος Χριστού εγώ είμαι υποχρεωμένος να τη βοηθήσω να σωθεί και πρέπει να είμαστε πνευματικά αδέλφια έχωμεν τέτοια σχέση, οπότε άμα βάζουμε καλούς λογισμούς μεσ’το νου σου, έχεις καλές κρίσεις για τον άλλο άνθρωπο σιγά, σιγά, σιγά αρχίζεις μετά να έχεις και καλές σχέσεις και καλές πράξεις τότε υποχωρούν και τα υπόλοιπα. Ενώ εάν στο νου σου καλλιεργείς συνέχεια άσχημα πράματα τότε και καλές πράξεις να έχεις οι καλές πράξεις θα γίνουν κακές λόγω των κακών σκέψεων. Οπόταν και εμείς έτσι, εάν κάνουμε λάθη και αμαρτάνουμε και φωνάζουμε τουλάχιστον να βάζουμε μεσ’το νου μας καλές σκέψεις και να πούμε, κοίταξε ρε παιδί μου, με έκαμε έξω φρενών γιατί έχει κακό χαρακτήρα, θέλει να με φάει ζωντανό, θέλει να με σκοτώσει, θέλει να με αδικήσει, όμως κι’εγώ γιατί παραφέρτηκα εγώ φταίω. Ξέρετε πόση αντίδραση έχει ο άνθρωπος εκείνη την ώρα του πάθους όταν πάει να πει του εαυτού του ότι εγώ φταίω. Θυμάμαι έναν Κρητικό, κάποιον από τη Κρήτη που ήρθε να γίνει μοναχός και τον εδίδασκε ο Γέροντας να έχει αυτομεμψία και του λέει να λες ότι εσύ φταις , και λέει πα, πα, πα, πα, πα αποκλείεται να κάμω αυτό το πρώτο πράμα δεν μπορώ να το δεχθώ με τίποτα. Δεν μπορούσε, γιατί; Γιατί έτσι ήταν ο ψυχικός του κόσμος, και τους έλεγε κι’ο γέρο Παίσιος καμιά φορά, κτυπούσαν τη πόρτα, έτσι να σας πω κι’ένα αστείο, όχι πως κατηγορώ τα παιδιά από τη Κρήτη, όχι, αλλά επειδή είναι πολύ γενναίοι άνθρωποι και δυνατοί οι Κρητικοί κι΄έτσι θαρραλέοι, άμα ερχόταν καμιά ομάδα κτυπούσαν το κουδούνι κι’ο Γέροντας από μακριά φώναζε, ε ποιός είναι, εμείς Γέροντα, από πού είστε ρε παιδιά, από τη Κρήτη φώναζαν εκείνοι. Από τη Κρήτη; Απ’τους ήμερους ή απ’τους άγριους είσθε; Και άμα του έλεγαν από τους ήμερους λέει εντάξει. Λοιπόν θέλω να πω ξέρετε μεγάλη υπόθεση πραγματικά είναι τέχνη ο άνθρωπος να μπει μέσα στον εσωτερικό του κόσμο και ν’αρχίζει με αυτό το καλό λογισμό να δουλεύει μέσα του, να δουλεύει τα πράγματα και να κρίνει τα πράγματα να τα βάζει στη θέση τους. Και αρχίζει κανείς να τα βάζει στη θέση τους όταν κρίνει τον εαυτό του κι’όταν έχει αυτομεμψεία, κι’όταν μέμφεται τον εαυτό του, μεμφόμενος τον εαυτό του αποκτά αυτή τη σωστή λογική, τους καλούς λογισμούς και μετά σιγά σιγά θ’αποκτήσει και καλές πράξεις, καλές ενέργειες στη πρακτική μορφή κι’έτσι θα προχωρήσει.<br /><br />Πάντως να ξέρετε ότι το να επικαλούμαστε το Θεό σαν Πατέρα μας σημαίνει ότι ταυτόχρονα εμείς είμαστε παιδιά του και παιδιά του Θεού δεν μπορούμε να είμαστε επ’ουδενί λόγο εάν πάνω μας δεν έχωμε τον χαρακτήρα του ουρανίου πατρός μας, κι ο χαρακτήρας του ουρανίου πατρός μας είναι αγάπη, αγάπη η οποία πηγάζει από τη ταπείνωση. Από τον εγωισμό, αγάπη δεν μπορεί να πηγάσει ουδέποτε και αυτή η αγάπη που πηγάζει από τον εγωϊσμό δεν είναι αγάπη αλλά είναι διοξείδιο του άνθρακα. Λέεις του άλλου, «Με αγαπάς;» «Εγώ σ’αγαπώ, εσύ μ’αγαπάς, να με αγαπάς κι εσύ» και ν’ απαιτείς να σου το λέει χίλιες φορές την ημέρα. Δεν είναι έτσι. Λέεις του άλλου «εγώ σε αγαπώ και γω δεν θέλω τίποτα άλλο, μόνο ότι σ’αγαπώ μου είναι αρκετό», χωρίς ανταλλάγματα, χωρίς απαιτήσεις, χωρίς επιδιώξεις, χωρίς να καταδυναστεύεις τον άλλο άνθρωπο, όπως ο Θεός αγαπά εμάς. Βλέπετε πόσο μας αγαπά ο Θεός και μας αφήνει τελείως ελεύθερους ακόμα και για να τον αρνηθούμε, κανένα δεν στραγγαλίζει ο Θεός με την αγάπη του αλλά μας αφήνει να κινούμαστε τόσο πολύ ελεύθερα τόσο πολύ άνετα. Έτσι λοιπόν αυτή την ελευθερία και την άνεση να έχουμε κι εμείς εάν θέλουμε να είμαστε πραγματικά παιδιά του Θεού.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-6441709824390227391?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-34255904936359632792010-01-28T10:24:00.000-08:002010-01-28T10:38:53.015-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S2HZnxH8YVI/AAAAAAAAAVI/8J20oCPs2MI/s1600-h/isaak.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 232px; height: 400px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_dFQRDnHfqAE/S2HZnxH8YVI/AAAAAAAAAVI/8J20oCPs2MI/s400/isaak.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5431861902810308946" /></a><br /><br />ΠΑΣΑ καλή έννοια εμπίπτει στην καρδία του ανθρώπου εκ της θείας χάριτος και πάς κακός λογισμός πλησιάζει στην ψυχήν προς πειρασμό και δοκιμήν.<br /><br /><br />Όποιος φθάσει να γνωρίσει την ιδίαν αυτού ασθένεια, αυτός έφθασε το τέλειον της ταπεινώσεως.<br /><br /><br />Ο οδηγός των χαρισμάτων του Θεού στον άνθρωπον είναι ή καρδία, η οποία κινείται σε αδιάλειπτο ευχαριστία. Ο οδηγών τους πειρασμούς στην ψυχήν υπάρχει ή έννοια του γογγυσμού, ή οποία κινείται πάντοτε στην καρδίαν.<br /><br /><br />Ο Θεός υποφέρει πάσας τάς ασθενείας των ανθρώπων, δεν υπομένει όμως εκείνον, ο οποίος γογγύζει πάντοτε, άλλα και παιδεύει αυτόν.<br /><br /><br />Η ψυχή, ήτις απέχει, εκ πάσης ελλάμψεως της γνώσεως, εις τάς τοιαύτας εννοίας ευρίσκεται.<br /><br /><br />Το στόμα, το οποίον ευχαριστεί πάντοτε, δέχεται ευλογία παρά Θεού• στην δε καρδίαν, ήτις εμμένει σε ευχαριστία, εμπίπτει ή θεία χάρις. Προ της χάριτος προηγείται ή ταπείνωσις και προ της παιδεύσεως ή οιήσεις.<br /><br /><br />Όστις υπερηφανεύεται παραχωρείται υπό του Θεού να πέσει σε βλασφημία. Όποιος επαίρεται δια πρακτικές αρετάς, παραχωρείται να πέσει σε πορνεία. και όποιος επαίρεται δια την εαυτού σοφία, παραχωρείται να πέσει στις σκοτεινές παγίδες της αγνωσίας.<br /><br /><br />Όποιος απομακρύνεται εκ της ενθυμήσεως του Θεού, βαστά μέσα του πονηρή καρδία μίσος κατά του πλησίον. Όποιος μετά της ενθυμήσεως του Θεού τιμά πάντα άνθρωπον, ευρίσκει βοήθειαν εκ παντός ανθρώπου δια του νεύματος του Θεού.<br /><br /><br />Όποιος απολογείται υπέρ του αδικούμενου, ευρίσκει τον Θεό υπερμαχούντα δι' αυτόν. Όποιος βοηθά τον πλησίον αυτού, λαμβάνει την βοήθειαν του Θεού.<br /><br />Όποιος κατηγορεί τον αδελφόν αυτού υπό κακίας κινούμενος, ευρίσκει τον Θεόν κατήγορο κατ' αυτού.<br /><br />Όποιος διορθώνει τον αδελφόν αυτού εν τω κρύπτω, θεραπεύει την ιδίαν αυτού κακίαν και Όποιος κατηγορεί τίνα έμπροσθεν των ανθρώπων, ενδυναμοί τάς ιδίας αυτού πληγάς.<br /><br />Όποιος θεραπεύει τον αδελφό αυτού κρυπτώς, ποιεί φανερά την δύναμιν της εαυτού αγάπης• και όποιος καταισχύνει αυτόν ενώπιον των φίλων αυτού, δεικνύει την δύναμιν του φθόνου αυτού.<br /><br />Όποιος ελέγχει τον άλλον κρυπτώς, υπάρχει ιατρός σοφός• και όποιος θεραπεύει τον άλλον έμπροσθεν πολλών ανθρώπων, πραγματικός ονειδίζει αυτόν. Το σημείον της συμπαθείας υπάρχει ή συγχώρησης του σφάλματος παντός ανθρώπου• το δε σημείον της κακής προαιρέσεως είναι ή αντιλογία προς τον πταίσαντα.<br /><br /><br />Όποιος παιδεύει τον άλλον δια την ψυχική αυτού υγεία, αυτός παιδεύει αυτόν μετ' αγάπης• όποιος όμως ζητεί έκδίκησιν, υπάρχει κενός αγάπης. Ό Θεός παιδεύει τον άνθρωπον μετ' αγάπης πάντοτε, ίνα ιατρευθή ή είκών αυτού, χωρίς να φυλάττει την οργή αυτού επί πολύν καιρόν αυτός ό τρόπος της αγάπης είναι ευθύς και δεν εκκλίνει εμπαθώς σε εκδίκησιν.<br />Ο σοφός δίκαιος είναι όμοιος τω Θεό• διότι δεν παιδεύει ποτέ άνθρωπον για να εκδικηθεί αυτόν δια την κακίαν αυτού, άλλ' η αυτός να διορθωθεί, η να φοβηθώσιν άλλοι• εάν όμως δεν εχη ταύτην την αγάπη, ή παίδευσης αυτού δεν είναι πλέον παιδεία προς διόρθωση, άλλα προς έκδίκησιν.<br /><br /><br />Όποιος πράττει το καλόν, ινα ανταμειφθεί, ταχέως τρέπεται εις το κακόν.<br /><br />Όποιος εκ της δυνάμεως της ιδίας αυτού γνώσεως θαυμάζει δια της θεωρίας την γνώσιν του Θεού, αυτός, εάν και κατάκοπη το σώμα αυτού, δεν επαίρεται ποσώς, ούτε εκκλίνει εκ της αρετής. Ου τίνος ή διάνοια φωτίζεται κατ' άξία υπό του Θεού, αυτός κατήντησεν εις το βάθος της ταπεινοφροσύνης ψυχή τε και σώματι• επειδή πριν έτι πλησίαση τις εις την γνώσιν, ανέρχεται και κατέρχεται δια της πολιτείας αυτού• όταν όμως πλησίαση εις την γνώσιν, αίρεται όλος και όσον υψωθεί, δεν τελειώνει ή ανάβασης της γνώσεως αυτού, μέχρις ου έλθει εκείνος ό αιών της δόξης και λαβή πάντα αυτού τον πλούτο διότι όσον ό άνθρωπος τελειούται παρά τω Θεό, τόσον περισσότερον ακολουθεί αυτόν και εις εκείνον τον αληθή αιώνα δείκνυσι το πρόσωπον του εις αυτόν ό θεός, όχι όμως όπως και ότι είναι• επειδή οι δίκαιοι όσον και αν εισέλθωσιν στην θεωρία του Θεού, την εικόνα αυτού βλέπουν ως σε καθρέπτη, εκεί όμως θέλουσιν να δουν την φανέρωσιν της αληθείας.<br /><br /><br />Καθώς το πυρ, το οποίον ανάπτει εις τα ξηρά ξύλα δυσκόλως σβήνονται., ούτω και ή θέρμη του Θεού, ήτις εμπίπτει- εις την καρδίαν του απαρνησαμένου τον κόσμον, δεν θέλει σβεσθή ευκόλως, δριμύτερα ούσα του πυρός. Όταν ή δύναμις του οίνου εισέλθει στα μέλη του σώματος, τότε ο νους λησμονεί την ακρίβεια όλων των πραγμάτων και ή ενθύμησης του Θεού όταν κυρίευση την ψυχήν, εξαφανίζει πάσαν ματαίαν ενθύμησιν εκ της καρδίας. Ή διάνοια, ήτις απέκτησε την σοφία του πνεύματος, ομοιάζει με άνθρωπον, ο Οποίος βρίσκει πλοίο έτοιμο στην θάλασσαν και ταξιδεύει αμέσως και φθάνει στην νήσο του μέλλοντος αιώνος• ούτως έχει ή αίσθησης του μέλλοντος αιώνος ως προς τούτον τον κόσμον, είναι ως νήσος μικρά εντός της θαλάσσης και όποιος πλησιάζει σε αυτήν, δεν κοπιά πλέον στα κύματα της φαντασίας τούτου του κόσμου.<br /><br /><br />Όταν ο Έμπορος πώληση πάσαν αυτού την πραγματεία, σπουδάζει να επανέλθει εις τον ίδιον αυτού οίκον ο δε μοναχός, όταν υπολείπηται εισέτι ο καιρός της εργασίας αυτού, λυπείτε να χωριστή εκ του σώματος αυτού• όταν όμως αισθανθεί, ότι εξαγόρασε τον καιρόν και έλαβε τον αρραβώνα, τότε επιθυμεί τον μέλλοντα αιώνα. Ό έμπορος, εν όσο ευρίσκεται στην θάλασσαν, φοβείται, μη τυχόν εγερθεί τρικυμία και βυθιστεί ή ελπίς της εργασίας αυτού και ό μοναχός, εν όσο ευρίσκεται σε τούτο τον κόσμο, φοβείται, μήπως διεγερθεί κατ' αυτού ο χειμώνας των παθών και χαθεί ό καρπός του αγώνος αυτού, ονπερ εκ νεότητος μέχρι γήρως απέκτησε. Ό μεν έμπορος επιθυμεί την στερεά γήν, ό δε μοναχός την ώραν του θανάτου.<br /><br /><br />Ό μεν ναύτης, όταν πλέει στην θάλασσαν, βλέπει τους αστέρας και κατά την θέση των αστέρων διευθύνει το πλοίο, έως ου φθάσει στον λιμένα• ό δε μοναχός βλέπει στην ευχή διότι αυτή ορθοποδεί αυτόν και διευθύνει την πορεία της πολιτείας αυτού στον λιμένα της σωτηρίας. Ό ναύτης προσπαθεί να φθάσει στη νήσο, οπού αφού δέση το πλοίο αυτού και λαβή τα αναγκαία προς ζωοτροφία, διευθύνεται εκείθεν σε άλλην νήσο παρόμοια είναι και ή πορεία του μονάχου, εν όσο ευρίσκεται στην παρούσα ζωήν, από νήσου σε νήσο μεταβαίνει, δηλαδή από γνώσεως σε γνώσιν και δια της εναλλαγής της γνώσεως προκόπτει, έως ότου απαλλαγή εκ της θαλάσσης της ζωής ταύτης και φθάσει στην αληθινή εκείνη πόλιν, της οποίας οι κάτοικοι δεν εμπορεύονται πλέον, άλλ' έκαστος επαναπαύεται στον πλούτο των εαυτού αρετών.<br /><br />Μακάριος εκείνος, του οποίου ή πραγματεία δεν πνίγηκε στην θάλασσαν του ματαίου τούτου κόσμου.<br /><br /><br />Μακάριος εκείνος, του οποίου το πλοίο δεν συνετρίβη, άλλ' αξιώθηκε να φθάσει μετά χαράς στον αχείμαστο λιμένα.<br /><br /><br />Όποιος θέλει να βρει τον πολύτιμο μαργαρίτη, εισέρχεται γυμνός στην θάλασσα και ό φρόνιμος μοναχός γυμνός και ακτήμων διέρχεται στην παρούσα ζωήν, έως ου βρει εις εαυτόν μαργαρίτη Ιησούν άριστον και όταν βρει αυτόν, δεν αποκτά μετ αυτού κανένα άλλο εκ των πραγμάτων του κόσμου. Ό μεν αισθητός μαργαρίτης φυλάττεται σε ασφαλές ταμείον, ή δε τρυφή και απόλαυσης του νοητού μαργαρίτου του μονάχου φυλάττεται στην ησυχία.<br /><br /><br />Καθώς ή παρθένος βλάπτεται, όταν παρευρίσκηται σε συναναστροφές μεταξύ του πλήθους, ούτω και ή καρδία του μονάχου δια της μετά των πολλών συναναστροφής και συνομιλίας.<br /><br /><br />Το όρνεο εκ παντός τόπου καταφεύγει στην φωλιά αυτού, ίνα τεκνογονήση• και ο μοναχός, εάν έχει διάκρισιν, επιταχύνει στην εαυτού κατοικία, ίνα εν αύτη απόκτηση καρπό ζωής. Ό όφις εις πάντα κίνδυνο της ζωής αυτού φυλάττει την κεφαλήν του• και ό σοφός μοναχός εις πάσαν δυσχερή περίστασιν φυλάττει, την εαυτού πίστιν, ήτις υπάρχει το θεμέλιο της ζωής αυτού. Ή μεν νεφέλη σκοτίζει τον ήλιον, ή δε πολυλογία την ψυχήν, ήτις ήρξατο να φωτίζεται δια της θεωρίας της ευχής.<br />'Καθώς το όρνεο, το οποίον ονομάζεται Ερωδιός, κατ' εκείνον τον καιρόν χαίρει και ευφραίνεται, ως λέγουσι οί σοφοί, καθ' ον απομακρυνθεί εκ των ανθρώπων και κατοικήσει σε έρημον τόπον ούτω και ή ψυχή του μονάχου κατ' εκείνον τον καιρόν δέχεται την ουράνιον χαράν, καθ' ον απομακρυνθεί εκ των ανθρώπων και κατοικήσει σε ησυχαστικό τόπον μέχρι της εξόδου αυτής. Λέγεται περί του ορνέου, του καλουμένου Σειρήνος, ότι όποιος ακούσει την μελωδία της φωνής αυτού, αιχμαλωτίζεται υπ' αυτής τοσούτον, στην οδοιπορία της ερήμου, ώστε λησμονεί και αυτήν αυτού την ζωήν και πίπτει και αποθνήσκει• παρόμοιό συμβαίνει και στην ψυχή διότι όταν ή ουράνιος γλυκύτης εμπέσει σε αυτήν, εκ της μελωδίας της γλυκύτητας των λόγων του Θεού τόσον αιχμαλωτίζεται, ώστε λησμονεί και αυτήν την σωματική ζωήν και τις σωματικές ορέξεις και υψούται όλη προς τον Θεόν.<br /><br /><br />Εάν το δένδρον δεν αποβάλλει πρώτον τα παλαιά αυτού φύλλα, δεν εκβάλλει νέους κλάδους• και ό μοναχός έως ότου δεν απόρριψη εκ της καρδίας αυτού την ενθύμησιν των προτέρων αυτού πράξεων, δεν εκβάλλει νέους κλάδους και νέους καρπούς δια Ιησού Χριστού.<br /><br /><br />Ο άνεμος τρέφει τους καρπούς των δένδρων και ή πρόνοια του Θεού τους καρπούς της ψυχής. Λέγεται, ότι το οστρείδιον, έως ότου να δεχθεί σπινθήρα τίνα εκ της αστραπής και εκ του αέρος την ύλη και να γέννηση τον μαργαρίτη, είναι απλή σαρξ• και ή καρδία του μονάχου, έως ότου να δεχθεί μετά φρονήσεως την ουράνιον ύλη του πνεύματος, είναι γυμνή και δεν έχει καρπόν παρηγοριάς.<br /><br /><br />Ο σκύλος, όταν γλύφει το ρινίο, ματώνει την εαυτού γλώσσα και πίνων εκ του ιδίου του αίματος, δεν αισθάνεται την βλάβη αυτού• και ο μοναχός, όταν κλίνη εις κενοδοξίαν, συμπίνει εκ του αίματος της εαυτού ζωής και εκ της προς ώραν γλυκύτητας δεν αισθάνεται την ιδίαν αυτού βλάβη. Ή κοσμική δόξα υπάρχει ως πέτρα εντός της θαλάσσης, σκεπασμένη υπό των υδάτων και άγνωστος στον ναύτη, στην οποίαν αίφνης κτυπά το πλοίο και βυθίζεται• ούτω ποιεί και ή κενοδοξία τον άνθρωπον έως ότου βύθιση και αφανίσει αυτόν περί ταύτης έλεγαν και οι θείοι πατέρες, ότι στην κενόδοξο ψυχή επιστρέφουσι πάλιν πάντα εκείνα τα πάθη, τα οποία δια της θείας χάριτος νικήθηκαν πρότερον και αναχώρησαν εξ αυτής.<br /><br /><br />Μικρά νεφέλη σκεπάζει τον κύκλο του ηλίου και αφού παρέλθει ή νεφέλη, ό ήλιος γίνεται πολλά θερμός ούτω και μικρά ακηδία σκεπάζει το φως της ψυχής, άλλ' ή χαρά, ήτις συμβαίνει μετά την ακηδία, είναι πολλά μεγάλη.<br /><br /><br />Μη ζητήσεις ποτέ να εννοήσεις τους λόγους των θείων μυστηρίων, των εκτιθεμένων στην αγίαν Γραφή, άνευ προσευχής και αιτήσεως βοηθείας παρά Θεού• αλλά λέγε: Κύριε, δός μοι σύνεσιν και αίσθησιν της δυνάμεως, της ευρισκομένης εις τάς αγίας γραφές• γνώριζε δε, ότι το κλειδί των αληθών νοημάτων των θείων γραφών υπάρχει στη προσευχή• Όταν θελήσεις να πλησίασης δια της καρδίας σου στον Θεόν πρώτον δια των σωματικών κόπων δείξον σε αυτόν τον πόθον σου• διότι εκ τούτων των κόπων άρχεται ή πολιτεία του μονάχου• ή δε καρδία ευκόλως πλησιάζει στον Θεό δια της στερήσεως της σωματικής χρείας και της ασκήσεως του ενός είδους της τροφής καθ' ότι ό Κύριος έπ' αυτής της κακοπαθείας θεμελίωσε την τελειότητα. Γνώριζε, ότι ή αργία υπάρχει αρχή της σκοτώσεως της ψυχής, άλλα σκοτώσιν επί σκοτώσει προξενούσιν οι μετά των ανθρώπων ομιλίαι και αφορμή του πρώτου είναι το δεύτερον διότι εάν οι περί ψυχικής ωφελείας λόγοι αμέτρως γινόμενοι, προξενούν σκότωσιν, πόσον μάλλον ματαίως λεγόμενοι; επειδή εξευτελίζεται και εξαχρειούται ή ψυχή από τάς άμετρους ομιλίας, καν έχει τον φόβον του Θεού. Λοιπόν ή σκότωσις της ψυχής προκύπτει εκ της αταξίας της πολιτείας.<br /><br /><br />Όταν υπάρχει τάξη και μέτρο στην πολιτεία, φωτίζεται ή διάνοια και φεύγει ή σύγχυσης• διότι ή της διανοίας σύγχυσης, ήτις προέρχεται εκ της αταξίας, προξενεί σκότωσις εις την ψυχή και ή σκότωσις προξενεί θόλωση ή δε ειρήνη της διανοίας προκύπτει εκ της καλής τάξεως και εκ της ειρήνης γεννάται το φως στην ψυχήν και ό καθαρός αέρας λάμπει στην διάνοιαν και καθ' όσον απομακρύνεται τις εκ του κόσμου και πλησιάζει στην σοφία του πνεύματος, κατά τοσούτον δέχεται και την χαράν παρά Θεού και αισθάνεται την διάκρισιν της σοφίας εις την εαυτού ψυχήν και διακρίνει ότι ή σοφία του πνεύματος υπάρχει πολύ ανωτέρα της σοφίας του κόσμου• διότι εις την σοφία του πνεύματος ή σιωπή κυριεύει την ψυχήν, άλλ' στην κοσμική σοφία υπάρχει πηγή πολυλογίας. Μετά την εύρεση της σοφίας του Πνεύματος πληρούται κάποιος πολλής ταπεινοφροσύνης και πραότητας και ειρήνης, η οποία βασιλεύει σε όλους τους λογισμούς, τα δε σωματικά μέλη παύουσι και ησυχάζουν από την ταραχή και αταξία της ακολασία. Μετά δε την εύρεση της κοσμικής σοφίας αποκτά την υπερηφάνειαν του φρονήματος και λογισμούς διαφόρους και αδιηγήτους και την ταραχή του νοός και την αναίδεια των αισθήσεων και την έπαρσιν. Μη νομίσεις, ότι δύναται να παρρησιαστή κάποιος ποτέ δια της προσευχής στον Θεόν, εν όσο υπάρχει δεδεμένος στα σωματικά πράγματα• διότι ή ανελεήμων ψυχή στερείται της σοφίας του πνεύματος, ή δε ελεήμων σοφίζεται παρά του αγίου πνεύματος.<br /><br /><br />Καθώς το έλαιον τρέφει το φως του λύχνου, ούτω και ή ελεημοσύνη τρέφει την γνώσιν της ψυχής. Ή κλεις της καρδίας προς απόκτησιν των θείων χαρισμάτων δίδεται δια της αγάπης του πλησίον και καθ' όσον ή καρδία απαλλάττεται εκ του δεσμού του σώματος, κατά τοσούτον ανοίγεται εις αυτήν ή θύρα της γνώσεως. Ή μετάβασης της ψυχής εκ τούτου του κόσμου εις τον άλλον είναι ή υπεροχή της γνώσεως, του πνεύματος. Ω, πόσον ωραία και επαινετή υπάρχει ή αγάπη του πλησίον, εάν ή προσπάθεια αυτής δεν αποσπά ημάς εκ της αγάπης του Θεού. Πόσον γλυκεία είναι ή μετά των πνευματικών ημών αδελφών συναναστροφή και συνομιλία, εάν δυνηθώμεν να φυλάξωμεν μετ' αυτής και την μετά του Θεού. Καλόν λοιπόν είναι να φροντίζωμεν περί τούτων, καθόσον ήθελε επιτρέπει τούτο ό αρμόδιος καιρός, όχι όμως προφάσει της μετά των αδελφών ομιλίας και της του πλησίον αγάπης να εκπίπτωμεν εκ της κρυπτής εργασίας και της υψηλής πολιτείας και εκ της μετά του Θεού αδιάλειπτου ομιλίας• επειδή ή σύγχυσης του δευτέρου, δηλαδή της πτώσεως της πολιτείας και της θεϊκής συνομιλίας προέρχεται εκ της συστάσεως του πρώτου, δηλαδή εκ της μετά των αδελφών συνομιλίας• διότι ο νους ημών δεν είναι ικανός να φύλαξη συγχρόνως και τάς δύο συνομιλίας.<br /><br /><br />Η θεωρία των κοσμικών προξενεί σύγχυσιν στην ψυχήν εκείνου, ο Όποιος απαρνήθηκε τον κόσμον δια το έργον του Θεού• και εάν μεν ή διαρκής ομιλία των πνευματικών αδελφών βλάπτει, άλλα των κοσμικών και ή μόνη εξωτερική θεωρία.<br /><br /><br />Η μεν εργασία των πρακτικών αρετών δεν εμποδίζεται εκ της ενεργείας των αισθήσεων όποιος όμως θέλει εκ της ειρήνης του νοός αυτού να τρύγηση την χαράν δια της εργασίας των κρυπτών πράξεων της ψυχής, ή ανάπαυσις της καρδίας του τοιούτου ταράσσεται και από μονάς τάς φωνάς των κοσμικών, χωρίς να δη αυτούς. Ή εσωτερική νέκρωσις άνευ της αργίας των σωματικών αισθήσεων δεν δύναται να πρόκυψη• και ή μεν πρακτική εργασία θέλει την προσοχήν των αισθήσεων, ή δε πνευματική εργασία απαιτεί την προσοχήν και ησυχία της καρδίας.<br /><br /><br />Καθώς ή ψυχή υπάρχει ανωτέρα του σώματος, ούτω και ή εργασία αυτής ειναι ανωτέρα της εργασίας του σώματος• και καθώς εν αρχή προηγήθη ή πλάσης του σώματος από το εμφύσημα της ψυχής, ούτω και τα σωματικά έργα προηγούνται των έργων της ψυχής. Μεγάλη είναι ή δύναμις της μικράς πνευματικής εργασίας, εάν γίνεται τακτικώς και διαμένει πάντοτε• επειδή και ή μικρά σταγόνα του απαλού ύδατος, εάν στάζει πάντοτε, βαθουλώνει την σκληρά πέτραν.<br /><br /><br />Όταν πλησιάζει ν' αναστηθεί εις σε ό πνευματικός άνθρωπος, τότε σοι διεγείρεται ή νέκρωσις πάντων των του κόσμου πραγμάτων και θερμαίνεται ή ψυχή σου εκ της χαράς και εκ της γλυκύτητας της καρδίας σου οι λογισμοί σου περιορίζονται εντός σου• και πάλιν όταν μέλλει ν' αναστηθεί εις σε ο κόσμος, αυξάνει ο διασκορπισμός του νοός σου και το μικρόν και άτακτο φρόνημα. Κόσμον ενταύθα ονομάζω τα πάθη, τα οποία γεννά ο διασκορπισμός του νοός• όταν ταύτα γεννηθώσι και αυξηθώσι, τότε γίνονται οι αμαρτίαι και θανατώνουσι τον άνθρωπον. Καθώς δεν γεννώνται τέκνα χωρίς μητέρα, ούτω δεν γεννώνται τα πάθη χωρίς τον διασκορπισμό της διανοίας, ούτε ή αμαρτία τελειώνει χωρίς της ενεργείας των παθών.<br /><br /><br />Όταν ή υπομονή αυξηθεί εις τάς ημετέρας ψυχάς, είναι σημείο, ότι λάβαμε κρυπτώς την χάριν της παρηγοριάς. Ή δύναμης της υπομονής είναι δυνατότερα από τάς εις την καρδίαν εμπίπτουσας εννοίας της χαράς. Ή κατά Θεόν ζωή είναι ή ταπείνωσις των αισθήσεων και όταν ζή ή καρδία, οι αισθήσεις ταπεινούνται, όταν δε διεγείρονται οι αισθήσεις, νεκρούται ή καρδία από τον θεόν επειδή ή διέγερσης των αισθήσεων προξενεί την νέκρωσιν της καρδίας.<br /><br /><br />Εκ των μεταξύ των ανθρώπων γινομένων αρετών ή συνείδησης δεν λαμβάνει την αξιότητα. Ή αρετή, την οποίαν πράττει τις δι' άλλων, δεν δύναται να καθαρίσει την ψυχήν επειδή ή τοιαύτη αρετή δεν είναι αξιόμισθος παρά το Θεό• άλλ' εκείνη ή αρετή, την οποίαν πράττει ό άνθρωπος άφ' εαυτού, λογίζεται τελεία αρετή και τέλειοι δύο τινά συγχρόνως και αξιόμισθος θεωρείται και την καθαρότητα της καρδίας προξενεί• δια τούτο άφησε το πρώτον είδος και ακολούθησαν το δεύτερον καθότι εάν δεν αφήσεις το πρώτον και φροντίσεις περί του δευτέρου, εκπίπτεις εξάπαντος από του Θεού.<br /><br /><br />Η ανάπαυσις του σώματος και ή αργία είναι απώλεια της ψυχής και περισσότερον από τους δαίμονας δύνανται να βλάψουν κάποιον . Εάν παραβίασης το αδύνατον σώμα εις έργα ανώτερα της δυνάμεως αυτού, προξενείς σκότωσιν και ταραχή και σύγχυσιν εις την ψυχήν σου εάν όμως το δυνατόν σώμα εκδώσεις εις την ανάπαυσιν και αργία, πάσα κακία τελειούται εις την ψυχήν σου• και εάν κάποιος μεγάλως επιθυμεί το καλόν, άλλ' ή ανάπαυσις και ή αργία λίγο κατ` λίγο αφαιρούν άπ' αυτού και αυτήν την έννοια του καλού, την οποία είχε.<br /><br /><br />Όταν ή ψυχή μεθύσι εκ της χαράς της ελπίδος αυτής και εκ της ευφροσύνης του Θεού, τότε το σώμα αναίσθητη και δεν αισθάνεται τάς θλίψεις, καν ασθενές υπάρχει• και ενώ τότε βαστάζει διπλό βάρος δεν ατονεί αλλά συναπολαύει και συνεργεί στην τρυφή της ψυχής ούτω συμβαίνει, όταν ή ψυχή εισέλθει σε εκείνη την χαρά του αγίου Πνεύματος.<br /><br /><br />Αδελφέ, εάν φυλάξεις την γλώσσάν σου, σόι δίδεται παρά Θεού ή χάρις της κατανύξεως της καρδίας και βλέπεις εις αυτήν την κατάστασιν της ψυχής σου και δι' αυτής εισέρχεσαι στην χαράν του αγίου Πνεύματος• εάν όμως σε νικήσει ή γλωσσά σου, πίστευσόν μοι, ότι ουδέποτε θέλεις δυνηθεί να ελευθερωθείς εκ της σκοτώσεως• εάν δεν έχεις καθαράν καρδίαν, έχε τουλάχιστον στόμα καθαρόν, ως είπεν ο μακάριος Ιωάννης της κλίμακος.<br /><br /><br />Όταν θέλεις να συμβούλευσες τινά εις το καλόν, πρώτον ανάπαυσον αυτόν σωματικός και τίμησον αυτόν δια λόγου αγάπης• διότι κανένα άλλο δεν πείθει τον άνθρωπον τόσον, ώστε να εντραπεί και να μεταβάλει εαυτόν εκ της κακίας εις την αρετή, όσον ή σωματική περιποιήσεις και ή τιμή, την οποίαν βλέπει από σε. Όσον εισέρχεται κάποιος στον αγώνα δια τον θεόν, τοσούτον ή καρδία αυτού ευρίσκει παρησίαν στην προσευχήν και όσον έλκεται ό άνθρωπος εκ των πραγμάτων του κόσμου, στερείται την βοήθειαν του Θεού. Μη λυπάσαι στάς στενοχώριας και κακοπαθείας του σώματος• καθότι όταν ό θεός ιδεί την υπομονή σου, αφαιρεί αυτάς τελείως από σου. Μη φόβου τον θάνατον διότι ο θεός ετοίμασε τα μέλλοντα αγαθά, ίνα σε κάμει ανώτερο αυτού. Αύτω ή δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων.<br /><br />Αμήν.<br /><br /><br />ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.<br />ΟΙ ΑΣΚΗΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΣΑΑΚ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ.<br /><br />ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ.<br /><br /> <br /> <div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/5160514354744408691-3425590493635963279?l=ipgorthodox.blogspot.com' alt='' /></div>Ενορία Κοιμήσεως Θεοτόκου Βοθυνων Καλύμνουhttp://www.blogger.com/profile/15099284666122531357noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-5160514354744408691.post-22009140580959010342010-01-17T14:26:00.000-08:002010-01-17T14:28:36.890-08:00Ο πατήρ Ιουστίνος Πόποβιτς, γεννήθηκε το 1894. Το 1916, σε ηλικία 22 ετών, έλαβε το Μοναχικό Σχήμα. Σπούδασε την Θεολογία στην Σερβία και στην Ρωσία και ανεκηρύχθη διδάκτωρ της Θεολογίας από την Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1926. Το 1935 εξελέγη υφηγητής και αργότερα καθηγητής της Δογματικής στην Θεολογική Σχολή του Βελιγραδίου, όπου παρέμεινε μέχρι το 1945, όταν το κομμουνιστικό καθεστώς τον εξεδίωξε. Έ-κτοτε και μέχρι του θανάτου του (1979), αποσύρθηκε ως πνευματικός στην Ιερά Μονή Αρχαγγέλων στο Τσέλιε, όπου συνέχισε το πνευματικό και συγγραφικό του έργο, αποτελώντας, όπως λέγει ο Καθηγητής Ιωάννης Καρμίρης, την «κεκρυμμένην συνείδησιν της Σερβικής Εκκλησίας, αλλά και της μαρτυρικής Ορθοδοξίας εν γένει»1. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο πατήρ Θεόκλητος Διονυσιάτης παρουσιάζοντας ένα από τα έργα του Γέροντος Ιουστίνου, «πρέπει να ίδωμεν τον π. Ιουστίνον όχι ως δογματικόν διδάσκαλον μόνον, αλλά και ως όσιον και ως προφήτην, διότι ζη μέσα εις το φως του Θεού την τραγωδίαν των ανθρώπων, προς τους οποίους εξαγγέλει την μοναδικότητα του Θεανθρώπου, την μοναδικότητα της Εκκλησίας και την εκτροπήν του Ευρωπαίου ανθρώπου από της Αληθείας... Ό,τι αρνείται ο π. Ιουστίνος, το αρνείται με θετικόν τρόπον, διότι πιστεύει ακρα-δάντως, ότι η Εκκλησία κατέχει εντός της την δυνατότητα ικανοποιήσεως όλων των αιτημάτων του ανθρώπου και των εφέσεών του και μάλιστα εις ασυγκρίτως μεγαλύτερον βαθμόν, απ' ό,τι αυτός δύναται να επιθυμήση»2. <br /> Οι εμπειρίες των Σέρβων Ορθοδόξων από την συνοίκησή τους με λαούς οι οποίοι είχαν προσχωρήσει στον παπισμό (Αυστριακούς, Ούγγρους, Κροάτες, Σλοβένους), φαίνεται πως υπήρξαν αφορμή για βαθεία ανάλυση εκ μέρους των Σέρβων θεολόγων του είδους ανθρώπου που διαμορφώνει ο ευρωπαϊκός ουμανισμός3 και το αποκορύφωμά του, ο Παπισμός4. Παρόμοιες εμπειρίες, άλλωστε, ήταν αυτές οι οποίες συνετέλεσαν στο να γνωρίσουν και οι Έλληνες Ορθόδοξοι την χριστιανική «αγάπη» και «δικαιοσύνη» των Φραγκο-Σαξώνων, στην πρόσφατη σταυροφορία και κατοχή του σερβικού Κοσσυφοπεδίου. <br /> Τα λόγια του Γέροντος Ιουστίνου δεν εκφράζουν βέβαια απαρέσκεια προς ανθρώπους, ούτε καν προς τους εχθρούς του έθνους του. όπως λέγει ο ίδιος, η ταύτιση αμαρτίας και αμαρτωλού είναι εφεύρημα του ουμανισμού και όχι διδασκαλία του Ευαγγελίου. Στα έργα του ο Παπισμός, όπως και ολόκληρος ο ευρωπαϊκός ουμανισμός, κρίνεται εν συγκρίσει και κατ' αντιπαράθεση προς τον Θεανθρωπισμό ή Θεανθρωποκεντρισμό της Εκκλησίας. Οι λόγοι του κρίνουν τον Παπισμό ως παναίρεση και παναμαρτία, καταρρίπτοντας την αντίληψη πως ο Ρωμαιοκαθολικισμός διατηρεί την συγγενέστερη προς την Ορθοδοξία πίστη. Η ανατομία του σώματος του ευρωπαϊκού πολιτισμού εκ μέρους του Γέροντος Ιουστίνου, η οποία ως εκ της καταστάσεως του πολιτισμού αυτού αποτελεί μάλλον νεκροψία, απαιτεί βεβαίως εμβριθέστερη μελέτη και ανάλυση. Η παρούσα μελέτη, δυστυχώς αδικεί το ύφος και το ύψος της θεολογίας του Σέρβου ασκητού, διότι επιδιώκει να παρουσιάσει απλώς τις απόψεις του για τον κυριώτερο πνευματικό καρπό της ευρωπαϊκής περί Θεού, ανθρώπου και κόσμου αντιλήψεως, δηλ. τον Παπισμό. Ελπίζουμε, ωστόσο, πως έστω και αυτή η μερική γνώση της εκκλησιαστικής περί ουμανισμού αντιλήψεως, όπως αυτή εκφράζεται άριστα από τον Γέροντα Ιουστίνο, θα αποτελέσει για πολλούς αφορμή μελέτης των έργων του Γέροντος και θα διευρύνει την προοπτική με την οποία πρέπει ο Ορθόδοξος Χριστιανός να αντιμετωπίζει τον δυτικό πολιτισμό εν γένει, την αντίδραση κατά του οποίου προσπαθούν να μονοπωλήσουν, προς ίδιον όφελος, ιδεολογίες που έχουν και αυτές τις ρίζες τους στην άθεη Δύση, όπως ο μαρξισμός και ο αναρχισμός. <br /><br />1. Η επιβίωση του Αρειανισμού5 <br /> Ο κόσμος μας, και ιδιαίτερα ο άνθρωπος, χαρακτηρίζεται από ένα διαρκή αγώνα ανάμεσα σε δύο μυστήρια: το μυστήριο του καλού και το μυστήριο του κακού. Το μυστήριο του κακού είναι έντεχνα ελκυστικό. γοητεύει τον άνθρωπο μέχρι έρωτος, και ο άνθρωπος προσφέρει τον εαυτό του ως θυσία ολοκαυτώματος στην φοβερή αυτή του αγάπη. Αντιθέτως το μυστήριο του καλού είναι ταπεινό και πράο, αντικείμενο λοιδορίας και εμπτυσμών, γι' αυτό και είναι λιγότεροι οι εραστές του μυστηρίου του καλού απ' αυτούς του μυστηρίου του κακού. Εναντίον του μικρού καλού αντιτάσσεται μικρό κακό και εναντίον μεγάλου καλού, μεγάλο κακό. Έτσι, εναντίον του Θεού του καλού, του Ιησού Χριστού, εξέρχεται ο ίδιος ο Σατανάς6. Κύριος σκοπός του Σατανά και όλης της στρατιάς του εναντίον του Χριστού, είναι να εκσαρκώσει τον Θεάνθρωπο, να δείξει ότι ο Χριστός δεν είναι Θεός, αλλ' ένας απλούς και αδύνατος άνθρωπος. Ο Σατανάς πολέμησε την Εκκλησία έξωθεν με τους διωγμούς, αλλά και εσωτερικά με πιο φοβερό τρόπο, διά του Αρείου. Ο Σατανάς, αφού εξήλθε από τον θεοκτόνο Ιούδα, εισήλθε στον Άρειο, διά του οποίου ενήργησε πιο ολοκληρωτικά από οποτεδήποτε άλλοτε7. <br /><br /> Ο Αρειανισμός από την μεταφυσική του πλευρά ριζώνει στον σατανισμό και από την ψυχολογική του πλευρά στον ορθολογισμό. Οι αρειανοί αντικατέστησαν τους χριστιανικούς νόμους του Αγίου Πνεύματος με τις ορθολογιστικές κατηγορίες της λογικής του Αριστοτέλους. προσπάθησαν να ερμηνεύσουν την Αγία Γραφή «κατά τον ίδιον νουν» και έφθα¬σαν να μετρούν την φύση του Χριστού με βάση την δική τους φύση, γι' αυτό και κατεβίβασαν τον Χριστό στο επίπεδο των κτισμά¬των8. Ο Αρειανισμός, θέλοντας να εκλογικεύσει τον Χριστό, εξέπεσε σε αίρεση. έχοντας σμικρύνει τον Θεάνθρωπο Χριστό στα επίπεδα ενός ημιθέου, έγινε αναστημένος παγανισμός9. Η σκέψη του Αρειανισμού, η οποία αρνείται την θεότητα του Χριστού, είναι τόσο σατανική, ώστε πρέπει να έχει την αρχή της στον νου του Σατανά. αν σε κάθε αίρεση υπάρχει κάτι το διαβολικό, η αίρεση του Αρείου είναι ολόκληρη εκ του Διαβόλου και ολόκληρη εν τω Διαβόλω10. Η καθολική πίστη και διδασκαλία της Εκκλησίας εκφρά¬σθηκε ιδιαίτερα στην ισχυρή λέξη ομοούσιος11. «Δοκίμασε την πίστιν σου και έλεγξέ την με το Σύμβολον της πίστεως... Εάν απορρίπτης το ομοούσιον δεν είσαι του Χριστού, είσαι του Αντιχρίστου, είσαι του Ιούδα, διότι η Εκκλησία ονομάζει τον Άρειον "δεύτερον Ιούδα"»12. <br /> Ο Αρειανισμός δεν έχει ακόμη ταφεί. είναι σήμερα της μόδας και έχει διαχυθεί σαν ψυχή στο σώμα της σύγχρονης Ευρώπης. στην κουλτούρα της Ευρώπης, στην φιλοσοφία, στην επιστήμη, στον πολιτισμό και εν μέρει στην θρησκεία της, υπάρχει κρυμμένος ο Αρειανισμός. παντού ο Χριστός συστηματικά καταβιβάζεται σε απλό άνθρωπο. «Πόθεν τόσος αρειανισμός σήμερον;» διερωτάται ο Γέρων Ιουστίνος. «Ο άνθρωπος έγινε σήμερον το μέτρον των πάντων, μέτρον όλων των ορατών και αοράτων όντων και πραγμάτων. Μετρών με τον εαυτόν του τα πάντα ο ευρωπαϊκός άνθρωπος απορρίπτει παν ό,τι είναι ευρύτερον από τον άνθρωπον, μεγαλύτερον από τον άνθρωπον, απειρότερον από τον άνθρωπον. Το στενόν του μέτρον στενεύει τον Θεάνθρωπον εις άνθρωπον»13. <br /> Η σύγχρονη ευρωπαϊκή σχετικοκρατία14 ακολουθεί τον Αρειανισμό. ο μεταφυσικός σχετικισμός γέννησε και τον ηθικό σχετικισμό. Δεν υπάρχει τίποτε το απόλυτο ούτε υπεράνω του κόσμου ή του ανθρώπου, ούτε στον κόσμο ή στον άνθρωπο, ούτε γύρω από τον κόσμο ή τον άνθρωπο15. Όλοι οι ευρωπαϊκοί ανθρωπισμοί, από τον φετιχιστικό μέχρι και τον παπικό, βασίζονται στον άνθρωπο. Κάθε ουμανισμός στην οντολογία του δεν είναι τίποτε άλλο παρά χομινισμός. Ο άνθρωπος είναι η ανώτατη αξία, η παναξία, το ύψιστο κριτήριο. «μέτρον πάντων άνθρωπος»16. Όλοι οι ουμανισμοί, οι προ της Αναγεννήσεως και οι μετά την Αναγέννηση, οι προτεσταντικοί, φιλοσοφικοί, θρησκευτικοί, κοινωνικοί, επιστημονικοί, πολιτιστικοί και πολιτικοί επιδιώκουν εν γνώσει ή εν αγνοία ένα πράγμα: να αντικαταστήσουν την ζωή κατά Θεάνθρωπον με την ζωή κατ' άνθρωπον17. Ο φανερός ή κρυφός πόθος πολλών από τους δημιουργούς του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι η απελευθέρωση του ανθρώπου από τον Θεό18. Η ουσία της πρώτης πτώσης του ανθρώπου συνίσταται ακριβώς στο ότι ο άνθρωπος επαναστάτησε εναντίον της θεοειδούς οργανώσεως του «είναι», της υπάρξεώς του, και στο ότι παρέμεινε στην καθαρώς ανθρώπινη φύση, τον «χομινισμό» του. Εκδίωξε τον Θεό από τον εαυτό του, την συνείδησή του και την θέλησή του, δεν κατόρθωσε, όμως, να αποβάλει τα θεοειδή ιδιώματα του πνεύματός του, τα οποία εμφανίζονται ως πόθος για άπειρη πρόοδο, άπειρη γνώση, άπειρη τελειοποίηση, άπειρη ύπαρξη. Με όλες αυτές τις ουμανιστικές νοσταλγίες ο άνθρωπος τείνει πάλι προς το θεοειδές που έχασε και ουσιαστικά κραυγάζει για την αναγκαιότητα του Θεανθρώπου19. <br /> Όμως ο ουμανιστικός ανθρωποκεντρισμός είναι στην ουσία Διαβολοκεντρισμός, διότι επιδιώκει ό,τι και ο Διάβολος: να αποθεανθρωπή¬σει και να αθεώσει τον άνθρωπο. Ο ουμανιστής άνθρωπος καθίσταται όμοιος προς τον Διάβολο: και οι δύο θέλουν να ανήκουν μόνο στον εαυτό τους, να είναι μόνο στον εαυτό τους και για τον εαυτό τους. μεταφέρονται έτσι στο βα-σίλειο του «δευτέρου θανάτου»20, όπου δεν υπάρχει ούτε Θεός, ούτε κάτι θεϊκό21. Σε τελευταία ανάλυση όλοι οι ουμανισμοί εξοντώνουν τον αμαρτωλό μαζί με την αμαρτία του, διότι δεν θέλουν τον Θεάνθρωπο, ο οποίος είναι η μόνη σωτηρία του ανθρώπου από την αμαρτία, τον θάνατο και τον Διάβολο. όποιος δεν είναι υπέρ του Θεανθρώπου είναι και κατά του ανθρώπου και δολοφόνος του ανθρώπου. Ταυτόχρονα είναι και αυτόχειρας, διότι παραδίδει την ψυχή του στην πλήρη εξουσία της αμαρτίας, του θανάτου και του Διαβόλου επιφέροντας στον εαυτό του την αιώνια κόλαση22. <br /> Έξω από τον Θεάνθρωπο ο άνθρωπος χάνει την κεφαλή του, αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του, τον αιώνιο, τον αθάνατο, τον θεοειδή εαυτό του. «Εκτός του Θεανθρώπου δεν υπάρχει άνθρωπος, αλλά πάντοτε υπάνθρωπος ή ημιάνθρωπος ή μη άνθρωπος»23. Ο άνθρωπος είναι μεγάλος μόνον δια του Θεού και εν τω Θεώ. αυτό είναι η θεμελιώδης αρχή του θεανθρωπίνου πολιτισμού. «Χωρίς τον Θεόν ο άνθρωπος δεν είναι παρά εβδομήκοντα κιλά αιμοφύρτου ύλης»24. Μαραμένος, υπανάπτυκτος, αντικειμενοποιημένος, εκφυλισμένος, ο άνθρωπος του ουμανισμού είχε απόλυτο δίκαιο, όταν ανακοίνωσε με τους σοφούς του ότι έγινε από τον πίθηκο. αφού εξισώθηκε με τα ζώα στην καταγωγή, γιατί να μην εξισωθεί και στην ηθική25; Καταφανώς ο ευρωπαίος άνθρωπος δεν είναι θεός, αλλά δούλος της ύλης. ο αυτοαποκαλούμενος θεός προσκυνεί δουλικώς τα πράγματα, τα είδωλα που μόνος του δημιούργησε, πουθενά δε δεν προσκυνούνται τόσο δουλικώς τα πράγματα, όσο στην Ευρώπη. Η προσκύνηση αυτή είναι της χειρότερης μορφής, διότι αποτελεί προσκύνηση χώματος. «Πέστε μου, δεν προσκυνεί άρα γε ο άνθρωπος χώμα, όταν εγωιστικώς αγαπά το γήινον χοϊκόν σώμα του και επιμόνως ισχυρίζεται: σαρξ ειμι και μόνον σαρξ;». Κύριο χαρακτηριστικό του ευρωπαίου ανθρώπου είναι η λαιμαργία του ως προς τα πράγματα. η φετιχιστική μεταφυσική του εκδηλώνεται δια της φετιχιστικής του ηθικής. Όπως στον ειδωλολατρικό φετιχισμό κύριο χαρακτηριστικό είναι η ανθρωποφαγία, έτσι και στον ευρωπαϊκό φετιχισμό: η ζωή είναι σφαγείο στο οποίο ο ισχυρότερος έχει δικαίωμα να σφάξει τον ασθενέστερο26. <br /> Η σχετικοκρατία της φιλοσοφίας ήταν αδύνατο να μην οδηγήσει σε σχετικοκρατία στην ηθική, η οποία υπήρξε με την σειρά της μητέρα του αναρχισμού και του μηδενισμού. αυτή η ιδεολογική φθορά του ιδεολογικού αναρχισμού και μηδενισμού, ήταν φυσικό να εκδηλωθεί στον πρακτικό αναρχισμό και μηδενισμό, μάρτυρες του οποίου υπήρξαν οι δύο παγκόσμιοι, «εις την πραγματικότητα ευρωπαϊκοί, πόλεμοι»27. Στους βωμούς της νέας ειδωλολατρίας τα τέρατα της Αποκαλύψεως του ευρωπαϊκού πολιτισμού επιτελούν πρωτοφανή στην ιστορία σφαγή μυριάδων ανθρωπίνων ψυχών δια των χειρών των διανοουμένων των λαών και της ανθρωπιστικής αγωγής τους. «Ορθώς έλεγεν ο Α. Ζίντ, ότι το Νταχάου και άλλα στρατόπεδα συγκεντρώσεως είναι βωμοί, τους οποίους ανήγειραν και εις τους οποίους ιερουργούν οι διανοούμενοι της Ευρώπης με θρησκείαν τον πολυθρύλητον ανθρωπισμόν των»28. <br /> Ποια είναι όμως, τέλος πάντων, η σχέση του Παπισμού με τον Αρειανισμό και την μετεξέλιξή του στον νεώτερο ευρωπαϊκό ανθρωπισμό (ουμανισμό); <br /><br />2. Η πτώση του πάπα <br /> Ο Ρωμαιοκαθολικισμός εγκαταλείποντας την καθολική της Εκκλησίας πίστη, αυτομόλησε στην αρεια¬νική μεθοδολογία29. Έτσι στην Δύση υπήρξε μία βαθμιαία μετατροπή του Χριστιανισμού σε ουμανισμό. για πολύ καιρό και με επιμονή στένευαν τον Θεάνθρωπο και στο τέλος τον σμίκρυναν σε άνθρωπο: στον αλάθητο άνθρωπο της Ρώμης και τον όχι λιγώτερο αλάθητο άνθρωπο του Βερολίνου. Εμφανίσθηκε έτσι ο δυτικός χριστιανικο-ουμανιστικός μαξιμαλισμός (ο Παπισμός), ο οποίος από τον Χριστό αφαιρεί τα πάντα, και ο δυτικός χριστιανικο-ουμανιστικός μινιμαλισμός (ο Προτεσταντισμός), ο οποίος από τον Χριστό ζητεί το ελάχιστο, συχνά δε και τίποτε. Με τον περιορισμό του στον άνθρωπο μετεβλήθη ο δυτικός Χριστιανισμός σε ουμανισμό. Η αντικατάσταση του Θεανθρώπου από τον άνθρωπο είχε ως συνέπεια την αντικατάσταση της θεανθρώπινης από την ανθρώπινη μεθοδολογία: στον σχολαστικισμό30 επικρατεί η αριστοτελική φιλοσοφία, στην ηθική επικρατεί η Ιερά Εξέταση31 και η καζουϊστική ηθική32, στις διεθνείς σχέσεις το παπικό κράτος και στην κοινωνία ο ατομισμός ως κοινωνική αρχή. Στον χαρακτήρα αυτό του δυτικού Χριστιανισμού έχουν τις ρίζες τους η αστική κοινωνία (η επιβολή του ατόμου ως μονάδος) και ο ουμανιστικός κοινωνισμός (η βιαία επιβολή του εγωιστικού ατόμου ως ομάδος)33. Η δυτική κοινωνία, έχοντας αυτές τις ρίζες, δεν είναι τίποτε άλλο παρά οργανωμένη ικανοποίηση των ατομικών συμφερόντων, δηλαδή νομιμοποιημένη τέρψη του ανθρώπινου εγωισμού34. <br /> Η Αναγέννηση είχε πλημμυρίσει τις καρδιές των Ευρωπαίων, οι οποίοι είχαν μαραθεί από τον Βατικανισμό, με ελπίδα. Ο βρυκολακικός σχολαστικισμός στη φιλοσοφία και ο ανθρωποφάγος ιησουϊτισμός στην ηθική είχαν απομυζήσει από τον ευρωπαίο άνθρωπο τις ζωτικές του δυνάμεις. Η ανακαίνιση του Ευρωπαίου, όμως, έγινε με την στροφή στην αρχαία Ελλάδα, με την απομάκρυνσή του από τον Χριστό και την διακοπή κάθε συνδέσμου με τους άνω αοράτους κόσμους35. <br /> Ο Παπισμός δεν υπήρξε μόνον ο πρώτος ουμανισμός και γενεσιουργός αιτία του ευρωπαϊκού αθεϊστικού ουμανισμού36. Αποτελεί ταυτόχρονα αποκορύφωμα του ουμανισμού και τελευταία προσπάθεια διάσωσής του. Λέγει χαρακτηριστικώς ο π. Ιουστίνος πως μετά τον ορθολογιστικό διαφωτι¬σμό37 του 18ου και τον μυωπικό θετικισμό38 του 19ου αιώνα, δεν απέμενε τίποτε άλλο στον ευρωπαϊκό ουμανισμό από το να αποσυντεθεί μέσα στις αντιφάσεις και τα αδιέξοδά του. την στιγμή εκείνη η δογματοποίηση του αλαθή¬του του πάπα39 απετέλεσε προσπάθεια αναζωογονήσεως και διαιωνίσεως του ετοιμοθάνατου ουμανισμού. το δόγμα του αλα¬θήτου του πάπα «είναι η τελευταία μεταμόρφωσις (transformatio) και η τελική αποθέωσις (glorificatio) του ουμανισμού»40. Το δόγμα αυτό έχει κοσμοϊστορική σημασία για όλη την τύχη της Ευρώπης, ιδιαίτερα για τους αποκαλυπτικούς καιρούς στους οποίους έχει αυτή εισέλθει. «Διά του δόγματος αυτού όλοι οι ευρωπαϊκοί ανθρωπισμοί απέκτησαν το ιδεώδες και το είδωλόν των: ο άνθρωπος ανεκηρύχθη υπερτάτη θεότης, πανθεότης. Το ευρωπαϊκόν ουμανιστικόν πάν-θεον απέκτησε τον Δία του»41. Ο δυτικός Χριστιανισμός, στην ουσία του, είναι ο πιο ριζικός ουμανισμός, διότι ανεκήρυξε τον άνθρωπο αλάθητο και μετέβαλε την θεανθρώπινη θρησκεία σε θρησκεία ουμανιστική. Απόδειξη γι' αυτό είναι πως στην Ρωμαϊκή Εκκλησία ο Θεάνθρωπος απωθήθηκε στον ουρανό, και στην θέση του τοποθετήθηκε ο αναπληρωτής: Vicarius Christi... «Πόσον τραγικός παραλογισμός: να ορίζεται αντικαταστάτης και αναπληρωτής διά τον πανταχού παρόντα Κύριον και Θεόν! Είναι όμως γεγονός ότι αυτός ο παραλογισμός ενεσαρκώθη εις τον δυτικόν Χριστιανισμόν». Έτσι επιτελέσθηκε η αποθεανθρώπηση του Θεανθρώπου, η εκ-σάρκωση του ενσαρκωθέντος Θεού. Με όλα αυτά ο ουμανισμός είναι σαν να έλεγε στον Θεάνθρωπο: Αποσύρσου απ' αυτόν τον κόσμο σε άλλον, φύγε από μας, διότι εμείς έχουμε τον αντικαταστάτη Σου, ο οποίος σε αντικαθιστά αλαθήτως σε όλα42. Η Β' Βατικάνειος43 Σύνοδος, επιμένοντας και αυτή στο δόγμα του αλαθή¬του του πάπα = του ανθρώπου, αποτελεί αναγέννηση όλων των ευρωπαϊκών ουμανισμών, αναγέννηση πτωμάτων. «Διότι αφ' ότου ο Θεάνθρωπος Χριστός είναι παρών εις τον γήινον κόσμον, ο κάθε ουμανισμός είναι πτώμα»44. «Εις την πραγματικότητα από αυτό το δόγμα ζη, το ακολουθεί και επιμόνως το ομολογεί ο κάθε ευρωπαϊκός ουμανισμός»45. Υπ' αυτή την έννοια κατανοείται η θέση πως ο ουμανιστικός Χριστιανισμός αποτελεί την πιο αποφασιστική διαμαρτυρία εναντίον του Θεανθρώπου και της αξιολογίας και κριτηριολογίας Του46. Το μέγεθος της βατικανείου αυτής πτώσεως δεν είναι διόλου μικρό. <br /> «Εις την ιστορίαν του ανθρωπίνου γένους υπάρχουν τρεις κυρίως πτώσεις: του Αδάμ, του Ιούδα, του πάπα. Η ουσία της πτώσεως εις την αμαρτίαν είναι πάντοτε η ιδία: το να θέλη κανείς να γίνη καλός διά του εαυτού του». έτσι όμως εξισώνεται ο άνθρωπος με τον Διάβολο, ο οποίος θέλησε και αυτός να γίνει θεός διά του εαυτού του. Η ουσία της αμαρτίας συνίσταται σ' αυτήν ακριβώς την αλαζονική αυταπάτη. Αυτό είναι η ουσία του ιδίου του Διαβόλου, το να μη θέλει τίποτε έξω απ' αυτόν, αλλά να μένει μόνος του, ερμητικά κλεισμένος έναντι του Θεού47. Η πτώση του πάπα έγκειται στο ότι θέλει να αντικαταστήσει τον Θεάνθρωπο με άνθρω-πο48. Με το δόγμα του αλαθήτου ο πάπας σφετερίσθηκε όλη την εξουσία και τα δικαιώματα που ανήκουν στον Θεάνθρωπο και αυτοανακηρύχθηκε Εκκλησία εν τη παπική εκκλησία, ιδιόμορφος Παντοκράτωρ. γι' αυτό το δόγμα του αλαθήτου του πάπα απέβη το κεντρικό δόγμα του Παπισμού, το οποίο δεν θα αποκηρυχθεί, έως ότου ο πάπας είναι πάπας του ουμανιστικού Παπισμού49. Ο πυρήνας του δόγματος του αλαθή¬του του πάπα = του ανθρώπου είναι η αποθεανθρωποίηση του ανθρώπου, πράγμα που επιδιώκουν όλοι οι ουμανισμοί, ακόμη και οι θρησκευτικοί. έτσι επανέρχεται ο άνθρωπος στην ειδωλολατρία, στην πολυθεΐα, στον διπλό, φυσικό και πνευματικό, θάνατο. Απομακρυνόμενος από τον Θεάνθρωπο ο κάθε ουμανισμός μετατρέπεται σε μηδενισμό50. Με το δόγμα του παπικού αλαθήτου έγινε δόγμα ο ειδωλολατρικός ουμανισμός, διότι έτσι δογματοποιήθηκε η παναξία, το παγκριτήριο του ουμανιστικού πολιτισμού «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος»51. Η σμίκρυση του Χριστιανισμού σε ουμανισμό έχει βέβαια απλοποιήσει τον Χριστιανισμό, ταυτόχρονα, όμως, τον έχει καταστρέψει52. <br /> Η ιδιαιτερότητα του Παπισμού έγκειται στην τόλμη του να αναγάγει σε δόγμα τον σατανικό πόθο του ανθρώπου να αυτοθεωθεί. λέγει ο π. Ιουστίνος ότι θεωρούμενοι από την σκοπιά του αεί ζώντος Θεανθρώπου, του ιστορικού Κυρίου Ιησού, όλοι οι ανθρωπισμοί μοιάζουν με εγκληματικές ουτοπίες, διότι όλοι φονεύουν και εξοντώνουν τον άνθρωπο ως ψυχ�